Ga naar de inhoud
  • Weer
  • TV-Gids
  • Meld Nieuws
  • Digitale Krant
  • Shop
  • Over ons
  • Klantenservice
  • Nieuws
  • Sport
  • Showbizz
  • Nina
  • Regio
  • Kijk
  • Puzzel
  • Podcast
  • Zoeken
  • Binnenland
  • Economie
  • Buitenland
  • Binnenland
  • Economie
  • Buitenland
  • Weer
  • TV-Gids
  • Digitale Krant
  • Shop
  • Over ons
Zoeken
  • Home
    • Alle artikelen
    • Binnenland
    • Economie
    • Buitenland
  • Sport
  • Showbizz
  • Nina
  • Regio
  • Kijk
  • Puzzel
  • Podcast
© RV
Zonsverduistering

“Een magisch moment”: zo volgde Vlaanderen massaal de zonsverduistering

Vanavond vond de grootste zonsverduistering sinds 1999 plaats in ons land. De zon werd voor zo’n 90 procent bedekt door de maan en dat leverde magische taferelen op. Voor de volgende zonsverduistering van dezelfde omvang in België is het wachten tot 2081. Herbeleef hier de bijzondere natuurpracht.

Redactie
12 augustus 2026, 20:15Laatste update: 20 augustus 2026, 11:42
172 reacties
Stel HLN in als je Google-favoriet

KIJK. Zo zag de zonsverduistering boven ons land eruit

‌

liveblog

23:22

12 augustus 2026

“Ik heb de zon zien zakken in de zee”: eclipsjager Werner Hamelinck (64) maakte in Mallorca zijn eerste eclips-zonsondergang mee (+)

Geen Vlaming zag zoveel zonsverduiseringen als Werner Hamelinck uit het Antwerpse Grobbendonk, een van de oprichters van volkssterrenwacht Urania. Werner beleefde in Mallorca zijn 27ste eclips, maar maakte tegelijk ook een primeur mee als eclipsjager: het was de eerste verduisterde zon die hij ook in zee zag ondergaan. “Indrukwekkend gewoon, vooral het kleurenspel.” Lees hier meer.

© Werner Hamelinck, Inzet: ID/ Sebastiaan Franco

22:39

12 augustus 2026

IN BEELD. Samen is zoveel leuker

In heel Europa kwamen mensen samen op stranden, heuvels, bruggen en in parken om van het luchtspektakel te genieten.

Toeschouwers samen in Greenwich Park in London.
Toeschouwers samen in Greenwich Park in London. © ANP / EPA
Een massa belangstellenden voor de eclips in Viana do Castelo, Portugal.
Een massa belangstellenden voor de eclips in Viana do Castelo, Portugal. © ANP / EPA
Drukte op de Pont des Arts in Parijs.
Drukte op de Pont des Arts in Parijs. © NLBeeld
Samen genieten in Madrid, Spanje.
Samen genieten in Madrid, Spanje. © REUTERS
Een klim voor het beste zicht in Glastonbury, Engeland.
Een klim voor het beste zicht in Glastonbury, Engeland. © REUTERS
Een massa volk op een brug in Warschau, Polen.
Een massa volk op een brug in Warschau, Polen. © REUTERS
Kijken naar de eclips op de mijnterril in Genk.
Kijken naar de eclips op de mijnterril in Genk. © Annelies Stinissen
Veel volk op de kaaien in Antwerpen.
Veel volk op de kaaien in Antwerpen. © Eva Beeusaert

22:22

12 augustus 2026

Van applaus tot juist doodse stilte: Spanje en IJsland genieten na van totale zonsverduistering

In het noorden van Spanje en delen van IJsland konden mensen zich aan een totale zonsverduistering vergapen. Het leverde emotionele taferelen op. Het Spaanse El País meldt dat op meerdere plekken in het land toeschouwers uitbarstten in applaus toen de maan volledig voor de zon schoof. Volgens een verslaggever van de BBC was het in het Spaanse Benavente juist doodstil toen de volledige verduistering plaatsvond.

© ANP / EPA

Nieuwssite 'Ultima Hora' noemt het "een historische gebeurtenis". De laatste keer dat een volledige zonsverduistering zo goed te zien was op het vasteland van Europa was in 1999. De eerstvolgende keer is op 3 september in 2081.

