Online solden shoppen? "Besef wie de prijs betaalt"

De solden zijn er! Geen zin om de hordes andere kooplustigen te trotseren? Dan maar die laptop open, credit card betalensklaar en zoeken naar een webshop met next day delivery. Maar dat sprookje is heel wat minder mooi dan het lijkt, zo leggen heel wat buitenlandse experts nu uit.

Dat die supersnelle verzending populair is, is niet verwonderlijk. Thuis op de bank last-minute een nieuwe outfit naar huis klikken, of voetje voor voetje tussen de mensenmassa van de ene winkel naar de andere schuifelen? Die keuze is snel gemaakt. Al staan online shoppers daarbij veel te weinig bij stil op welke schouders de last van die 'next day delivery' terecht komt.

27 kilometer per dag
Sites als Amazon en Zalando kwamen al vaker in opspraak omdat hun werknemers slecht behandeld zouden worden. Zo bracht een onderzoek van de Sunday Times aan het licht dat de magazijniers van Amazon al ontslagen mogen worden wanneer ze zich - mét doktersbriefje - vier dagen ziek melden. En ook Duitse documentaires over Zalando schetsen een minder mooi beeld dat schuilgaat achter de schitterende kledij en schoenen. Medewerkers lopen tot maar liefst 27 kilometer per dag, zonder pauze, en de lonen zouden zo laag zijn dat sommige werkkrachten in de bossen kamperen om toch maar op vervoerskosten te kunnen besparen. En bij het Britse modewarenhuis Asos durven werknemers amper even naar het toilet te gaan, uit angst om een achterstand op te lopen.

24u op 24 werken
Een rekensommetje is dan niet eens nodig om te bepalen wie de prijs betaalt voor die snelle verzending: "Alles komt bij de werknemers terecht," stelt Neil Derrick van Britain's General Union, de vakbond die enkele van de werknemers bij ASOS vertegenwoordigd. "Op piekmomenten werken ze 24 uur op 24 en 7 dagen op 7 zodat alles op tijd de deur uit kan," zo vertelt hij aan modewebsite Business of Fashion. Het magazijn zou maar liefst twee à drie voetbalvelden groot zijn, en drie verdiepingen tellen. "Nieuwe producten komen aan een sneltempo online, de transportkosten zijn gigantisch, en de druk op de werknemers is onmenselijk."

Veel te verwend
De consument is belachelijk verwend. De producten liggen namelijk niet alleen razendsnel op je deurmat, de verzendkosten zijn ook praktisch gratis. "Klanten verwachten dat alles snel snel gaat én ook nog eens quasi gratis is. Maar die service is eigenlijk helemaal niet zo vanzelfsprekend, zo stelt Neil Ashworth, zelf leidinggevende bij CollectPlus, een pakjesservice in het Verenigd Koninkrijk. Leveringen aan huis kosten een bedrijf immers zo'n 20 procent van de waarde van een product. "Maar omdat de consumenten verwachten dat leveringen bijna gratis zijn, wordt die lage prijs behouden. Al komt de werkelijke kost opnieuw op de schouders van de arbeiders terecht," aldus Ashworth.

Wie niet volgens die - gratis - regels speelt, verliest klanten. Zo simpel is het. "Bedrijven die te hoge verzendkosten aanrekenen, zullen hun cliënteel snel verliezen aan andere webshops, beaamt Satish Jindel van onderzoeksfirma SJ Consulting Group, die de pakjesindustrie aan een grondige doorlichting heeft onderworpen. Alleen de luxe-industrie wordt veel minder geplaagd door dat probleem. Wie online een jurk koopt van 500 euro vindt het meestal ook niet zo erg om wat meer verzending te betalen. Dat ligt helemaal anders als je een spotgoedkope jurk van 15 euro bestelt. Dan is 5 euro verzending natuurlijk veel meer geld.

De echte kostprijs
Het is duidelijk dat er nog veel werk aan de (online) winkel is. "Ook consumenten mogen hand in eigen boezem steken," vindt vakbondsvertegenwoordiger Neil Derrick. Nog nooit namen zoveel mensen hun toevlucht tot de computer om nog snel pakjes te bestellen. "Denk dus zeker tijdens deze periode eens na over de werkelijke kostprijs van dat geschenkje dat amper 24 uur later al op je deurmat ligt."