"IS gaat in overdrive om verjaardag kalifaat te vieren"

Zijn de aanslagen van vandaag in Frankrijk en Tunesië de voorbode van nog meer terreur? Experts voorspelden eind mei al dat Islamitische Staat (IS) de komende weken meer geweld zou gebruiken, meer terreinwinst zou proberen boeken en meer aanslagen zou plegen nu de eerste verjaardag van de uitroeping van het kalifaat nadert. Bij de aanvang van de Ramadan vorig jaar, op 29 juni, verscheen de IS-leider Aboe Bakr al-Baghdadi voor het eerst in het openbaar. Hij riep zichzelf uit tot kalief van de 'Islamitische Staat' en riep medestanders op wereldwijd de wapens op te nemen.

Sindsdien heeft IS grote delen van Irak en Syrië ingenomen en sloot de terreurgroepering samenwerkingsakkoorden met andere islamitische terroristische groepen in onder meer Jemen en Afrika.

Terreuraanslagen
Naast de gruwelvideo's van onthoofdingen en executies van gijzelaars, waaronder westerse journalisten en hulpverleners, eiste IS ook de verantwoordelijkheid op voor terreuraanslagen in Saoedi-Arabië, Tunesië, Libië, Afghanistan en Pakistan. In Parijs, Australië en de VS werden aanslagen gepleegd door mannen die zich trouw aan IS verklaarden.

Start van Ramadan
Charlie Winter, onderzoeker bij de vanuit Londen opererende denktank tegen extremisme Quilliam Foundation, stelde eind mei dat IS in juni "actiever dan ooit" zou zijn met de eerste verjaardag van de Islamitische Staat in het vooruitzicht. Die valt samen met de start van de Ramadan, wat ook in 2013 een actieve periode bleek. Toen bevrijdde IS honderden gevangenen uit de twee grootste gevangenissen van Irak, Abu Ghraib en Taji.

Overwinnningselan
Volgens Winter waren de recente innames van de steden Ramadi in Irak en Palmyra in Syrië nauwkeurig getimed om IS een overwinningselan te geven. "De inspanningen om belangrijker en sterker dan ooit te lijken zijn duidelijk georkestreerd", stelt Winter. Hij meent dat de terreurgroepering "meer geweld, meer terreinwinst en meer aanslagen" plant.

De Verenigde Staten leiden twee internationale coalities die luchtaanvallen uitvoeren tegen IS in zowel Irak als Syrië. Koerden, door Iran gesteunde milities en regeringstroepen leveren op de grond strijd tegen IS.

Juiste strategie
Eind mei gaf de Amerikaanse legertop toe dat het verlies van Ramadi in Irak "een tegenslag" was, maar dat ze er het volste vertrouwen in heeft dat de stad herwonnen zal worden. "Het is een moeilijke strijd", gaf de Amerikaanse luchtmachtkolonel Patrick Ryder toe. "Zoals we al eerder zeiden, zijn er goede en kwade dagen. Maar we zijn er zeker van dat we de juiste strategie hanteren om IS te verslaan".

IS probeert de tegenovergestelde boodschap te verspreiden door sociale media en jihadistenforums te overspoelen met foto's van strijders die vijandelijke troepen aanvallen, van zelfmoordaanslagen en van zwarte vlaggen die in ingenomen steden wapperen.

Oproep
Eerder dit jaar deden geruchten de ronde dat Baghdadi was uitgeschakeld door een luchtaanval, maar zijn verwondingen werden nooit bevestigd. Enkele weken geleden publiceerde IS een geluidsopname waarop Baghdadi "elke moslim, waar ook" opriep te migreren naar IS-gebieden of de wapens op te nemen in het westen waar ze wonen.

Lone wolves
De zelfverklaarde kalief heeft volgens Winter alle moslims die zijn gewelddadige ideologie niet volgen vogelvrij verklaard. "Ook zij mogen in terreuraanvallen afgeslacht worden", stelt Winter. Die is van oordeel dat er nog meer zogenaamde 'lone wolf'-aanslagen in naam van IS, zoals die in Sydney en de gijzelingsactie in een joodse winkel in Parijs, zullen volgen. Ongeacht of de extremisten die ze uitvoeren directe banden hebben met IS.