© REUTERS

De publieke omroep van IJsland schrijft dat de verduistering veel spectaculairder was dan tevoren werd gedacht, ondanks wolken die over het land trokken.

© AP Photo/Bernat Armangue

22:02

12 augustus 2026

En dan nu... vallende sterren spotten

Wie niet genoeg krijgt van het betere luchtspektakel, krijgt nog een dessertje na de eclips: komende nacht bereikt de meteorenzwerm van de Perseïden zijn jaarlijkse piek. Omdat er dit jaar geen storend maanlicht is, zijn de omstandigheden volgens Volkssterrenwacht Mira bijzonder gunstig om vallende sterren waar te nemen, bij helder weer. Vanaf ongeveer 22 uur komt ook de planeet Saturnus in het oosten boven de horizon.

21:49

12 augustus 2026

Wie geen eclipsbril had, loste dit creatief op

In Koekelare keken ze met een lasbril naar de zonsverduistering.
In Koekelare keken ze met een lasbril naar de zonsverduistering. © Sven Van Daele
Deze man gebruikte een beschermend glas.
Deze man gebruikte een beschermend glas. © REUTERS
In Essenbeek werd een kartonnen doos met kijkgat gebruikt.
In Essenbeek werd een kartonnen doos met kijkgat gebruikt. © JWH
De eclips kun je ook bekijken met een telescoop.
De eclips kun je ook bekijken met een telescoop. © JWH
Michel gebruikte een kijkdoos.
Michel gebruikte een kijkdoos. © LRV

21:36

12 augustus 2026

Onze reporter keek op het dak van het MAS naar de eclips: “De tranen staan in mijn ogen. Mensen beseffen niet waartoe de natuur in staat is tot ze dit zien” (+)

Op het dak van het Museum Aan de Stroom in Antwerpen tuurden vanavond mensen door speciale eclipsbrillen naar de hemel. Spanning, verwondering en zelfs een traan. Wij stonden er middenin en zagen vanop de eerste rij hoe Antwerpen naar het unieke natuurfenomeen keek. Lees hier meer.

Inzet: Onze reporter, Islinde Tuerelinck keek naar de eclips bij het MAS in Antwerpen.
Inzet: Onze reporter, Islinde Tuerelinck keek naar de eclips bij het MAS in Antwerpen. © Klaas De Scheirder, Inzet: Michiel Cremers

21:33

12 augustus 2026

'Diamantring-effect' te zien tijdens zonsverduistering

Tijdens de zonsverduistering ontstond het 'diamantring-effect': een fel lichtpuntje aan de rand van de zon. Deze naam dankt het verschijnsel aan de allerlaatste zonnestraal die net voor of net na de totale verduistering zichtbaar blijft.

De diamanten ring gezien vanuit Berlanga de Duero, Spanje.
De diamanten ring gezien vanuit Berlanga de Duero, Spanje. © AFP
© AFP
© AFP

21:21

12 augustus 2026

Adembenemend moment waarop Spanje op klaarlichte dag in het pikdonker wordt gedompeld

In België bleef het bij een soort donkere schaduw, maar in Spanje werd de hemel gitzwart. Een zeldzame totale zonsverduistering zorgde voor een ronduit magisch spektakel en massale euforie bij de duizenden aanwezigen. VTM NIEUWS-reporter Louise Bucket stond op de eerste rij in Salas de los Infantes en legde het historische kippenvelmoment vast.

‌

21:21

12 augustus 2026

Ook prins Laurent en zijn gezin keken naar de zonsverduistering

Prinst Laurent en zijn gezin.
Prinst Laurent en zijn gezin. © Aymeric van Saksen-Coburg

