Winst Rohani in Iran maakt felicitaties en scepsis los
Felicitaties stromen binnen na de overweldigende verkiezingswinst van de hervormingsgezinde Hassan Rohani, de nieuwe president van Iran. Westerse landen reageren voorzichtig positief op de uitkomst van de verkiezingen in de islamitische republiek. Tegelijkertijd is er ook veel scepsis over Rohani's mogelijkheden om de verstoorde banden met het buitenland te verbeteren.
Rohani zelf sprak gisterenavond op de staatstelevisie van een "overwinning van wijsheid, gematigdheid, groei en bewustheid en een overwinning van toewijding over extremisme en overgevoeligheid". De feitelijke machthebber, ayatollah Ali Khamenei, en huidig president Mahmoud Ahmadinejad feliciteerden Rohani hartelijk met zijn verkiezingswinst. Ook VN-chef Ban Ki-moon bracht zijn gelukwensen over en liet weten de verkiezingen met grote interesse te hebben gevolgd.
De grote vraag die veel buitenlandse regeringen bezighoudt, is hoeveel speelruimte Khamenei de nieuwe president zal bieden voor zijn beoogde koerswijziging. Europese landen reageerden toch voorzichtig positief. Zo zei EU-buitenlandchef Catherine Ashton dat de kiezers Rohani "een sterk mandaat hebben gegeven".
Kernprogramma
De internationale gemeenschap hoopt vooral dat de verkiezing van de gematigde Rowhani tot een diplomatieke oplossing zal leiden voor het omstreden kernprogramma van het land. Het Westen vermoedt nog altijd dat Iran stiekem aan kernwapens werkt.
De Verenigde Staten zegden dat ze "klaar staan om rechtstreeks samen te werken met Teheran over de kwestie". Het Witte Huis hamerde er wel op dat het de bedoeling blijft een diplomatieke oplossing te vinden om de ongerustheid bij de internationale gemeenschap weg te nemen. De Amerikanen feliciteerden het volk eveneens met de stembusgang, ook al zou die hebben plaatsgehad "tegen een achtergrond van gebrekkige transparantie, censuur en intimidaties die de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering beperkte", aldus de verklaring uit Washington.
Catherine Ashton zei dat ze vastbesloten blijft om met de nieuwe leiding van Iran samen te werken "voor een snelle diplomatieke oplossing". Ashton leidt de onderhandelingen in naam van de groep 5+1 (VS, Rusland, China, Frankrijk, UK en Duitsland).
Groot-Brittannië riep de Iraanse president op om een nieuwe weg in te slaan, door constructief samen te werken met de internationale gemeenschap. Ook Frankrijk zegt klaar te staan om het dossier van het kernprogramma te bespreken met Rowhani. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Guido Westerwelle, trad zijn collega's bij door te hopen op "hervormingen en een constructief buitenlands beleid".
Het is echter algemeen bekend dat het de Iraanse geestelijke leider Ali Khamenei is die de touwtjes in handen heeft, wat de hoop op verandering doet slinken.
Reacties Arabische wereld
In de Arabische wereld maakten de verkiezingen gemengde reacties los. Het sjiitische bolwerk Iran staat op zeer gespannen voet met soennitische landen en groepen in de regio. Zo zien de machthebbers in de Golfstaat Bahrein Rohani als "lid van een team" en hebben ze geen enkel vertrouwen in verandering, aldus minister van Informatie Samira Rajab. Vertegenwoordigers van rebellengroepen in Syrië zien in de nieuwe president een "cosmetische verandering". De Moslim Broederschap in Egypte liet alleen weten "ernaar uit te kijken om te zien hoe de winnaar zal handelen".
De meest onderkoelde reactie kwam vanuit Israël. "Iemand die als hervormer wordt gezien, kan het voor een aantal landen verleidelijk maken Iran nog een kans te geven, tijdsschema's te rekken en overlegronde na overlegronde te blijven houden", aldus minister van Binnenlandse Defensie Gilad Erdan. "In de tussentijd draaien de centrifuges door", zei hij, doelend op de apparaten waarmee uranium wordt verrijkt.
Intussen werd de overwinning van Rowhani gevierd. In Teheran kwamen duizenden mensen op straat.
