Amerikaans Congres dreigt hulp aan Palestijnen in te trekken
De Amerikaanse financiële steun aan de Palestijnen staat op het spel als de status van Palestina, waar volgende week tijdens de vergadering van de Verenigde Naties over gestemd kan worden, een 'upgrade' krijgt.
Hoe de Verenigde Staten precies zullen reageren op de Palestijnse actie, is nog onduidelijk, omdat de regering en het Congres verschillend over de kwestie lijken te denken. Na maanden speculatie bevestigde de regering-Obama deze week van plan te zijn een veto uit te spreken over elke Palestijnse resolutie bij de VN-Veiligheidsraad.
Veto
Victoria Nuland, woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, zei op 7 september dat de VS tegen de poging van de Palestijnen zijn om in New York een staat op te richten die alleen via onderhandelingen bereikt kan worden. "Dus ja, als er een stemming in de VN-Veiligheidsraad komt, zullen de VS een veto uitspreken."
De regering-Obama ontraadt de Palestijnen deze weg in te slaan en probeert ook andere landen, met name in Europa, over te halen tegen elke upgrade van de Palestijnse status in Algemene Vergadering van de VN te stemmen.
550 miljoen dollar steun
Op het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heerst sterke weerstand tegen het intrekken van financiële steun aan de Palestijnen, die in 2011 ruim 550 miljoen dollar bedroeg. "Zo gaan we niet met hulpgeld om. Dat is bedoeld om het Palestijnse volk te helpen bij hun humanitaire noden", zei Nuland.
Prominente Congresleden denken daar echter anders over, en de regering-Obama heeft de Palestijnen gewaarschuwd dat het Congres, dat uiteindelijk de controle heeft over buitenlandse hulpgelden, op eigen initiatief actie kan ondernemen.
Onder zware druk
Het Congres staat onder zware druk van pro-Israëlgroepen en is doorgaans niet erg Palestijnsgezind. "We hebben de Palestijnen in de afgelopen vijf jaar 2,5 miljard dollar hulp gegeven en daarmee alleen slecht gedrag beloond en aangemoedigd. Palestijnse leiders zullen geen moeilijke besluiten nemen en hun handelen veranderen, tenzij ze ertoe gedwongen worden", zei Ileana Ros-Lehtinen, voorzitter van de Commissie voor Buitenlandse Zaken van het Huis van Afgevaardigden tijdens een hoorzitting.
Steve Chabot, voorzitter van de subcommissie voor het Midden-Oosten en Zuid-Azië, sprak ronduit over stopzetting van de hulp aan de Palestijnen. "Als de Palestijnen op deze weg verder gaan, is de vraag voor het Congres niet hoeveel er gesneden zal worden in de hulp, maar eerder hoeveel er nog over blijft." Ros-Lehtinen en Chabot, allebei Republikein, bekritiseerden ook de houding van president Obama in deze kwestie. Maar ook leden van Obama's eigen partij pleiten voor kortingen op de hulp aan de Palestijnen.
Sancties
Afgevaardigde Howard Berman, Democraat en voormalig voorzitter van de Commissie voor Buitenlandse Zaken van het Huis van Afgevaardigden, dreigt ook met stopzetting van de hulp. "Het Congres is in de afgelopen jaren erg genereus geweest met hulp aan de achtenswaardige plannen van Palestijnse Autoriteit voor opbouw van instituten en de economie op de Westelijke Jordaanoever. Ik geloof dat het goed is erop te wijzen dat de honderden miljoenen dollars aan jaarlijkse hulp stopgezet zullen worden als de Palestijnen hun unilaterale koers voortzetten. En dat zou leiden tot de ineenstorting van de Palestijnse Autoriteit."
Afgelopen maandag presenteerden vier Democraten een wet in het Huis van Afgevaardigden die financiële steun verbiedt aan landen die in de Algemene Vergadering van de VN voor erkenning van een Palestijnse staat stemmen, zonder onderhandelde grensovereenkomst tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit. Daarvoor kwamen al diverse andere wetten op tafel die, geheel of gedeeltelijk, de Palestijnen, de VN of landen die het Palestijnse initiatief steunen, sanctioneren.
Amerikaanse verkiezingen
Hoewel Obama wellicht terughoudend is als het gaat om het inhouden van hulp aan de Palestijnen, zal hij er vermoedelijk weinig voor voelen om een strijd met het Congres aan te gaan. Over iets meer dan een jaar zijn er verkiezingen, de president doet het niet goed in de peilingen en op het dossier Israël-Palestina wist hij toe nu toe geen successen te boeken met zijn pogingen tot een onderhandelde vrede te komen.
"Het Witte Huis straalt vermoeidheid uit", zegt Robert Malley, voormalig speciaal assistent van president Bill Clinton voor Arabisch-Israëlische zaken. "Daar komt bij dat Obama in de aanloop naar de verkiezingen niet zit te wachten op een nieuw gevecht met Israël en premier Benjamin Netanyahu."
Geen strategie
"Amerikaanse presidenten bemoeien zich alleen rechtstreeks met Arabisch-Israëlische vredeskwesties als er sprake is van een langdurige crisis of als zich spontaan een kans aandient. President Obama is tot op zekere hoogte een uitzondering, maar hij had geen coherente strategie", zegt Aaron Miller, adviseur Arabisch-Israëlische van zes Amerikaanse ministers van Buitenlandse Zaken.
"Obama oogt minder krachtig dan in het verleden, op een kritiek moment in de politieke cyclus", zegt hij. Een confrontatie met Israël of een mislukking op hoog niveau kan ertoe leiden dat de regering als zwak of incompetent wordt gezien, zegt Miller. "Als de regering zou verwachten er sterker of beter uit te komen, zou die betrokkenheid er wel zijn", zegt Miller. "Maar in elk ander geval heeft Obama er geen belang bij." (ips/adb)
