"Bouw in elke gemeente twee gevangenissen met plaats voor tien gedetineerden"
Om de mistoestanden in de Belgische gevangenissen aan te pakken, pleit de directeur van de gevangenis van Oudenaarde voor een opmerkelijk plan. "Met bijna 12.000 gevangenen en een kleine 600 Belgische gemeenten, zou elke gemeente twee detentiehuizen met elk tien gedetineerden kunnen tellen", stelt Hans Claus voor. "Zo verbeter je niet alleen de leefomstandigheden en kans op reïntegratie, maar zal ook het prijskaartje goedkoper uitvallen."
De commissies van toezicht op het gevangeniswezen schetsten vandaag een erg somber beeld van de Belgische gevangenissen. Overvolle cellen, slechts één à twee douches per week, lakens die slechts twee keer per jaar gewassen worden, overwerkte cipiers. De Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen bracht gevangenisdirecteurs, magistraten, advocaten, politici, toezichthouders en andere betrokkenen vandaag samen op een staten-generaal in het federale parlement, om er te debatteren over de toestand in de Belgische gevangenissen.
Verschillende sprekers waren het erover eens dat het hoog tijd is om -naast extra mensen, plaatsen en middelen- na te denken over structurele ingrepen om een nieuwe weg in te slaan. Waarom doen we nog zo vaak beroep op voorlopige hechtenis, of waarom halen we bepaalde feiten niet uit het strafrecht, opdat die op andere manieren kunnen worden afgehandeld, zo klonk het onder meer.
Het opvallendste pleidooi kwam dus van Hans Claus, die een grondige schaalverkleining wil naar het concept van vzw De Huizen en de Liga voor de Mensenrechten. Grote gevangeniscomplexen maken daarbij plaats voor kleine detentiehuizen, met een zeer beperkt aantal gedetineerden, alle noodzakelijke voorzieningen en begeleiding op maat.
"Een goedkopere optie dan nieuwe gevangenissen bouwen", aldus Claus. "Een vierkante meter gevangenis kost in Beveren bijvoorbeeld 2.413 euro, tegenover 1.500 euro voor kleinschalige detentiehuizen", argumenteerde hij.
Met vier nieuwe gevangenissen in de steigers lijkt een snelle omslag echter niet voor morgen. Werken aan de leefbaarheid in de Belgische cellen blijft dus noodzakelijk. Dat kan trouwens best meer doordacht en beter opgevolgd, want men laat zich nog te vaak leiden door percepties in plaats van feiten, klonk het op de staten-generaal nog tijdens een tussenkomst van het Rekenhof.
Vandaag publiceert trouwens ook de VN-Commissie tegen Foltering een nieuw rapport over de toestand in de Belgische gevangenissen. Naar alle verwachting zal ook dat een weinig rooskleurig beeld schetsen van de manier waarop ons land omgaat met zijn gevangenen.
