Iraakse president benoemt Al-Abadi tot nieuwe premier
In Irak is een open strijd over het premierschap uitgebroken. President Fuad Massum van Irak heeft plaatsvervangend parlementsvoorzitter Haider al-Abadi deze middag tot de nieuwe premier benoemd. Daarmee zit de staatsleider op ramkoers met de sjiiet en huidig premier Nuri al-Maliki, die zelf voor een bijkomende ambtstermijn verkozen wilde worden en voorlopig niet wil wijken.
De belangrijkste sjiitische coalitie in het Iraakse parlement had eerder vandaag Al-Abadi al voorgedragen als premier. Het besluit van de coalitie zal naar verwachting de politieke spanningen verder vergroten. Al-Maliki, premier sinds 2006, wilde voor de derde keer premier worden. Eind april kwam bij verkiezingen zijn blok als grootste uit de bus. Maar de meeste andere partijen, inclusief sjiieten, en Washington, wilden dat hij opstapt. Ze gaven hem de schuld voor de opmars van de extremistische soennitische Islamitische Staat (IS) doorheen het land.
Felicitaties uit het Westen
Washington, dat tegen een bijkomende ambtsperiode van al-Maliki is gekant, feliciteerde al-Abadi met zijn benoeming. Ook het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie verwelkomen de nieuwe premier. Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders doet in een mededeling een oproep om de "democratische processen in Irak om een politieke oplossing te vinden" te steunen. "Een nieuwe regering moet snel gevormd worden. Die moet de hele bevolking in het land beschermen."
De nieuwe pramier riep de Irakezen in zijn eerste toespraak op om zich te verenigen tegen de "barbaarse" campagne van de terreurgroep IS. Een ander lid van de politieke partij van Al-Maliki zei dan weer dat de partij "niet stil zal blijven" na de beslissing van de president. "Deze benoeming is illegaal en een inbreuk op de grondwet. We zullen naar het federale gerecht terkken om de benoeming aan te vechten", zo vertelde hij aan het persbureau Reuters.
Grootste partij mag regering vormen
De hoogste rechter in het land bepaalde vandaag wel dat Al-Maliki volgens de grondwet het recht heeft een nieuwe regering te vormen. Het hof vonniste dat de Rechtsstaat-Alliantie van al-Maliki de sterkste fractie is in het parlement. De Iraakse grondwet schrijft voor dat de sterkste parlementsfractie het recht krijgt een regering te vormen. Andere bronnen meldden echter dat het hof die berichten later ontkende en enkel had geoordeeld dat de grootste fractie de regering mag vormen.
Gisteravond maakte Al-Maliki tijdens een televisietoespraak bekend zittend president Fuad Masum, die door de Verenigde Staten wordt gesteund, aan te klagen. De president zou volgens Al-Maliki de grondwet schenden door geen nieuwe regering te vormen. Tijdens zijn toespraak verzamelde een opvallend grote groep agenten, militairen en anti-terreureenheden zich op sleutelposities in de Iraakse hoofdstad Bagdad, die de geruchten van een coup deden toenemen. De militairen hebben vandaag wel geen verdere actie meer ondernomen.
