Beschamende straffen doen je kind meer kwaad dan goed
Ouders, leerkrachten en opvoeders die ongehoorzame kinderen aanpakken door hen bloot te stellen aan beschamende straffen, moeten volgens experten dringend anders te werk gaan. Opwekken van schaamte zou namelijk helemaal niet effectief zijn in het kweken van discipline en meer nog, het zou op lange termijn zelfs leiden tot psychologische schade.
Het klinkt misschien evident, maar je hoeft niet ver te zoeken naar situaties waar kinderen verkeerd worden gedisciplineerd. Zo werd deze maand in Florida nog een leraar geschorst omdat hij leerlingen die te laat kwamen een hondenhalsband liet dragen, die hij omdoopte tot de 'cone of shame'. Minstens zo beschamend zijn ouders die hun kinderen op straat sturen met een duidelijk leesbare boodschap over hun slecht gedrag (zie filmpje onderaan). Het hoeft echter helemaal niet zo extreem te zijn om heel wat negatieve gevolgen uit te lokken.
Schaamte
Volgens Andy Grogan-Kaylor, professor aan de universiteit van Michigan, blijkt uit onderzoek dat het nooit gepast is een kind te beschamen of minderwaardig te doen voelen. Zulke straffen zouden alleen leiden tot problemen in de toekomst, zoals verhoogde angst, depressie en agressie. Daarbovenop doen schaamtelijke straffen geen goed aan de relatie tussen ouders en kinderen, wat dan weer meer slecht gedrag in de hand werkt en zo is het cirkeltje rond.
Meerdere experten zij het hier over eens: "Elke keer we een kind beschamen door een straf, betalen we een prijs en duwen we ze steeds verder weg. Hierdoor verliezen we onze mogelijkheid een rolmodel voor ze te zijn", stelt Katharine Kersey, professor vroegschoolse educatie.
Schadelijke straffen
Een kind beschamen zou volgens professor Jennifer Lansford van het Duke University Center for Child and Family Policy, ook sociale gevolgen hebben. Een vreemde straf zorgt er namelijk voor dat een kind opvalt, wat in vele gevallen pestgedrag uitlokt. Daar komt nog eens bij dat kinderen hun eigen ervaringen toetsen aan wat ze zien bij hun leeftijdsgenootjes. Wanneer ze op een totaal andere manier gedisciplineerd worden, kan het gevoel groeien dat ze persoonlijk afgewezen worden door de uitvoerder van de straf.
Hoe moet het dan wel?
De missie zou moeten zijn een positieve, ondersteunende omgeving te creëren voor kinderen. Daarom raden experten het volgende aan:
1. Focus op het positieve, op gedrag dat je liever wat vaker zou zien, in plaats van de nadruk te leggen op de fouten. Wanneer je kind bijvoorbeeld aan het lopen is waar hij/zij dat niet mag, zeg dan niet: "Stop met lopen", maar zeg liever: "Gebruik je stapvoetjes".
2. Wees proactief door heldere regels op te stellen voor je kinderen, maar let er ook op dat je verwachtingen hieromtrent realistisch zijn. Wees daarnaast ook een rolmodel door je eigen regels na te komen.
3. Luister naar je kinderen. Laat ze uitleggen waarom ze iets gedaan hebben dat gezien wordt als slecht gedrag en verklaar vervolgens ook waarom dit ongepast is.
4. Een time-out is goed voor jongere kinderen, terwijl het weghalen van privileges als televisie kijken, effectiever zou zijn bij oudere kinderen. In een klaslokaal geven ze de raad mee om kinderen te belonen voor goed gedrag.
