Heeft jouw kind psychopathische neigingen?
Bijna alle kinderen hebben wel eens een agressief moment en de meerderheid is vijf minuten later alweer hun lieve, schattige zelf. Toch zijn er ook gevallen waarbij deze agressie blijvend is, elke vorm van empathie ontbreekt en emoties enkel worden ingezet om te manipuleren. Het moet een nachtmerrie zijn wanneer je je als ouder begint af te vragen of je kind een psychopaat is. Experten stellen nu echter dat het antwoord op die vraag perfect ja kan zijn. Deze neigingen kunnen namelijk al vanaf drie jaar worden vastgesteld.
Hoewel kinderpsychologen uitkijken voor overdiagnose, benadrukken ze toch het belang van een vroege opsporing opdat deze psychopathische neigingen niet de hele levensloop van kinderen zouden bepalen. Daarom werd een lijst samengesteld met dé 10 signalen die erop wijzen dat een kind mogelijk kan uitgroeien tot een 'psychopaat'. Hoewel de kans bestaat dat kinderen (en volwassenen) deze gedragingen ook vertonen zonder effectief psychopathisch te zijn, stellen experten dat het weinig kwaad kan om het zekere voor het onzekere te nemen.
De 10 signalen van psychopathie:
1. Bewust anderen pijn doen, pestgedrag vertonen, een grote vechtlust hebben, vandaliseren en stelen.
2. Belangrijke (leef)regels breken, zoals bijvoorbeeld weglopen van huis.
3. Geen greintje schuld/spijt voelen wanneer zwaar foutief gedrag wordt aangekaart.
4. Compleet ongevoelig zijn voor andermans emoties en oogcontact ontwijken.
5. Er niet om geven hoe goed hij/zij het er vanaf brengt in het leven (bijvoorbeeld op school), zelfs als de verwachtingen helder zijn en hij/zij perfect in staat is ze in te lossen.
6. Alleen emoties vertonen om te intimideren of te manipuleren.
7. Anderen de schuld geven van hun eigen fouten en elke vorm van verantwoordelijkheid uit de weg gaan.
8. Onbevreesd zijn en daardoor onbezonnen en gevaarlijke dingen doen.
9. Niet onder de indruk zijn van de dreiging van straffen en eventuele straffen gewoon niet uitvoeren.
10. Sterk gemotiveerd worden door beloningen of door de voordelen van bepaald gedrag, ook al is het ten koste van anderen.
Diagnose
Stephen Scott, professor 'child health and behaviour' aan het Londense Insitituut voor Psychiatrie, werkt dagelijks samen met kinderen tussen 3 en 8 die storend, anti-sociaal gedrag vertonen en neigingen hebben die typisch zijn voor volwassen psychopaten.
Vooraleer ze aan hem worden doorverwezen, ondergaan ze een heleboel psychologische testen. Daarnaast worden ook ouders en leerkrachten bij het proces betrokken. Zij moeten diepgaande vragen beantwoorden over het gedrag en de emoties van het kind.
"Ik heb kinderen in mijn kliniek die ondanks veel liefde te krijgen van niets spijt hebben, stelen van hun ouders en ervan genieten om anderen te treiteren op manieren die tonen dat ze er niets om geven. Wanneer dit soort gedrag niet wordt aangepakt, kan het leiden tot een diagnose van psychopathie", zegt Scott.
Behandeling
Om deze neigingen te behandelen werd het TLC-project (Tender Loving Care) ontwikkeld. Twee keer per week doen de kinderen met hun ouders een sessie. Omdat ze vaak oogcontact ontwijken, worden de ouders aangespoord hun kinderen in de ogen te laten kijken. Het zou namelijk helpen bij het herkennen van emoties.
Daarnaast moeten deze kinderen ook glashelder (maar zonder gebrul) te horen krijgen wat de gevolgen zullen zijn van slecht gedrag. Geen ellenlange discussie, maar gewoon kort en krachtig: "je hebt dit gedaan en dat is het gevolg". Ze hebben bovendien ook nood aan veel positieve woorden en snelle beloningen, zoals "goed zo dat je rustig bent gebleven" of "omdat je zo flink bent, mag je vanavond het dessert kiezen". Kortom, snelle en kalme reacties en consequent ouderschap.
"Het is ook zeer belangrijk dat ouders het respect van hun kinderen krijgen en dat er veel positieve interactie is. Dagelijks 10 minuutjes 'speciale tijd' samen, kan al een wereld van verschil maken", besluit Scott.
