Nucleair akkoord kan relaties tussen België en Iran nieuwe start geven
België en Iran willen opnieuw aanknopen met de sterke banden uit het verleden. Voorwaarde is wel dat "het vertrouwen" hersteld kan worden met een definitief akkoord over het Iraanse kernprogramma. Dat bleek vandaag in Teheran na afloop van gesprekken die minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders er voerde met president Hassan Rohani en minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Javad Zarif.
"Iran is open for business". Zarif liet er geen twijfel over bestaan dat Belgische investeerders welkom zijn in Iran. Hij roemde het veilige en stabiele zakenklimaat en het rijke verleden van economische samenwerking en gaf Belgische bedrijven de raad mee om "zich strategisch te positioneren nu we bewegen in de richting van een opheffing van de sancties".
De sancties houden de Iraanse economie in een wurggreep. Een interimakkoord over het kernprogramma maakte in januari een bescheiden versoepeling mogelijk en sindsdien reppen Europese zakenlui zich naar Iran om er de markt te verkennen. Ook vanuit België vertrekt binnenkort een handelsmissie. Onder meer in de bouw, de farmaceutische sector en de voedingssector vallen er zaken te doen.
"Eerst akkoord over kernprogramma"
De Amerikaanse president Barack Obama lanceerde onlangs nog een stevige waarschuwing aan het adres van bedrijven die al contracten zouden sluiten en ook Reynders beklemtoonde dat Iran eerst een "transparant" en "verifieerbaar" internationaal akkoord over zijn kernprogramma moet bereiken. "Het is te vroeg voor een herstel van economische relaties, maar het is mijn taak om in te spelen op positieve evoluties. Dit is het goede moment voor een politiek bezoek".
Sinds het aantreden van de als gematigd omschreven Rohani en het interimakkoord regeert een sfeer van voorzichtig optimisme. Volgens Reynders gaat het er nu om opnieuw "een relatie van vertrouwen" op te bouwen na de jaren van confrontatie onder Rohani's voorganger Mahmoed Ahmadinejad. De Europeanen rijgen alvast de reizen naar Teheran aaneen. De Italiaanse en Zweedse buitenlandministers kwamen al langs en de komende weken volgen hun Poolse en Spaanse collega's.
Wantrouwen tegenover VS
Ondanks het historische telefoongesprek tussen Obama en Rohani is vooral het wantrouwen tegenover de Amerikanen nog steeds heel groot in Iran. Zo liet de hoogste geestelijke leider, ayatollah Ali Khamenei, zich begin deze week nog ontvallen dat de onderhandelingen over het nucleaire programma "nergens toe zullen leiden". "Hij is sceptisch over de intenties van de Verenigde Staten, maar hij beklemtoonde ook dat Iran zijn engagementen zal respecteren", duidde Zarif.
De komende maanden zijn volgens Zarif cruciaal om het vertrouwen van Iran opnieuw te winnen. "Maar ik weet niet of de Amerikanen op dat vlak de laatste maanden goed werk hebben verricht", voegde hij toe. "Zowel in het Amerikaanse Congres als hier zullen er altijd zijn die zeggen dat het niet zal lukken", reageerde Reynders. De vicepremier stipt echter aan dat er "in alle nationale en internationale onderhandelingen scepsis bestaat vooraleer er een akkoord wordt bereikt".
Syrië
Al even moeizaam is het diplomatieke overleg over de oorlog in Syrië. Iran, een belangrijke bondgenoot van het regime van president Bashar al-Assad, gaf verstek voor de zogenaamde Genève II-gesprekken, maar Reynders blijft van oordeel dat Teheran "op een of andere manier" deel moet zijn van een oplossing voor het aanslepende conflict. De minister toonde zich tevreden dat de VN-veiligheidsraad zaterdag een resolutie over humanitaire hulpverlening kon goedkeuren.
Reynders hoopt ook op een "open dialoog" met Iran over thema's als de doodstraf, de vrijheid van meningsuiting en vrouwenrechten. Hij stelde bij zijn gesprekspartners bereidheid vast om Stavros Lambrinidis, de speciale Europese gezant voor de mensenrechten, te ontvangen. "Wij hebben als Europeanen geen lessen te geven, we kunnen enkel onze ervaringen delen", besloot hij.
