Canadese Alice Munro wint Nobelprijs Literatuur
De Nobelprijs voor de Literatuur gaat dit jaar naar de Canadese schrijfster Alice Munro. Dat heeft de Zweedse Academie bekendgemaakt. Ze wordt "de meester van het korte verhaal" genoemd.
Het is de eerste keer in 112 jaar dat de Academie een auteur bekroont die uitsluitend novelles schrijft. In Munro's korte verhalen gaat het minder om het plot dan om de sfeer. Munro (1931) heeft ongeveer 15 bundels gepubliceerd. Vele verhalen spelen in haar geboortestreek in het zuidwesten van de Canadese provincie Ontario. In 2009 kreeg zij de prestigieuze Man Booker International Prize voor haar gehele oeuvre.
Munro's bundels zijn in vele talen vertaald. In het Nederlands verschenen onder meer 'The love of a good woman' (1998) en 'The view from Castle Rock' (2006).
In veel verhalen, zeker in haar eerste bundels, staan de dilemma's van een meisje centraal dat in het reine moet zien te komen met haar familie en de kleine plaats waarin zij opgroeide.
In recenter werk verschuift haar aandacht naar alleenstaande vrouwen, mensen van middelbare leeftijd en ouderen. De hoofdfiguur wordt zich plotseling van iets bewust dat een nieuw licht werpt op een gebeurtenis. In Munro's verhalen wisselen ironie en ernst en fantastische en realistische elementen elkaar af. Volgens critici hebben veel van haar verhalen de emotionele en literaire diepte van romans. In verhalen van Munro staat vaak net zoveel als in vele romans, aldus een criticus.
"Verbluft"
Alice Munro is naar eigen zeggen "verbluft" na het winnen van de Nobelprijs voor Literatuur. "Het is zo'n verrassing en zo fantastisch", zei ze tegenover de Canadese nieuwszender CBC. "Ik denk niet dat ik wist dat ik op de lijst stond tot misschien gisteren".
Het was haar dochter die naar Munro telefoneerde met het blijde nieuws. De Zweedse Academie kon de Canadese schrijfster niet bereiken en sprak een boodschap in op haar antwoordapparaat.
"Geen enkel ander talent"
Munro heeft al heel wat literaire prijzen gewonnen - in mei 2009 kreeg ze nog de Man Booker International Prize voor haar gehele oeuvre -, maar houdt ervan discreet te blijven. Ze doet zelden publieke optredens.
Munro begon met studies journalistiek en Engels aan de universiteit van Western Ontario, maar brak die af toen ze in 1951 trouwde met James Munro. Ze gingen in Victoria, British Columbia wonen en openden er een boekenwinkel. Haar eerste verhalenbundel, "Dance of the Happy Shades", komt uit in 1968, maar Munro schreef al kortverhalen in haar tienerjaren.
"Ik heb geen enkel ander talent. Ik ben geen intellectueel en trek me slecht uit de slag als huismoeder. Niets kan me dus storen in wat ik doe", liet ze enkele jaren geleden optekenen.
Haar eerste huwelijk liep in 1972 op de klippen. Vier jaar later hertrouwde ze met de geograaf Gerald Fremlin, die in april van dit jaar overleed. Munro woont momenteel in Clinton, vlakbij de plek waar ze als kind opgroeide, in de Canadese provincie Ontario.
Haar meest recente verhalenbundel is 'Dear Life' uit 2012. De film 'Away from Her' van de Canadese regisseuse Sarah Polley, met onder meer Julie Christie, is gebaseerd op het kortverhaal 'The Bear Came Over the Mountain' van Munro, en was goed voor twee Oscarnominaties.
Andere winnaars
De Nobelprijs Literatuur is goed voor zo'n 910.000 euro en wordt traditioneel op 10 december in Stockholm uitgereikt. De vorige winnaar van de belangrijkste literatuurprijs van de wereld was de Chinees Mo Yan.
Hieronder een overzicht van de winnaars sinds 2004:
2013 - Alice Munro (Canada)
2012 - Mo Yan (China)
2011 - Tomas Transtromer (Zweden)
2010 - Mario Vargas Llosa (Peru)
2009 - Herta Mueller (Duitsland)
2008 - Jean-Marie Gustave Le Clezio (Frankrijk)
2007 - Doris Lessing (Groot-Brittannië)
2006 - Orhan Pamuk (Turkije)
2005 - Harold Pinter (Groot-Brittannië)
2004 - Elfriede Jelinek (Oostenrijk)
Het is de eerste keer dat de Nobelprijs Literatuur naar Canada gaat. Voor de dertiende keer gaat een vrouw met de belangrijkste literaire onderscheiding ter wereld lopen. Hieronder een lijst van de vrouwen die haar zijn voorgegaan:
2009: Herta Müller (Duitsland)
2007: Doris Lessing (Groot-Brittannië)
2004: Elfriede Jelinek (Oostenrijk)
1996: Wislawa Szymborska (Polen)
1993: Toni Morrison (VS)
1991: Nadine Gordimer (Zuid-Afrika)
1966: Nelly Sachs (Zweden)
1945: Gabriela Mistral (Chili)
1938: Pearl S. Buck (VS)
1928: Sigrid Undset (Noorwegen)
1926: Grazia Deledda (Italië)
1909: Selma Lagerlöf (Zweden)
