Bezetting gevangenissen stijgt, verlengde verloven dalen

De Belgische gevangenissen telden op 8 september 13.075 gedetineerden. Dat zijn er 49 meer dan een week eerder. In de Nederlandstalige gevangenissen kwamen er 6 bij, in de Franstalige 28 en in Brussel 15. Ten opzichte van 1 augustus gaat het om een stijging met 84, aldus de vakbonden.

Het aantal gedetineerden in verlengd penitentiair verlof (VPV/CPP) daalde intussen met 23. Daardoor neemt de druk opnieuw toe. In totaal zijn er 282 grondslapers, zes meer dan een week eerder. Zonder de toepassing van verloven, zoals dus het verlengd penitentiair verlof, zou de gevangenispopulatie oplopen tot 13.458.

Verschil per regio

De impact van verlengd verlof verschilt sterk per regio. In Brussel verlaagt de maatregel de bezetting met 6,8 procent, in Vlaanderen met 1,9 en in Wallonië met 2,6 procent. In Sint-Gillis gaat het om 13,5 procent, in Vorst zelfs 19 procent. In Gent, Mechelen en Tongeren zijn er geen verloven.

De totale capaciteit bedraagt 11.040 cellen, waarvan 10.433 bruikbaar. Met 13.075 aanwezige gedetineerden betekent dat ruim 2.600 personen boven de infrastructuurcapaciteit. De overbevolking blijft daarmee structureel, terwijl de noodmaatregel van verlengde verloven duidelijk aan belang inboet.

ACOD

Volgens ACOD dreigt de gevangenispopulatie van rond de 13.000 structureel te worden. Vakbondsman Robby De Kaey: “We zitten al maanden rond de 13.000 gevangenen, nu 13.075. Dat aantal dreigt in 2027 het nieuwe normaal te worden, terwijl er maar 11.000 bruikbare cellen zijn. Dus ik kan niet zeggen dat ik het gevoel heb dat we de overbevolking aan het wegwerken zijn. We zijn enkel de stock aan straffen aan het wegwerken.”

Hij wijst er ook op dat dit gebeurt in moeilijke omstandigheden: “We moeten dit doen met te weinig personeel en middelen, en met tekorten op basisvoorzieningen zoals voeding en medicijnen.”

Daarnaast zitten er volgens De Kaey honderden geïnterneerden in de gevangenis die daar niet thuishoren. “Vandaag tellen we 1.074 geïnterneerden. Dat zijn mensen met een zware psychiatrische problematiek die eigenlijk in de zorg horen, niet achter tralies.”

Afbouw verloven

Het systeem van verlengde verloven wordt intussen stilaan afgebouwd. “Er komen geen nieuwe dossiers meer bij. Hoogstens schuift men mensen door naar een enkelband of naar een voorwaardelijke invrijheidstelling, maar rechtbanken hanteren strengere criteria dan gevangenisdirecteurs.”

Toch lijken er voorlopig geen nieuwe stakingsacties zegt De Kaey: “Op dit moment zijn er geen stakingsaanzeggingen. De afspraken die gemaakt zijn, worden nagekomen. Wat we wel doen, is de cijfers wekelijks openbaar maken om duidelijk te maken hoe precair de situatie blijft.”