Waarom tieners stomme dingen doen
"Hoe kon je nu zo stom zijn?" Papa en mama zijn duidelijk boos, maar ook het noorden kwijt na een zoveelste stunt van zoon- of dochterlief. Waarom doen ze dat toch, hoe kunnen tieners blijven stommiteiten uithalen? Het antwoord is verrassend simpel: omdat ze dat durven.
Daarbij zijn tieners niet gewoon 'dol' op risico's, zoals wel eens gedacht wordt. Natuurlijk kunnen ze ook de gevolgen niet altijd inschatten, maar in tegenstelling tot volwassenen laten ze zich daardoor niet tegenhouden. Het onbekende schrikt minder af, en daardoor gaan ze er toch voor.
Voor de studie werden 33 tieners (12- tot 17-jarigen) en 32 dertigers tot vijftigers gevolgd. In een spel werd hen gevraagd te kiezen tussen 5 dollar of een 50/50 kans om 50 dollar of niets te winnen. In een variant daarop verschilde de winstkans tussen 25 en 75 procent, wat onzekerheid voedt. In totaal werden 160 rondjes gespeeld.
Volwassenen namen vaker een risico als het risico bekend was, adolescenten lieten zich gemakkelijker gaan als het risico onbekend was. Bijvoorbeeld: 50 procent van de tieners zou gokken in een loterij waar je maar 38 procent kans had om te winnen. Bij volwassenen was dit 75 procent.
"In riskante situaties waar de mogelijke gevolgen en de waarschijnlijkheid ervan bekend is, nemen tieners niet meer risico's dan volwassenenen: ze kicken dus zeker niet op risico", legt postdoctoraalonderzoekster Agnieszka Tymula van New York University uit. Als de gevolgen onduidelijk zijn, kiezen tieners wel opvallend meer voor de riskante optie dan volwassenen.
"Ze verdragen ambiguiteit beter, accepteren het onbekende en durven daarom riskantere keuzes te maken." Waar volwassenen terugschrikken voor situaties waarvan ze niet alle gevolgen kunnen inschatten, is dat bij jongeren niet het geval. Niet zelden omdat ze niet beseffen dat ze niet alle potentiële gevolgen kennen, maar ook omdat ze meer geloof hebben in een goede uitkomst.
"Wat we geleerd hebben is dat een juiste inschatting van de gevolgen, ervoor zorgt dat tieners minder risico's nemen", concludeert Tymula, die daarom simulaties aanmoedigt. "Bijvoorbeeld voor dronken achter het stuur zitten, kan een simulatie ervoor zorgen dat ze de gevolgen kennen en dus betere beslissingen nemen."
Enige voorzichtigheid is wel op zijn plaats: de studie vond plaats bij een extreem kleine doelgroep: de resultaten zijn mogelijks vertekend.