Waarom weer meer westerse moeders sterven in kraambed
Moedersterfte komt niet enkel voor in derdewereldlanden. Ook in de beschaafde wereld sterven vrouwen in het kraambed, in Groot-Brittannië is zelfs vastgesteld dat dat cijfer is verdubbeld sinds 2005. De oorzaak is meer complicaties bij bevallingen, ontstaan door overgewicht en uitgesteld moederschap, waarop de vroedvrouwen en gynaecologen niet zijn voorbereid.
In 2005 stierven nog ongeveer tien Britse vrouwen op 100.000 bevallingen in het kraambed, in 2010-2011 waren dat er bijna 20, zo blijkt uit een studie in Londen. Er bestaat een vermoeden dat de cijfers in Londen meer uitgesproken zijn dan in de rest van het land, al gaat men er wel van uit dat de tendens dezelfde is. Cijfers zijn ze (wegens besparingen) niet. Ze worden wel bevestigd door andere Europese cijfers: ook in Nederland was al een toename van de moedersterfte vastgesteld, van 9,7 tot 12,1 per 100.000.
Complicaties bij de bevalling worden door de onderzoekers aangewezen als directe oorzaak. Waarom zijn er meer dan vroeger? Omdat meer vrouwen overgewicht hebben en omdat er meer het moederschap uitstellen. Dat heeft tot gevolg dat de vruchtbaarheid is gedaald, waardoor vaker IVF ingeschakeld wordt. Dit verhoogt dan weer de kans op tweelingen en drielingen, die de zwangerschap en de bevalling riskanter maken.
Niet iedereen is er van overtuigd dat de stijging enkel te wijten is aan te veel kilo's of IVF. "Het zou kunnen dat de Londense ziekenhuizen verbazingwekkend goede resultaten neerzetten onder deze omstandigheden (en dus doden voorkomen, nvdr), maar er zou ook een probleem op de diensten kunnen zijn", zegt dokter Susan Bewley van het Guy's and St Thomas' Hospital in Londen. Met andere woorden: misschien is het personeel niet voldoende getraind op complicaties en pakken ze noodsituaties verkeerd aan.
Cathy Warwick, secretaris-generaal bij de vereniging voor vroedvrouwen, ziet het anders: "De stijging wordt veroorzaakt door twee factoren: meer complexe zwangerschappen, en de materniteiten staan onder druk door de gestegen geboortegraad." Het aantal geboortes is met 21 procent gestegen sinds 2001, maar het aantal vroedvrouwen steeg maar met 15 procent. Meer werk per vroedvrouw dus, en dus ook meer stress, meer vermoeidheid, minder tijd en meer kans op fouten.
Ondertussen daalt de moedersterfte in de meeste ontwikkelingslanden, terwijl die in de ontwikkelde landen toeneemt. Dat klinkt hoopgevend en alarmerend, maar absolute cijfers tonen dat achter die boodschap nog een pijnlijke realiteit schuilgaat en hoe groot de kloof nog werkelijk is: in Burundi sterven 570 vrouwen per 100.000 bevallingen, in Kenia 530 of gemakkelijk 20 tot 30 keer meer dan bij ons. Dit zijn de landen die onderaan bengelen. Globaal mag de tendens dan positief zijn, in veel landen is de situatie nog lang niet onder controle.
