Lubbeek krijgt mogelijk werkgroep tegen hitte: vijf dorpskernen kwetsbaarder
Linden-centrum, Lubbeek-centrum, Sint-Bernard, Binkom-centrum en delen van Pellenberg scoren op de Vlaamse hittekwetsbaarheidskaart tussen 4 en 7 op 10. Lubbeek als geheel scoort 3. Groen vraagt een werkgroep die de kwetsbaarste buurten structureel koeler maakt. De gemeenteraad beslist dinsdagavond.
De hittekwetsbaarheidskaart van het Vlaamse Departement Zorg meet geen temperatuur, maar combineert blootstelling aan hitte met de kwetsbaarheid van bewoners. Bevolkingsdichtheid, het aandeel kinderen en senioren, de ouderdom van woningen, sociaaleconomische kenmerken en de aanwezigheid van zorgvoorzieningen, bomen en buurtgroen wegen mee. Elke statistische sector krijgt zo een score van 0 tot 10, in verhouding tot de rest van Vlaanderen. Hoe hoger de score, hoe groter de kwetsbaarheid.
Binnen Lubbeek lopen die scores ver uiteen. Linden-Steenveld, met verspreide bewoning tussen de velden, scoort 0. De vijf kernen die Groen aanhaalt, scoren tussen 4 en 7. Het gemeentelijk gemiddelde bedraagt 3.
Buurtniveau
Gemeenteraadslid Liesbeth Smeyers (Groen) vraagt het college om een multidisciplinaire werkgroep op te richten. Die moet met de milieuraad, seniorenraad, Gezondheidsmakers, scholen, woonzorgcentra, kinderopvanginitiatieven en geïnteresseerde bewoners een actieplan opmaken en uitvoeren.
"Deze vaststellingen tonen aan dat we de problematiek niet alleen op gemeentelijk niveau, maar ook per buurt moeten bekijken en maatregelen moeten nemen waar de nood het hoogst is", staat in de toelichting. De maatregelen zouden eerst naar de kwetsbaarste buurten en instellingen gaan.
Het Departement Zorg raamt jaarlijks ongeveer 460 hittegerelateerde overlijdens in Vlaanderen. Tegen 2050 stijgt dat in een hoog klimaatscenario tot zowat 1.600 per zomer. Met de vergrijzing meegerekend loopt de raming op tot ruim 2.900, van wie bijna driekwart 85-plussers.
3-30-300
De werkgroep zou niet van nul moeten starten. Lubbeek heeft sinds 27 juni 2023 een klimaatactieplan, het SECAP, met doelstellingen voor 2030 rond vergroening, energie, mobiliteit en regenwater. Groen wil de bestaande analyses en projecten bundelen, prioriteren en versnellen. De hittekwetsbaarheidskaart moet de volgorde bepalen.
Het voorstel schuift het 3-30-300-principe van onderzoeker Cecil Konijnendijk naar voren: elke inwoner ziet minstens drie bomen vanuit woning, school of werkplek, boomkruinen bedekken in woonkernen minstens 30 procent van de oppervlakte en niemand woont verder dan 300 meter van kwalitatief groen. Mogelijke maatregelen zijn bomen bijplanten, ontharden, waterpunten plaatsen en schoolomgevingen en woonzorgcentra hittebestendig inrichten. De gemeente zou de resultaten meten en rapporteren: bijkomende bomen, vierkante meter ontharding en gecreëerde koelteplekken.
De financiële impact hangt af van de maatregelen die de werkgroep kiest. Een deel kan binnen bestaande middelen en trajecten passen. Groen wil ook Vlaamse, federale en Europese subsidies laten onderzoeken. De werkgroep zou binnen zes maanden een eerste keer aan de gemeenteraad rapporteren, en na twaalf maanden opnieuw.
Tijdens recente hitteperiodes nam Lubbeek sociale maatregelen en riep het vrijwilligers in om hittekwetsbare inwoners te ondersteunen. Groen noemt die initiatieven belangrijk, maar onvoldoende. Die maatregelen "lossen de onderliggende oorzaken van hittekwetsbaarheid niet op en hebben geen duurzaam effect", staat in het voorstel. "Structurele maatregelen kunnen toekomstige gezondheidsproblemen en maatschappelijke kosten beperken."
