Eurolanden en IMF woedend op Dijsselbloem

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem heeft zich de woede op de hals gehaald van andere eurolanden en het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Die beklagen zich in felle bewoordingen over de uitspraak van Dijsselbloem dat aandeelhouders en spaarders niet langer veilig zijn als hun land een lening vraagt van het Europees noodfonds.

Verschillende hoofdsteden, waaronder Madrid en Rome, bestookten hun contacten bij de Europese Commissie en de Europese raad de afgelopen dagen met 'venijnige' mails en telefoontjes, aldus nauw betrokken EU-ambtenaren. Dijsselbloems medewerkers en die van de Nederlandse premier Rutte zijn geïnformeerd over de internationale onvrede.

Kritiek
Rutte sprak gisterenmiddag zijn steun uit voor Dijsselbloem. Diens uitspraken over de manier waarop Europa voortaan zal omgaan met wankele banken zijn in Ruttes ogen "verstandig". Ook PvdA-leider Samsom zegt "trots" te zijn op Dijsselbloem. De oppositie in de Kamer van Volksvertegenwoordigers toonde zich gisterenavond in debat met Dijsselbloem echter uiterst kritisch. Een meerderheid steunt het reddingsplan voor Cyprus, maar raadt Dijsselbloem aan zijn communicatiestrategie te verbeteren als hij wil voorkomen dat spaarders in heel Europa blijvend in paniek raken.

Het CDA spreekt van "gemarchandeer" met spaargeld, de PVV van "goedbedoeld amateurisme", D66 van "een slecht signaal". Het ChristenUnie-Kamerlid Carola Schouten waarschuwde Dijsselbloem: "De precedentwerking hangt als een wolk boven Europa."

Dat geluid klinkt ook in Brussel. "Dit is meer dan een beginnersfout", zei een van de ambtenaren over Dijsselbloems opmerkingen. Een ander sprak over een "gigantische flater" en "een blunder van formaat". "Het zal de diepste overtuiging van Dijsselbloem zijn als Nederlands minister van Financiën, maar als Eurogroepvoorzitter moet hij die mening voor zich houden. Hij kan niet op eigen houtje een nieuwe doctrine dicteren."

Nieuw beleid
De ophef rond Dijsselbloem vloeit voort uit interviews die hij maandag gaf aan het persbureau Reuters, de Financial Times en de Volkskrant. Daarin zette de Eurogroepvoorzitter de manier waarop Cyprus afgelopen weekend werd gered door het Europees noodfonds neer als een nieuw beleid. Cyprus kon 10 miljard euro lenen onder voorwaarde dat het zijn banksector meer dan halveert en spaartegoeden boven de 100 duizend euro afroomt. De tijd dat alleen de belastingbetaler opdraait voor de redding van een land, is volgens Dijsselbloem voorbij. "Die ommekeer in het beleid is onafwendbaar."

Direct na zijn uitspraken daalden de beurskoersen en werd het duurder voor banken in zuidelijke landen om geld aan te trekken. "Kostbare opmerkingen", merkte een EU-ambtenaar op. Naast eurolanden, meldde ook het IMF zich bezorgd in Brussel. Het IMF vreest dat de prille rust in de eurozone weer verdwijnt en daarmee de kansen op economisch herstel.

"Goudschaaltje"
EU-ambtenaren noemen het verder onbegrijpelijk dat Dijsselbloem tevens waarschuwende woorden sprak over de grote banksectoren in Luxemburg, Slovenië en Malta. Een van de ambtenaren: "Wat wil hij ons leren? Hoe je de economie van een land kapot krijgt? Hij moet niet vergeten dat de woorden van de Eurogroepvoorzitter op een goudschaaltje worden gewogen."

De Europese Centrale Bank (ECB) nam bij monde van directielid Coeuré afstand van Dijsselbloem. Cyprus was geen blauwdruk voor toekomstige reddingsoperaties, aldus Coeuré. In een speciale verklaring om de onrust te beperken, beaamde Dijsselbloem dat Cyprus een "uniek geval" was.

In de Kamer erkende de minister gisterenavond dat de Eurogroep in eerste instantie ook duidelijker had moeten maken dat kleine spaarders worden ontzien. Wel beklemtoonde hij dat hij overtuigd is van de rechtvaardigheid van de aanpak van Cyprus. "Het is een terechte ontwikkeling." Hij riep de Kamer op de angst onder spaarders niet te overdrijven. "De overgrote meerderheid van de tegoeden op Cyprus heeft niets met sparen te maken."