21:20

12 augustus 2026

Hyperlapse van de zonsverduistering boven het Albertkanaal

‌

21:16

12 augustus 2026

IN BEELD. De zonsverduistering in Europa

De Dôme des Invalides in Parijs, Frankrijk.
De Dôme des Invalides in Parijs, Frankrijk. © REUTERS
De gedeeltelijke zonsverduistering in Helsinki, Finland.
De gedeeltelijke zonsverduistering in Helsinki, Finland. © ANP / EPA
Zonsverduistering in Bragança, Portugal.
Zonsverduistering in Bragança, Portugal. © ANP / EPA
De gedeeltelijke zonsverduistering in Szczytno, Polen.
De gedeeltelijke zonsverduistering in Szczytno, Polen. © ANP / EPA
Een wolk trekt voorbij terwijl de maan de zon gedeeltelijk bedekt na een totale zonsverduistering vanuit Arija, Spanje.
Een wolk trekt voorbij terwijl de maan de zon gedeeltelijk bedekt na een totale zonsverduistering vanuit Arija, Spanje. © REUTERS
De gedeeltelijke zonsverduistering in het centrum van Amsterdam.
De gedeeltelijke zonsverduistering in het centrum van Amsterdam. © ANP
Het silhouet van de Praagse Burcht tijdens een gedeeltelijke zonsverduistering in Praag, Tsjechië.
Het silhouet van de Praagse Burcht tijdens een gedeeltelijke zonsverduistering in Praag, Tsjechië. © ANP / EPA

21:00

12 augustus 2026

One in a million shot: een vliegtuig passeert tijdens de gedeeltelijke zonsverduistering

Tijdens de gedeeltelijke zonsverduistering vloog er een vliegtuig voorbij.
Tijdens de gedeeltelijke zonsverduistering vloog er een vliegtuig voorbij. © Chrisoph De Brucker

20:54

12 augustus 2026

Annelies Barentsen getuigt vanuit IJsland: "Amper te omschrijven, je moet het meemaken"

‌

20:53

12 augustus 2026

De zonsverduistering vanuit Tossal de La Cala, Benidorm

De eclips gefotografeerd in Tossal de La Cala, Benidorm.
De eclips gefotografeerd in Tossal de La Cala, Benidorm. © rv

20:53

12 augustus 2026

Volledige zonsverduistering overal voorbij

De volledige zonsverduistering is geëindigd in de Middellandse Zee, voorbij de Spaanse Balearen. Het was de laatste plek waar het weerfenomeen te zien was. In delen van IJsland, Groenland, Portugal en Spanje kwam de volledige verduistering voorbij. In veel andere landen, waaronder België, was een gedeeltelijke eclips te zien.

20:53

12 augustus 2026

"Opletten!" Vlaming Chris kan tranen niet bedwingen bij totale zonsverduistering in Spanje

Vlaming Chris reisde naar Salas de los Infantes in Spanje om daar de totale zonsverduistering mee te maken. "Het is echt een ongelofelijk fenomeen", reageert hij ter plaatse aan VTM NIEUWS-reporter Louise Bucket als de eclips zijn totaliteit heeft bereikt. "Het is heel duidelijk. We hebben een mooie maan die heel de zon verduistert en de corona, de lichtkrans, is mooi zichtbaar." Plots roept hij iedereen tot de orde: "Opletten! Diamond ring!" 

Een diamond ring bij een zonsverduistering is een optisch verschijnsel dat ontstaat vlak voor of juist na de totaliteit, wanneer een enkel, fel punt van zonlicht door een dal op de maan schijnt, met daaromheen een zwakke ring van de zonnecorona. Dat lijkt dan op even op een diamanten ring. 

Chris is een kenner en legt het allemaal vlot uit. Als Louise opmerkt dat hij tranen in de ogen heeft, schiet de Vlaming helemaal vol. "Geweldig, hè", kan hij enkel nog uitbrengen. 

‌

20:40

12 augustus 2026

Totale zonsverduistering in Spanje

Zo zag de zonsverduistering eruit in noordelijke delen van Spanje. Terwijl bij ons de zon voor 90 procent bedekt werd, kwam het hier tot een totale zonsverduistering. 

Totale zonsverduistering gefotografeerd in Navarrete, Spanje.
Totale zonsverduistering gefotografeerd in Navarrete, Spanje. © REUTERS
Een samengestelde afbeelding van zeven afzonderlijke foto's, genomen met één vaste camera, toont de verschillende stadia van een zonsverduistering vóór, tijdens en na de totaliteit, zoals gezien vanuit Arija, Spanje.
Een samengestelde afbeelding van zeven afzonderlijke foto's, genomen met één vaste camera, toont de verschillende stadia van een zonsverduistering vóór, tijdens en na de totaliteit, zoals gezien vanuit Arija, Spanje. © REUTERS
Totale zonsverduistering in Spanje.
Totale zonsverduistering in Spanje. © AP Photo/Emilio Morenatti
Totale zonsverduistering gezien vanuit Berlanga de Duero, Spanje.
Totale zonsverduistering gezien vanuit Berlanga de Duero, Spanje. © AP Photo/Bernat Armangue

20:35

12 augustus 2026

Iedereen keek naar de zon op het strand... ook zonder eclipsbril

Vandaag was extra veel volk aanwezig op het strand van Oostende, maar heus niet iedereen droeg een eclipsbril.

