Justitie onderzoekt of België 300 gevangenen kan opsluiten op een boot

Justitie onderzoekt de mogelijkheid om een drijvende gevangenis voor ruim 300 gedetineerden te laten aanmeren in een Belgische haven, als oplossing voor de overbevolking in de bestaande strafinrichtingen. Dat schrijft ‘De Tijd’ vrijdag.

In Nederland hebben ze al ervaring met drijvende gevangenissen. Een van die Nederlandse pontons werd sinds de asielcrisis in 2015 ook al meermaals ingezet in Gent voor de opvang van migranten, zonder hen evenwel op te sluiten. Ook vandaag gebeurt dat nog.

Federaal minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) bekijkt nu of dit ook in ons land mogelijk is. De boot zou kunnen worden ingezet als gevangenis voor 300 tot 350 mensen.

Interesse

In de privésector is er alvast interesse. Een consortium met onder meer de Belgische bewakingsfirma Protection Unit heeft zichzelf kandidaat gesteld om een drijvende gevangenis uit te baten. Steven Van Doorne, bestuurder bij Protection Unit, denkt dat tegen de zomer een Nederlands ponton klaargestoomd kan worden.

Levensvatbaar?

Die concrete interesse betekent niet dat Justitie het project al levensvatbaar acht. Om van de drijvende infrastructuur ook een operationele gevangenis te maken, zijn namelijk veel stappen nodig, merkt Verlinden op.

Zo is een vergunning vereist en moeten aan wal een veiligheidsinfrastructuur zoals hekken, faciliteiten voor het personeel en een parking voor bezoekers worden gebouwd. Bovendien moeten cipiers worden aangeworven, wat sowieso al een knelpuntberoep is.

Voorts moet er plaats zijn om gedetineerden op een veilige manier te laten wandelen en moet zo’n drijvend ponton getest worden op brandveiligheid. De kans bestaat dat zelfs de wetgeving moet worden aangepast, om duidelijk af te lijnen tot waar de overheid zelf de gevangenissen beheert en vanaf waar privébedrijven taken kunnen overnemen.

Toch benadrukt de minister dat alle opportuniteiten - en dus ook een detentieboot - grondig worden onderzocht en dat niets uitgesloten wordt.

Compromisvoorstel De Wever

Ondertussen zoeken de federale en Vlaamse regering verder naar een oplossing voor de aanhoudende overbevolking in de gevangenissen. Minister van Justitie Annelies Verlinden pleit al langer voor het vervroegd vrijlaten van een bepaalde groep gedetineerden, maar daarover is binnen de regering nog geen akkoord. Intussen legde premier Bart De Wever (N-VA) zelf een compromisvoorstel op tafel.

Dat plan houdt in dat ongeveer 1.300 veroordeelden die momenteel op een wachtlijst staan om hun gevangenisstraf aan te vatten, een enkelband zouden krijgen. Het voorstel botst echter op weerstand bij minister Verlinden, die het geen structurele oplossing noemt. Volgens haar zou de overbevolking daarmee onvoldoende worden aangepakt en zouden er zelfs mét enkelbanden nog altijd gedetineerden op de grond slapen in de gevangenissen.

Demir: “Vlaanderen kan deel van de oplossing zijn, maar niet zonder middelen”

In De Ochtend op Radio 1 reageerde Vlaams minister van Justitie en Handhaving Zuhal Demir (N-VA) genuanceerd op het voorstel van de premier. Ze noemde het “mogelijk deel van een oplossing” en benadrukte dat Vlaanderen, dat bevoegd is voor de uitvoering van de enkelbanden, bereid is zijn verantwoordelijkheid op te nemen. “We zijn daar ook wel klaar voor. Maar we moeten zicht hebben op de timing, de hoeveelheden en de middelen. Want het kost natuurlijk geld”, aldus Demir. Tegelijk wees ze erop dat de overbevolking in essentie een federale bevoegdheid blijft.

Demir maakte ook duidelijk dat het gebruik van enkelbanden zorgvuldig moet worden afgebakend. “Het is helemaal niet de ideale oplossing, maar we moeten wel nadenken wie je onder een enkelband zet”, zei ze. Zware zedendelinquenten moeten volgens haar sowieso uitgesloten worden.

Van het alternatief dat minister Verlinden naar voren schuift, strafkorting voor bepaalde veroordeelden, is Demir dan weer geen voorstander. “En zeker in geval van zware misdrijven, bij een gedetineerde die bijvoorbeeld een straf heeft tussen de drie en tien jaar. Gedetineerden die nu al negen jaar in de gevangenis zitten: dat zijn geen doetjes. Je moet al heel wat op je kerfstok hebben om zo’n straf te krijgen.”

KIJK OOK. Mechelse gevangenisdirecteur zwaar aangeslagen door overbevolking: “Situatie is onhoudbaar”