Buitenlanders keren Spanje de rug toe door diepe crisis
Toeristen zal Spanje deze zomer hopelijk nog over de vloer krijgen, maar veel buitenlanders geven hun droom op om onder het Spaanse zonnetje te gaan wonen. Het leven is immers hard geworden door de economische crisis die Spanje en andere zuiderse landen hard treft. Ruim een kwart van de bevolking is werkloos, de voedselprijzen zijn fel gestegen en in steden als Jerez lijkt het leven tot stilstand te komen door de zware schuldenlast.
Een koppel probeert al vier jaar Spanje te verlaten, maar niemand wil hun huis kopen. De vraagprijs is gedaald van één miljoen euro naar 750.000 euro. Veel buitenlanders zagen ooit hun droom werkelijkheid worden door in Spanje te gaan wonen, maar nu kunnen ze niet snel genoeg vertrekken. Voor het eerst sinds 1998 zag Spanje het aantal buitenlandse inwoners dalen. Ze vluchten voor het harde leven in een land dat op de rand van de afgrond staat. Officieel is 24 procent van de bevolking werkloos, een cijfer dat vermoedelijk nog wel zal stijgen. En de prijzen van levensmiddelen zijn op hallucinante wijze gestegen: melk is op een jaar tijd 48 procent duurder geworden, aardappelen liefst 116 procent. De energierekening ligt 11 procent hoger. Het enige wat daalt, zijn de vastgoedprijzen. Een eigendom in Spanje is 41 procent goedkoper dan zes jaar geleden.
"De mensen die je het meest in het zak zetten zijn andere Britten", zegt bouwvakker Gary Smith in een reportage van The Telegraph over de crisis bij Britse emigranten. "Je hebt de neiging landgenoten meer te vertrouwen, maar ze nemen je geld aan voor een investering en je ziet er geen penny van terug." Julia Hilling (89) zit daardoor in zware schuldenlast. Twintig jaar geleden ruilde ze samen met haar echtgenoot na zijn pensioen Groot-Brittannië in voor het Spaanse Fuengirola. Ze kochten een ruim appartement met drie slaapkamers en twee balkons. Zes jaar geleden, na de dood van haar man, ging Hilling in op het aanbod van een financieel adviseur om een volledige hypotheek op haar appartement te nemen. Het geld zou zonder risico geïnvesteerd worden, terwijl ze na haar dood Spanje met de hypotheek mee uit de nood zou helpen. Ze heeft nog steeds niets van haar investering gezien en is de bank nu al 300.000 euro schuldig.
Bankroet van Jerez
Natuurlijk is de crisis nog het meest dramatisch voor de bevolking zelf. Jerez de la Frontera is de stad met de grootste schuldenlast per inwoner. De schuldenberg bedraagt er liefst één miljard euro, terwijl er maar 211.000 mensen wonen. Alleen Madrid heeft meer schulden, zij het met een populatie van 3,3 miljoen inwoners. Het leven komt haast letterlijk tot stilstand in Jerez. Rekeningen worden niet meer betaald, openbare diensten worden geschrapt en nergens is de werkloosheid hoger dan hier. De stad is bekend voor flamenco, sherry en witte huizen, maar tegenwoordig is Jerez het symbool voor de Spaanse crisis. Die crisis is in Jerez al veel vroeger begonnen dan in de rest van Spanje. In de late jaren 90 begon de wijnindustrie in de regio het slecht te doen. Om deze inkomsten te vervangen, begon Jerez zich toe te leggen op de bouwsector. Vorig jaar ontdekte het nieuwe bestuur van de stad dat de schuldenlast hierdoor tot één miljard euro was opgelopen en het zal nog jaren duren voor de stad hiervan hersteld zal zijn. "De schulden betalen zou betekenen dat we tot 2023 alle inkomsten hiervoor moeten opgeven", zegt een woordvoerder.
Op de gemeentediensten van Jerez werken ongeveer 1.600 mensen en de burgemeester heeft aangekondigd veel te jobs te zullen schrappen. Het personeel is er al in drie maanden niet meer betaald en werknemers van bedrijven in dienst van Jerez hebben al vijf maanden geen cent meer gezien. Sommige scholen zijn al weken gesloten, omdat er niemand meer is om ze schoon te maken. De verlichting gaat regelmatig uit, omdat de gemeente de energierekening niet betaald heeft. Studenten moeten dan ook vooral overdag studeren. Tot het begin van de maand hebben buschauffeurs het werk dertien weken neergelegd, omdat ze geen loon kregen. Dankzij een overeenkomst moeten 19 van de normaal 60 bussen per dag gegarandeerd worden, maar zelfs die rijden vaker niet dan wel omdat niemand het onderhoud van de voertuigen kan betalen.
De gemeente belooft volgende maand weer over geld te beschikken om de last te verminderen. "We zitten op een zinkend schip", zegt de plaatsvervangende burgemeester van Jerez. "We kunnen alles laten zoals het was en het schip laten zinken. Of we kunnen de lading verlichten, zelfs al is dat pijnlijk, omdat we alleen zo kunnen blijven drijven."
