Trend bij ouders: baby's pushen om te leren lezen

Steeds meer ouders zetten hun kinderen op steeds jongere leeftijd onder druk om te presteren. Tegenwoordig moet de jeugd al gebarentaal leren voor ze kunnen spreken en kunnen lezen voor ze naar de kleuterklas gaan. Experts waarschuwen echter voor de gevaren van te veel te eisen van kinderen op erg jonge leeftijd.

Baby's gebarentaal leren is iets waar veel ambitieuze jonge ouders mee bezig zijn. Dit is gebaseerd op de theorie dat kinderen willen communiceren lang voordat ze kunnen spreken en dat ze handgebaren kunnen aanleren om zo hun noden en gedachten te communiceren. Dit is een typisch Amerikaans/Britse trend. Lessen voor babygebarentaal zijn ontzettend er ontzettend populair. Tinytalk.co.uk bijvoorbeeld organiseert 500 cursussen per week, velen verwachten dat er ook snel leeslessen voor kleuters zullen komen.

Voor de kleuterklas
Heel wat moeders zijn er namelijk van overtuigd dat hun kinderen moeten kunnen lezen voor ze zindelijk zijn. Dit zou hun kroost een stapje vooruit moeten helpen in het leven. Larry Sanger, een van de oprichters van internetencyclopedie Wikipedia, gebruikte Powerpointpresentaties om zijn zoon te leren lezen voor zijn tweede levensjaar. Hij is er zo van overtuigd dat het aanleren van deze vaardigheid niet aan onderwijzers overgelaten moet worden dat hij de website Readingbear lanceerde, waarop hij ouders wereldwijd stimuleert zijn zijn voorbeeld te volgen.  

Geen schade
Heel wat critici vragen zich af of het kind van Sanger wel echt leest. Baby's en kleuters kunnen wel vormen op een pagina associëren met bepaalde geluiden, maar dat betekent niet dat ze deze begrijpen of hier een betekenis aan kunnen koppels. De meeste experts zeggen dat de meeste peuters geen nieuwe woorden kunnen ontcijferen en decoderen omdat lezen zo complex is. Sommigen menen dat het motto 'baat het niet, dan schaadt het niet' geldt. Kinderen die al op hun vijfde kunnen lezen, onafhankelijk van het feit dat ze de tekst begrijpen, hebben op hun 16de nog steeds een hoger IQ, dat toonde een onderzoek aan. Dit geeft namelijk een positieve boost aan hun zelfvertrouwen.

Volgens sommigen hebben kinderen die al snel leren lezen een stapje voor op leeftijdsgenoten. Dit zou de peuterpuberteit kunnen verzachten omdat ze mondiger zijn en dus sneller kunnen verwoorden wat hen dwars zit. Zo kan het probleem ook sneller aangepakt worden.

_{Lees verder onder onderstaande foto.}

Negatieve gevolgen
Toch is vroeg kunnen lezen niet altijd positief. De aandoening hyperlexie, het omgekeerde van dyslexie, komt voor bij kinderen die kunnen lezen zonder dat iemand dit hen aanleerde. Ongeveer twee op de 10.000 kinderen met autisme spectrum stoornis kampen hiermee. Maar dit kan je sociale leven verstoren, want deze kinderen verkiezen vaak lezen boven spelen met leeftijdsgenoten. Psycholoog Amanda Gummer vreest ook dat als je je te jong op lezen concentreert, andere gebieden van je ontwikkeling hieronder lijden.

Mislukking?
Lezen is belangrijk, maar woorden begrijpen en communicatievaardigheden, dus ook verbale kwaliteiten, zijn ook belangrijk. Te veel druk leggen op kinderen om te lezen kan zelfs stress veroorzaken of hen frustreren op een moment dat ze eigenlijk zich zouden moeten amuseren en al spelend leren. Als een kind zich ontwikkelt, moet dit op een evenwichtige manier gebeuren, dus zowsel op sociaal, cognitief als lichamelijk vlak. Als ouders zich enkel focussen op lezen, dan gebeurt er enkel iets op cognitief vlak, waardoor een kind bijvoorbeeld minder goed kan spreken. Psycholoog professor David Elkind vreest dat ouders hierdoor andere aspecten van de ontwikkeling gaan negeren.

Als laatste kan leren lezen op jonge leeftijd maken dat het kleuters te veel wordt en zo hun zelfvertrouwen helemaal ondermijnen.