"De auto van de toekomst is zijn eigen baas"

Niet de elektrische auto's van Tesla of de omstreden taxidienst Uber zijn de toekomst, maar wel zelfrijdende auto's die hun eigen baas zijn. Dat stelt althans softwareontwikkelaar Mike Hearn aan de BBC.

Geëmancipeerde auto's die op eigen houtje zaken doen, volgens Mike Hearn is dat concept de mobiliteit van de toekomst. Hearn is geen sciencefictiongekke fantast, maar een voormalige ingenieur van Google en een van de ontwikkelaars achter de Bitcoin.

Hearn gaat er in zijn theoretische experiment van uit dat zelfrijdende auto's in de toekomst volledig ingeburgerd zullen zijn, en dat de meeste mensen daardoor niet langer zelf een auto zullen willen hebben. Als die zelfrijdende taxi's bovendien niet langer eigendom zijn van een groot bedrijf maar volledig autonoom werken, zullen ook de ritten goedkoper worden.

Interessant daarbij is dat die zelfstandige auto's helemaal naar onze wensen geprogrammeerd kunnen worden, aldus Hearn. "We kunnen ze zo programmeren dat ze een heel klein beetje winst mogen maken, maar geen excessieve hoeveelheden. We kunnen zo de meest morele en sociaalvoelende kapitalisten ooit maken."

De auto's zouden communiceren met klanten en infrastructuur via een nieuw online handelssysteem, dat Hearn Tradenet doopt. "Je zou een app gebruiken die inlogt op Tradenet en zegt: 'Hier ben ik, hier wil ik naartoe, geef me de beste prijzen'. De autonome taxi's zullen dan hun beste tarieven doorgeven, gebaseerd op waar ze zijn, hoeveel brandstof ze hebben, de kwaliteit van hun programmering... Jijzelf of je telefoon kiest vervolgens het beste aanbod, niet alleen op basis van de beste prijs maar ook op basis van rijgegevens en hoe aangenaam de wagen is."

Slimme auto's planten zich voort

Hearn benadrukt dat de auto's wel zelfstandig werken, maar geen zelfbewustzijn hebben. Ze kunnen daarentegen wel zo geprogrammeerd worden dat ze zichzelf bijvoorbeeld updaten. Zo zouden ze het geld dat ze verdienen kunnen gebruiken om menselijke softwareontwikkelaars in te huren om hun code aan te passen, maar ook om te betalen voor onderhouds- of tankbeurten.

Hearn heeft echter nog een ander voorstel. De auto's zouden volgens hem ook de kans moeten krijgen om hun 'spaargeld' samen te leggen om nieuwe auto's te laten maken. Om 'kinderen' te krijgen dus. "Als een nieuwe auto van de productieband rolt, zou die in concurrentie gaan met de bestaande wagens. Daardoor zou de nieuwe auto een deel van zijn inkomsten moeten afstaan aan zijn 'ouders'. Je kunt het zien als een soort 'geboortelening', die de wagen aan zijn ouders moet afbetalen vooraleer hij volledig zelfstandig wordt."

Volgens datzelfde principe is ook dood verwerkt in het systeem, om verouderde modellen van de straat te halen of om in te spelen om een veranderende markt. "Als er op een bepaald moment te veel auto's zijn voor het aantal mensen, zouden sommige auto's zichzelf in een langetermijnparking kunnen zetten en uitschakelen. Volgens datzelfde principe zouden auto's ook kunnen uitwijken naar andere steden om daar werk te zoeken", aldus Hearn.

Omdat banken - zeker in het begin -  wellicht zouden weigeren om geld te geven aan machines, zouden de wagens werken met virtueel geld zoals Bitcoins. Voor klanten zou zaken doen met machines volgens Hearn net veel transparanter zijn dan met mensen. "Je loopt geen enkel risico dat ze je afzetten en er is geen kans op misverstanden."

"Realistisch en utopisch"

Het idee van Hearn is op z'n minst een interessante denkoefening, maar volgens professor David Bailey van de Aston Business School in Birmingham is het vooral een utopie. De nodige technologie zal de komende tien à vijftien jaar wel beschikbaar zijn, maar tegelijk gaat het hele idee regelrecht in tegen de belangen van de autoindustrie. "Er zullen nog steeds dominante groepen zijn die de wagenparken beheren", stelt Bailey. Die groepen zouden bovendien de concurrentie met de zelfstandige wagens kunnen aangaan en hen zo uit de markt duwen.

"We stevenen af op net meer centralisering van technologie, macht en winst, dat zien we in alle sectoren. Zelfs wanneer mensen gedecentraliseerde technologieën hebben ontwikkeld, zullen het nog steeds een of twee grote bedrijven in Silicon Valley zijn die zich naar de top werken en alomtegenwoordig zullen zijn." En dat probleem stelt zich al meteen bij de ontwikkeling van de nieuwe technologie. "Er is nog steeds een bedrijf nodig dat het concept wil uitwerken", besluit Bailey.