Hoe papegaaien (soms) even slim zijn als kinderen van vier

Er wordt vaak gedacht dat papegaaien enkel dingen kunnen na-apen, maar volgens nieuw onderzoek kunnen ze ook beslissingen op lange termijn maken. Zo zijn ze in staat om te weerstaan aan de verleiding van iets lekkers in ruil voor een betere beloning op een later tijdstip. Op dat gebied zouden ze zelfs even slim zijn als een kind van vier jaar.

Tot die conclusie kwamen wetenschappers van de Universiteit van Wenen na een onderzoek met Goffins kaketoes. Zij bootsten een bekend Amerikaans experiment van 40 jaar geleden na. Daarbij werden schoolkinderen in een kamer gezet en kregen ze een marshmallow, koekje of pretzelstokje. Die traktatie mochten ze ofwel meteen opeten, ofwel konden ze 15 minuten wachten en een extra beloning krijgen.

Ook na dat experiment werden de kinderen gevolgd, tot tientallen jaren later. Degene die in staat waren om te wachten, bleken later betere punten te halen, gezonder en succesvoller te zijn en een betere relatie te hebben.

Economie
Het vermogen om te anticiperen op een uitgestelde beloning wordt beschouwd als een mentale uitdaging, aangezien daarvoor niet alleen controle over een directe impuls nodig is, maar ook een afweging van de beloning ten opzichte van de wachttijd en de betrouwbaarheid van de gever.

Volgens psychologen is zo'n beslissing geïnspireerd door onze economie en komt het zelden voor bij andere diersoorten. Slechts een paar dieren met een groot brein bleken in staat om een beloning te weigeren en langer dan een minuut te wachten op een grotere beloning.

Maar de Indonesische kaketoe kan het wel, zo staat te lezen in het vakblad 'Biology Letters'. "De dieren mochten een stuk voedsel kiezen en kregen de kans om het onmiddellijk terug te geven aan een van onze wetenschappers", vertelt Isabelle Laumer van de Universiteit van Wenen. "Als er niet aan het stuk voedsel geknabbeld was, kreeg de vogel een beloning in de vorm van een lekkerdere snack of een grotere hoeveelheid van de eerste snack."

Handen vs. snavel
En wat bleek? "Hoewel we pecannoten namen als eerste snack en die erg geliefd zijn bij de vogels en meteen opgegeten worden, waren ze alle 14 in staat om tot 80 seconden te wachten op een lekkerdere snack, zoals een cashewnoot."

Co-auteur dr. Alice Auersperg vindt het verbazingwekkend dat de papegaaien zo economisch handelden, met het afwegen van onmiddellijke en toekomstige voordelen. "Bovendien moet je er rekening mee houden dat de kinderen het voedsel in hun handen konden houden, maar dat het bij de vogels al in hun snavel zat en de smaakorganen al werkten. Dat zou hetzelfde zijn als een koekje in de mond van een kleuter stoppen en het dan laten teruggeven", besluit zij.