Geen brilletje, maar een lasmasker om de eclips te bekijken.
Geen brilletje, maar een lasmasker om de eclips te bekijken. © Benny Proot

20:33

12 augustus 2026

Zo zag het hoogtepunt van de eclips eruit

De maan bedekte voor 90 procent de zon en dat leverde deze fenomenale beelden op.

‌

20:33

12 augustus 2026

Spontaan applaus in De Boerekreek in Sint-Laureins na hoogtepunt eclips

In Sint-Laureins brak er spontaan applaus uit na het hoogtepunt van de eclips.

‌

Lees meer

Eddy (60) overleden na aanval door Aziatische hoornaars
10

Eddy (60) overleden na aanval door Aziatische hoornaars

Eddy (60) overleden na aanval door Aziatische hoornaars
10

Eddy (60) overleden na aanval door Aziatische hoornaars

Tweede verdachte van reeks verkrachtingen in Ter Kamerenbos geïnterneerd

Tweede verdachte van reeks verkrachtingen in Ter Kamerenbos geïnterneerd

Tweede verdachte van reeks verkrachtingen in Ter Kamerenbos geïnterneerd

Tweede verdachte van reeks verkrachtingen in Ter Kamerenbos geïnterneerd

“Ik voel me zo alleen”: Kopila (20) verloor in één klap 17 familieleden bij verwoestende overstromingen in Nepal

“Ik voel me zo alleen”: Kopila (20) verloor in één klap 17 familieleden bij verwoestende overstromingen in Nepal

“Ik voel me zo alleen”: Kopila (20) verloor in één klap 17 familieleden bij verwoestende overstromingen in Nepal

“Ik voel me zo alleen”: Kopila (20) verloor in één klap 17 familieleden bij verwoestende overstromingen in Nepal

🎧 Drugsbaron Flor ‘De Lange’ Bressers belandt met uniefdiploma op Most Wanted-lijst: “Op zijn gigajacht in de Seychellen was het alle dagen feest met kaviaar en champagne”

🎧 Drugsbaron Flor ‘De Lange’ Bressers belandt met uniefdiploma op Most Wanted-lijst: “Op zijn gigajacht in de Seychellen was het alle dagen feest met kaviaar en champagne”

🎧 Drugsbaron Flor ‘De Lange’ Bressers belandt met uniefdiploma op Most Wanted-lijst: “Op zijn gigajacht in de Seychellen was het alle dagen feest met kaviaar en champagne”

🎧 Drugsbaron Flor ‘De Lange’ Bressers belandt met uniefdiploma op Most Wanted-lijst: “Op zijn gigajacht in de Seychellen was het alle dagen feest met kaviaar en champagne”

Als tweede land ter wereld: Nieuw-Zeeland keurt MDMA-behandeling voor ernstige PTSS goed
2

Als tweede land ter wereld: Nieuw-Zeeland keurt MDMA-behandeling voor ernstige PTSS goed

Als tweede land ter wereld: Nieuw-Zeeland keurt MDMA-behandeling voor ernstige PTSS goed
2

Als tweede land ter wereld: Nieuw-Zeeland keurt MDMA-behandeling voor ernstige PTSS goed

Wanneer moet je kind van jouw ziekenfonds af? En welke zaken dien je nog te regelen wanneer hij of zij op eigen benen staat?
Mijnvergelijker

Wanneer moet je kind van jouw ziekenfonds af? En welke zaken dien je nog te regelen wanneer hij of zij op eigen benen staat?

Wanneer moet je kind van jouw ziekenfonds af? En welke zaken dien je nog te regelen wanneer hij of zij op eigen benen staat?
Mijnvergelijker

Wanneer moet je kind van jouw ziekenfonds af? En welke zaken dien je nog te regelen wanneer hij of zij op eigen benen staat?

