Hoop voor onvruchtbare mannen: sperma uit huidcellen gecreëerd

Wetenschappers zijn erin geslaagd om spermacellen (in een vroeg stadium) te 'maken' uit menselijk huidweefsel. Die techniek zou duizenden onvruchtbare mannen kunnen helpen om hun kinderwens in vervulling te doen gaan.

Eerder waren wetenschappers er al in geslaagd om embryonale stamcellen, cellen van embryo's in hun eerste levensdagen, om te zetten in sperma. Dat stuitte echter op heel wat kritiek van mensen die het verkeerd vinden om de bouwstenen van het leven te manipuleren. Zij vrezen voor een toekomst waarin baby's enkel nog op een kunstmatige manier worden 'gemaakt'.

Huidcellen
De nieuwe techniek, waarbij de huid gebruikt wordt als uitgangspunt, zou echter meer ethisch verantwoord zijn. Bovendien betekent dat ook dat het sperma de genen van de onvruchtbare man in kwestie zou bevatten.

De Amerikaanse wetenschappers gebruikten een cocktail van verschillende chemicaliën om de 'biologische klok' in de huidcellen terug te draaien. Op die manier werden ze terug cellen met de 'kameleonachtige' krachten van de embryonale stamcellen.

Spermacellen
Vervolgens gebruikten ze een combinatie van verschillende voedingsmiddelen om de cellen te doen ontwikkelen in de zogenoemde ronde cellen of voorlopercellen (spermatogoniën). Die zijn nog maar een paar stappen verwijderd van de volwassen spermacellen.

Het team van de University of Pittsburgh, geleid door dr. Charles Easley, is ervan overtuigd dat ze het moeilijkste deel van de sperma-ontwikkeling hebben blootgelegd. Dat betekent dat het nu relatief makkelijk zou moeten zijn om over te gaan naar de volgende stap: spermacellen (spermatozoa) die een eicel kunnen bevruchten.

Opvallend is dat de pogingen met vrouwelijke huidcellen mislukten, waardoor het mannelijke geslacht dus onmisbaar blijft voor de voortplanting. Andere onderzoeksteams zijn wel bezig met de ontwikkeling van eicellen uit vrouwelijke huidcellen. Dat zou het mogelijk maken om op een volledig kunstmatige manier 'kinderen te maken'.

Toekomst
Tegenwoordig hebben één op de zes koppels problemen om zwanger te raken. De mannelijke onvruchtbaarheid is in 40 procent van de gevallen de schuldige. In één derde van de gevallen weten experten niet wat er precies mis is. Met de nieuwe techniek hoopt men onvruchtbare mannen te kunnen helpen. Daarbij gaat de aandacht vooral uit naar de overlevers van kanker in de kindertijd, aangezien onvruchtbaarheid vaak een bijwerking is van bepaalde behandelingen.

Het ziet er echter niet naar uit dat de nieuwe huidtechniek binnenkort ook effectief zal gebruikt worden in ziekenhuizen, aangezien er in vele landen een wettelijk verbod is op het 'maken' van sperma in een laboratorium.

Toch zou de doorbraak op korte termijn wel kunnen leiden tot de ontwikkeling van nieuwe medicijnen tegen onvruchtbaarheid en van nieuwe anticonceptiemiddelen.