‘Democratie sterft door onachtzaamheid en desinteresse van velen’

Voormalig CDA-politicus Pieter van Geel uit Helmond maakt zich boos over argumenten die bepaalde ondernemers gebruiken om te rechtvaardigen dat ze in de VS investeren.

Het is altijd weer bijzonder te zien hoe mensen hun bizarre logica verdedigen als het om geld verdienen gaat. Daar moest ik aan denken toen ik het artikel in het ED las van de voorman van Bunq die gaat investeren in de VS en nu onder Trump kansen ziet.

Dat mag natuurlijk, maar de CEO Ali Niknam gebruikt als een soort rechtvaardiging daarvoor lachwekkende argumenten die ik wel vaker hoor: wij snappen hier niet wat er in de VS gebeurt, het ligt veel genuanceerder, er is geen chaos zoals wij denken. Bovendien ‘moest er wat gebeuren’.

Kleinzielige president

Maar mijnheer Niknam: wij begrijpen maar al te goed wat er gebeurt in de VS. Een wraakzuchtige kleinzielige president die er alles aan doet om een autocratisch regime op te tuigen, de rechtsstaat ondermijnt, tegenstanders intimideert en als vijanden behandelt, maffiapraktijken hanteert richting Oekraine, een lachwekkende show opvoert in de Rozentuin waarin hij op een volstrekt amateuristische manier ‘tariffs’ aankondigt. Ook voor eilanden waar alleen pinguins wonen.

En wat te denken van het liegen over de verkiezingsuitslag en zijn rol bij de Capitoolbestorming. Dat weten we allemaal en dat is al erg genoeg .

Maar nog erger is dat de mannen van het grote geld in de Techsector en van Wallstreet met hun eigen agenda van vooral grof geld verdienen dit allemaal ondersteunen en er gewiekst gebruik van maken.
En dan heb ik het nog niet over dat deel van het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties dat ‘eieren voor hun geld kiest’ en zich gewoon laat chanteren zoals advocatenkantoren. Ook in Nederland.

Flauwekul argumenten

Zo sterven democratieën (boek van Levitsky en Ziblatt ): niet door de actie van een of enkele personen maar door onachtzaamheid en desinteresse van velen.

Dus mijnheer Niknam: u investeert maar waar u wilt maar gebruik daarvoor geen flauwekul argumenten voor. Wij snappen veel te goed waar dat gebeurt: allemaal handelingen die passen in het handboek van Poetin, Orban, Erdogan: ‘Hoe word ik een autocraat en gebruik ik de staatsinstellingen en rechtelijke macht om dat doel te bereiken’.

Geen chaos?

Misschien wel de meest venijnige opmerking in het interview is dat het ‘toch geen chaos is in de VS’. Nee, maar ook op de kerkhof van een democratie is het vaak geen chaos want in totalitaire regimes worden rechten van burgers zo ingeperkt om die chaos te voorkomen. In Rusland is het ook geen chaos…..

Maar misschien is het vragen om essentiële waarden in onze democratieën te verdedigen te veel gevraagd; sommige ondernemers weten van alles de prijs en de winst maar te weinig van de waarden van een democratie.

Pieter van Geel woont in Helmond en is een voormalig CDA-politicus. Hij was onder meer staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer in de kabinetten Balkenende I, II en III.