Russische generaal die achter dodelijke aanval op kinderziekenhuis in Kiev zat in kritieke toestand na aanslag
3

Russische generaal die achter dodelijke aanval op kinderziekenhuis in Kiev zat in kritieke toestand na aanslag

Russische generaal die achter dodelijke aanval op kinderziekenhuis in Kiev zat in kritieke toestand na aanslag
3

Russische generaal die achter dodelijke aanval op kinderziekenhuis in Kiev zat in kritieke toestand na aanslag

“Hij heeft er niks mee te maken. Helemaal niks”: beste vriend getuigt over Berry (51), die werd doodgeschoten tijdens raid op Nederlandse boerderij
Portret

“Hij heeft er niks mee te maken. Helemaal niks”: beste vriend getuigt over Berry (51), die werd doodgeschoten tijdens raid op Nederlandse boerderij

“Hij heeft er niks mee te maken. Helemaal niks”: beste vriend getuigt over Berry (51), die werd doodgeschoten tijdens raid op Nederlandse boerderij
Portret

“Hij heeft er niks mee te maken. Helemaal niks”: beste vriend getuigt over Berry (51), die werd doodgeschoten tijdens raid op Nederlandse boerderij

Lege maag of niet? Met of zonder kleren? En neem je achteraf een koude douche? 10 wellnessdilemma’s uitgeklaard
Leukstetickets

Lege maag of niet? Met of zonder kleren? En neem je achteraf een koude douche? 10 wellnessdilemma’s uitgeklaard

Lege maag of niet? Met of zonder kleren? En neem je achteraf een koude douche? 10 wellnessdilemma’s uitgeklaard
Leukstetickets

Lege maag of niet? Met of zonder kleren? En neem je achteraf een koude douche? 10 wellnessdilemma’s uitgeklaard

Moeilijke relatie met je baas? Dit zijn de 3 grootste frustraties op de werkvloer en wat je eraan kan doen
Jobat

Moeilijke relatie met je baas? Dit zijn de 3 grootste frustraties op de werkvloer en wat je eraan kan doen

Moeilijke relatie met je baas? Dit zijn de 3 grootste frustraties op de werkvloer en wat je eraan kan doen
Jobat

Moeilijke relatie met je baas? Dit zijn de 3 grootste frustraties op de werkvloer en wat je eraan kan doen

Content creator Shauna Dewit na ‘De verraders’ ook te zien in ‘De Slimste Mens ter Wereld’
Het nieuwe tv-seizoen

Content creator Shauna Dewit na ‘De verraders’ ook te zien in ‘De Slimste Mens ter Wereld’

Content creator Shauna Dewit na ‘De verraders’ ook te zien in ‘De Slimste Mens ter Wereld’
Het nieuwe tv-seizoen

Content creator Shauna Dewit na ‘De verraders’ ook te zien in ‘De Slimste Mens ter Wereld’

‌

Net binnen

11:02

Groen eist annulatie van optreden Ketnetband op familiedag N-VA: “Het is een politiek geschenk verpakt als kinderanimatie”

Groen eist annulatie van optreden Ketnetband op familiedag N-VA: “Het is een politiek geschenk verpakt als kinderanimatie”
1

11:00

Steven (55) leeft met dezelfde agressieve kanker als Margriet Hermans en beklimt straks de Mont Ventoux: “Waarom zou ik niet de eerste zijn die geneest?”

Steven (55) leeft met dezelfde agressieve kanker als Margriet Hermans en beklimt straks de Mont Ventoux: “Waarom zou ik niet de eerste zijn die geneest?”
1

10:49

Drie Belgen die met oorlogswapen op woning in Frankrijk schoten beschuldigd van deelname aan criminele organisatie

Drie Belgen die met oorlogswapen op woning in Frankrijk schoten beschuldigd van deelname aan criminele organisatie

10:37

Als tweede land ter wereld: Nieuw-Zeeland keurt MDMA-behandeling voor ernstige PTSS goed

Als tweede land ter wereld: Nieuw-Zeeland keurt MDMA-behandeling voor ernstige PTSS goed
2

10:26

Anderhalf miljard euro winst voor BNP Paribas Fortis in eerste jaarhelft

Anderhalf miljard euro winst voor BNP Paribas Fortis in eerste jaarhelft
Meer berichten

Meest gelezen

Safari loopt fout in Tanzania: jeep met toeristen crasht in rivier vol krokodillen

1

Herdenking Oléa. De mama van Oléa (Laura) loopt vooraan in beeld. De twee broers lopen ook in beeld. Langs de mama loopt ook haar vriend. In kader: de 14-jarige Oléa. Foto via Facebook.

