"VS en Iran maandenlang in geheim overleg"
De basis voor het gisterennacht door de permanente leden van de VN-Veiligheidsraad en Duitsland bereikte akkoord met Iran over het Iraanse atoomprogramma is gelegd in Oman. Een groepje persoonlijk door president Barack Obama geselecteerde diplomaten en adviseurs vloog in maart in het diepste geheim naar het sultanaat om te praten met een delegatie uit Iran.
Zelfs de naaste bondgenoten van Amerika werden buiten de gesprekken gelaten. Pas in september liet Obama aan de Israëlische premier Benjamin Netanyahu iets doorschemeren over het bestaan van de stille diplomatie. Hij lichtte een tipje van de sluier op over hoe lang de geheime besprekingen al gaande waren.
Vooruitgang formaliseren
Vervolgens werden ook de andere vijf landen ingelicht die samen met de Verenigde Staten met Iran onderhandelden: Groot-Brittannië, Frankrijk, China, Rusland en Duitsland. Hun publieke diplomatie met Iran was er daarna vooral op gericht om de in de geheime contacten tussen de VS en Iran bereikte vooruitgang over te nemen en te formaliseren.
Sinds maart hebben tussen hoge Amerikaanse en Iraanse vertegenwoordigers ten minste vijf geheime ontmoetingen plaatsgehad, heeft persbureau Associated Press (AP) vernomen. Elke Amerikaanse delegatie werd geleid door onderminister van Buitenlandse Zaken William Burns en Jake Sullivan, de buitenlandadviseur van vicepresident Joe Biden.
Contouren
Bij de laatste gesprekken was ook de Amerikaanse nucleaire onderhandelaar Wendy Sherman aanwezig. In die laatste ontmoeting werden de twee partijen het uiteindelijk eens over de contouren van het pact dat gisteren werd ondertekend, zo verklaarden drie hooggeplaatste functionarissen tegen AP.
AP werd in maart kort na het eerste overleg daarover getipt. Maar het Witte Huis en het ministerie van Buitenlandse Zaken trokken onderdelen van die lezing in twijfel en AP kon de ontmoeting niet bevestigd krijgen. In het najaar ontving AP verdere aanwijzingen over het geheime overleg.
Bevestiging
Naarmate de onderhandelingen in Genève hun einde naderden, bevestigden hooggeplaatste regeringsfunctionarissen details van de contacten. De zegslieden bedongen anonimiteit.
