Homans eist inzicht in rapporten Staatsveiligheid over moskeeën, Geens pareert

Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Liesbeth Homans (N-VA) is niet van plan een beslissing te nemen in de erkenning van moskeeën zonder dat ze zelf de rapporten van de Staatsveiligheid heeft gekregen. De N-VA-minister blijft bij de federale minister van Justitie Koen Geens (CD&V) aandringen om die dossiers te krijgen. Dat heeft Homans vandaag in het Vlaams Parlement gezegd.

In een reactie wijst minister Geens erop dat de Staatsveiligheid op 20 december en vandaag "uitvoerig en informeel" rechtstreeks toelichting gegeven heeft aan het kabinet-Homans over de werkwijze van de Staatsveiligheid bij de erkenning van geloofsgemeenschappen in het algemeen, en van moskeeën in het bijzonder. "Nieuwe afspraken tussen het kabinet en de Veiligheid van de Staat werden gemaakt", voegt Koen Geens er nog aan toe.

De Moslimexecutie, het representatieve orgaan van de moslims in België, heeft eind 2015 45 dossiers ingediend voor de erkenning van moskeeën in Vlaanderen. Na toetsing door de Vlaamse administratie op de volledigheid van de dossiers werden er 43 doorgestuurd naar de federale minister van Justitie Koen Geens. Die moet in heel de erkenningsprocedure een advies verlenen.

"A4-tje"

Het was een tijd wachten op dat advies, maar eind 2016 bezorgde minister Geens aan Vlaams minister Homans een lijst - "een A4-tje", dixit Homans - van 20 moskeeën die een positief advies kregen. Minister Homans betreurt dat er bij die lijst geen motivatie zat noch de bijhorende dossiers van de Staatsveiligheid.

Homans wil die rapporten van de Staatsveiligheid absoluut zelf in handen hebben om als bevoegd minister zelf beter te kunnen oordelen. "Stel dat er iemand uit één van die erkende moskeeën binnen enkele maanden naar Syrië trekt en nadien een aanslag pleegt. Wie krijgt dan de vragen over de politieke verantwoordelijkheid? Ik toch?", aldus Homans. "Ik ga geen risico's nemen. Zonder de rapporten van de Staatsveiligheid neem ik geen beslissing in de 20 positief geadviseerde dossiers", beklemtoonde de minister.

Doorsturen, inkijken of toelichten?

Federaal minister van Justitie Geens had enkele weken geleden in de Kamer nog gezegd dat hij de rapporten van de Staatsveiligheid zou overmaken aan zijn Vlaamse collega, maar nam de dag nadien gas terug door te zeggen dat hij de rapporten niet kon doorsturen, maar dat Homans ze wel kon komen inkijken. Volgens Homans ging het daarbij niet om 'inkijken', maar enkel om een toelichting van de Staatsveiligheid. En daar neemt de N-VA-minister geen genoegen mee. Zij wil de dossiers zelf in handen krijgen om zelf als minister grondig te kunnen oordelen.

De houding van de minister lokte verdeelde reacties uit bij de parlementsleden. Er was steun uit N-VA- en Open Vld-hoek, maar coalitiepartner CD&V en vooral oppositiepartijen sp.a en Groen vinden dan weer dat Homans als bevoegd minister zelf meer initiatief moet nemen. Zo hekelde Yasmine Kherbache (sp.a) het "pingpongspel" tussen het Vlaamse en federale niveau. Zij vindt dat de minister op zijn minst had moeten ingaan op het aanbod voor die toelichting. Ook Imade Annouri (Groen) betreurde het rondje zwartepieten en het "opbod" tussen Homans en Geens, al is hij het er wel mee eens dat Homans zich moet baseren op alle beschikbare informatie.

Homans antwoordde daarop: "Het gaat mij niet zozeer om wie nu welke fouten zou hebben begaan en wie er nu wel of niet treuzelt. Ik wil grondige dossiers voor ik over zo'n gevoelige en belangrijke materie beslis".

Constructief samenwerken

Maar de justitieminister wijst er vanavond op dat het interfederaal samenwerkingsakkoord van 2 juli 2008 er niet in voorziet dat de staatsveiligheid advies dient te geven aan het gewest, maar enkel dat de federale overheid dat moet doen. "Uiteraard kan de federale overheid zich daarbij laten bijstaan door de Veiligheid van de Staat, en is dat ook het gebruik". Geens stelt voor om verder constructief interfederaal samen te werken. "Niemand heeft belang bij nutteloze woordenwisselingen in de pers", vindt hij.

Minister Homans kreeg ook vragen over de Diyanetmoskeeën. Eerder raakte bekend dat de Turkse overheid Diyanetmoskeeën over de hele wereld - ook in Vlaanderen - heeft gevraagd om sympathisanten van Fethullah Gülen te bespioneren en over hen te rapporteren aan Turkije. De Turkse president Erdogan verdenkt de Gülen-beweging ervan achter de mislukte staatsgreep van afgelopen zomer te zitten.

Minister Homans riep de 13 erkende Diyanetmoskeeën in Vlaanderen eerder al op zich van de praktijk te distantiëren en dreigde met de intrekking van de erkenning van moskeeën. Intussen heeft de minister van de Staatsveiligheid een globaal rapport over die 13 Diyanetmoskeeën gekregen. Ze heeft nu aan de Staatsveiligheid gevraagd om voor elk van de 13 moskeeën een afzonderlijk rapport op te stellen. Als uit die rapporten zou blijken dat er problemen zijn, "dan zal ik de nodige conclusies trekken", besloot Homans.