Wereldmachten hoopvol na constructief overleg met Iran
Superlatieven kwamen tekort om het overleg tussen Iran en de wereldmachten over het Iraanse kernprogramma te typeren. Het overleg vond plaats aan de zijlijn van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. De Britse minister William Hague noemde "toon en geest" van het overleg "extreem goed", terwijl zijn Iraanse collega Javad Zarif het had over "zeer constructief".
Zijn Amerikaanse ambtgenoot John Kerry bevestigde dat Iran een andere toon aansloeg dan voorheen, maar waarschuwde dat nog veel werk moet worden verzet. Tussen de bedrijven door had Kerry een kort onderonsje met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken. Zo'n ontmoeting tussen Iraanse en Amerikaanse ministers had sinds 2007 niet plaatsgevonden.
Zowel Iran als de VS geven aan de impasse te willen doorbreken. "Ik ben tevreden met deze eerste stap", zei Zarif na afloop van zijn gesprek met Kerry. "Nu moeten we kijken of we onze positieve woorden met serieuze daden kunnen combineren, zodat we vooruit kunnen."
De inzet van Iran is helder: alle sancties tegen het land moeten worden opgeheven. De diverse strafmaatregelen van de VN-Veiligheidsraad, de VS en de EU schaden de economie van het land ernstig. Zo is de olie-export met 60 procent gekelderd. Of deze daadwerkelijk worden opgeheven, hangt af van de verdere onderhandelingen, maar de volgende bijeenkomst is in ieder geval wel al op korte termijn.
Volgende ontmoeting
EU-buitenlandchef Catherine Ashton liet weten dat de partijen op 15 en 16 oktober verder praten in Genève. Ze noemde het gesprek "substantieel" en liet weten dat in een periode van een jaar mogelijk al resultaten kunnen worden behaald.
Aan de bijeenkomst ging een charmeoffensief vooraf van de nieuwe Iraanse president Hassan Rohani, die liet weten een akkoord te willen bereiken over het Iraanse nucleaire programma. Behalve de VS en Iran tekenden ook Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland, China en Duitsland present.
Amerikaanse diplomaten verwachten niet dat tijdens de ontmoeting meteen alle struikelblokken worden weggenomen. "We zijn hoopvol dat we verder kunnen op het pad voorwaarts", lieten ze wel weten. Kerry benadrukte dat Iran eerst moet bewijzen dat het geen atoombommen probeert te maken en de VS willen precies weten wat het land dan wel met zijn kernprogramma doet. Tot die tijd blijven de sancties van kracht, stelde de Amerikaanse minister.
Vreedzame bedoelingen
Iran heeft altijd benadrukt dat het alleen vreedzame bedoelingen heeft zoals energieopwekking, maar vooral het Westen heeft daar ernstige bedenkingen bij. Onder het bewind van de vorige president, Mahmoud Ahmadinejad, raakten de verhoudingen ernstig bekoeld. Zijn meer gematigde opvolger Hassan Rohani heeft zich veel toeschietelijker getoond dan zijn voorganger. Hij begon kort na zijn aantreden in augustus van dit jaar een charmeoffensief om duidelijk te maken dat hij een akkoord wil bereiken. Volgens hem moet dat in drie tot zes maanden mogelijk zijn.
Echte concessies deed hij echter nog niet. Met name Israël en de Verenigde Staten vrezen dat Iran werkt aan een kernwapen.