Oléa (14) stapte uit het leven nadat ze online gepest werd. Haar mama getuigt: “Vlak ervoor hebben we nog samen gelachen”

2

De voorbije maanden hebben in Duitsland al vaker aanvallen plaatsgevonden op energie-infrastructuur.
22

Sabotageacties volgen elkaar snel op in Duitsland: mogelijke lanceerinstallatie ontdekt door wandelaar, elders grote politieactie bezig

3

Berry was “de vriend van iedereen”, een man met twee grote liefdes: zijn moeder en zijn paard.
Portret

“Hij heeft er niks mee te maken. Helemaal niks”: beste vriend getuigt over Berry (51), die werd doodgeschoten tijdens raid op Nederlandse boerderij

4

Burgemeester Els van Doesburg.
90

Els van Doesburg “verbaasd over stortvloed aan giftige reacties” na uitspraken over moederschap

5

Meest gedeeld

Safari loopt fout in Tanzania: jeep met toeristen crasht in rivier vol krokodillen

1

Herdenking Oléa. De mama van Oléa (Laura) loopt vooraan in beeld. De twee broers lopen ook in beeld. Langs de mama loopt ook haar vriend. In kader: de 14-jarige Oléa. Foto via Facebook.

Oléa (14) stapte uit het leven nadat ze online gepest werd. Haar mama getuigt: “Vlak ervoor hebben we nog samen gelachen”

2

Ezel HeeHaw met zijn verzorger Hannah.
5

“We zijn er kapot van”: Amerikaanse agent schiet tam ezeltje dood tijdens zoektocht naar vermist meisje

3

Archiefbeeld ICE-hogesnelheidstrein
Duitsland

Deur hogesnelheidstrein vliegt open bij 200 km/u: 300 hulpverleners zoeken urenlang of passagier naar buiten is geslingerd

4

Reddingswerkers doorzoeken het puin na een raketaanval op een kinderziekenhuis in Kiev op 8 juli 2024. Inzet: generaal-majoor Nikolaj Nikolajevitsj Varpachovitsj.
3

Russische generaal die achter dodelijke aanval op kinderziekenhuis in Kiev zat in kritieke toestand na aanslag

5

HLN Shop

SnowWorld Skipas

SnowWorld Skipas

van€41,95voor€23,95

Lifestylebeurs Kasteel Ooidonk - 25/09 tem 27/09 - Duoticket

Lifestylebeurs Kasteel Ooidonk - 25/09 tem 27/09 - Duoticket

van€18,00voor€9,00

Het Zinkgat - 9/10 t.e.m. 1/11

Het Zinkgat - 9/10 t.e.m. 1/11

van€39,00voor€19,50

Nausicaá - Het grootste Aquarium in Europa

Nausicaá - Het grootste Aquarium in Europa

van€30,00voor€25,30

Historium Brugge VR + Story

Historium Brugge VR + Story

van€28,00voor€22,50
Bezoek de webwinkel

Wij zijn altijd op zoek naar Het Laatste Nieuws.

Tip de redactie

Algemeen

  • Vragen over uw abonnement?
  • Abonnementsvoorwaarden
  • Gebruiksvoorwaarden
  • Privacybeleid
  • Toegankelijkheidsverklaring
  • Wedstrijdreglement
  • Cookiebeleid
  • Vacatures
  • Vraag voor de redactie?
  • Adverteren
  • Partners
  • Privacy-instellingen

Service

  • Neem een abonnement
  • Klantenservice
  • Bezorgklacht indienen
  • Bezorging pauzeren of tijdelijk wijzigen
  • Bezorgadres wijzigen
  • Audiokrant

Mijn omgeving

  • Mijn account
  • Mijn abonnement(en)

Meer HLN

  • Facebook
  • Twitter
  • Instagram
  • Nieuwsbrieven

Volg ons ook op

Apps

DPG Media NV
Mediaplein 1, 2018 Antwerpen - RPR Antwerpen nr. 0432.306.234
Raad voor de JournalistiekBelgaPressLicense 2 PublishJury voor Ethische PraktijkenCIM