"Mijn gave klinkt cool, maar het is mijn ergste vijand"
Een fenomenaal geheugen hebben, het lijkt cool en gemakkelijk. Nooit meer staan twijfelen over je paswoord, examens worden een fluitje van een cent... Maar je zowat elk detail over je eigen leven herinneren, is minder plezant dan je denkt. "Het is mijn ergste vijand", getuigt Joey DeGrandis.
New Yorker Joey was 10 toen hij voor het eerst besefte dat hij niet helemaal was zoals de andere kinderen, maar uiteindelijk kreeg hij pas op zijn 26e de diagnose 'hyperthymesia' te horen. Daarmee hoort hij bij een van de amper 60 mensen op aarde die aan deze aandoening lijden. Concreet betekent dit dat Joey een extreem goed autobiografisch geheugen heeft. "Het is niet alsof ik mij ieder detail kan herinneren; ik kan het het best omschrijven als een film die ik steeds opnieuw kan bekijken. Ik weet niet precies meer wat voor kleren iemand aanhad, maar ik kan hele conversaties woord voor woord nazeggen, en ik weet nog perfect hoe ik me in die situaties voelde. Ik herbeleef mijn eigen leven als het ware."
Het klinkt best handig, maar Joey vindt het niet altijd even prettig. "Het is mijn ergste vijand omdat ik er niet aan kan ontsnappen. Ik doe voortdurend aan zelfanalyse en kan niet kiezen waar en wanneer." Zo werd Joey vroeger als kind gepest op school en wordt hij regelmatig door zijn eigen brein gedwongen om de ervaring te herbeleven. "Ik weet nog precies hoe ik probeerde niet te huilen, en beleef dat gevoel ook echt opnieuw."
Relaties zijn zeer moeilijk voor Joey, zeker als ze fout lopen. "Ik blijf dan die slechte momenten opnieuw en opnieuw afspelen in mijn hoofd om te zoeken waar ik in de fout ging. Soms zoek ik een ex-vriendin op om het hoofdstuk te kunnen afsluiten, wat me niet altijd in dank wordt afgenomen. Zelfs psychologen zeggen dat het niet gezond is, maar ik kan het niet tegenhouden."
Joey leerde zijn aandoening wel beter plaatsen toen hij deelnam aan een onderzoek rond hyperthymesia aan de universiteit van Californië. "Het was fijn om mensen te ontmoeten die op dezelfde manier omgaan met hun verleden. Buitenstaanders bekijken het algauw als een spelletje en vinden het fascinerend. Het was fijn om eens met mensen te praten die niet verbaasd opkijken als je je weer eens een specifieke datum kan herinneren." Toch zijn er ook goede kanten aan zijn situatie. "Ik kan mezelf eindeloos entertainen. Dan denk ik aan wat ik exact een jaar geleden deed, of twee jaar geleden, of drie... Ik hoop dat die zelfreflectie me uiteindelijk een beter persoon maakt."
