Onze analyse: dreigt begrotingscrisis ook regeringscrisis te worden?
Onze editorialist Jan Segers analyseert wat hij "de kruistocht van Kris Peeters en de lijdensweg van Michel I" noemt.
Het spreekgestoelte van de Kamer blijft vanmiddag leeg. De beleidsverklaring is uitgesteld. Wat een blamage voor de regering, wat een gezichtsverlies voor de premier. Of hoe de kruistocht van Kris Peeters nog een lange lijdensweg voor Michel I voorspelt. De korte pijn lijkt tot nader order geen optie - maar zeg nooit nooit. Een val van de regering zou een onwaarschijnlijk zware gok zijn. Wie op dagen als deze in de verleiding komt om hem uit te lokken, delft zijn eigen graf bij nieuwe verkiezingen en stort het land in een diepe crisis die het zich niet kan permitteren. Het alternatief - doorgaan nadat het stof is gaan liggen - oogt helaas evenmin florissant. Halfweg is ze pas, deze experimentele regering van MR, N-VA, CD&V en Open Vld, maar nu al dreigt ze zich naar 2019 te slepen op drie volle wielen en een leeglopende band links achteraan - de CD&V.
Jazeker had Charles Michel vanmiddag naar de Kamer gekund. Over het louter budgettaire plaatje, hoe weinig glorieus ook, was zijn regering het gisteren in de vooravond al eens. Dat de begroting rond was, liet vicepremier Didier Reynders zich ontvallen, en dat hijzelf dus alsnog met een gerust gemoed naar Japan kon reizen, op naar de keizer, de koning achterna. Maar N-VA had geen zin in een beleidsverklaring zonder een hervorming van de vennootschapsbelasting en CD&V paste voor een State of the Union zonder garantie op een meerwaardebelasting. Liever dan er met de billen bloot te gaan, bleef de premier dan maar weg uit de Kamer. Un moment de gêne est vite passé, luidt de boutade. Zou het?
Dit uitstel legt de verdeeldheid binnen de regering-Michel pijnlijker bloot dan alle gekibbel en alle onenigheid die hieraan voorafging. Ze is vandaag een dankbaar doelwit voor de oppositie, maar vooral de socialisten houden hun leedvermaak maar beter discreet. Dat premier Michel zijn State of the Union uitstelt, is geen primeur. Het overkwam eerder ook premier Di Rupo al. En wat belangrijker is: PS en sp.a kunnen bezwaarlijk zwaar tekeergaan tegen een regering waarin een meerwaardebelasting op tafel ligt. Zelf hebben ze daar nooit zo ver hun nek voor uitgestoken als CD&V-vicepremier Kris Peeters nu doet.
Wie dit scenario twee jaar geleden had voorspeld, was weggelachen. Het klinkt dan ook als politiek surrealisme: Kris Peeters, uitgerekend hij, die zowaar een breekpunt maakt van een belasting die niet eens in het verkiezingsprogramma van CD&V staat en waartegen de partij zich in de vorige regering bij monde van toenmalig vicepremier De Crem nog verzette. Het zegt alles over een CD&V die met de dag slechter in haar vel zit in deze niet eens zo rechtse regering. Wat ooit een goedlachse bon mot was van Herman Van Rompuy - "In een regering met liberalen zijn wij, christendemocraten, allemaal ACW'ers" - is in de regering-Michel kurkdroge realiteit. CD&V bloedt op links. En het zijn niet de peilingen die voor gemoedsrust en koelbloedigheid zorgen. In de VRT-peiling van vorige week zakte de partij naar een historisch dieptepunt, amper nog groter dan een sp.a in herstel en dan het fel oprukkende Groen. Tel hun drie percentages bij elkaar op en voor je 't weet gaat de linkerflank van CD&V - hebben ze überhaupt nog een rechter? - in barre tijden als deze hardop dromen van een centrumlinkse regering als alternatief voor de 'Zweedse' nachtmerrie. Aan de overkant van de taalgrens staan ze met wijdopen armen klaar.
CD&V ligt niet alleen overhoop met haar coalitiepartners, de partij ligt ook in de knoop met zichzelf. Dat maakt het delicaat voor Charles Michel. De premier moet op eieren lopen als hij zijn regering wil redden. Tegelijk zal hij plankgas moeten geven, zonder omkijken, als hij van die regering alsnog wil maken wat ze twee jaar geleden beloofde te worden: een historische hervormingsregering waarmee je in 2019 trots en zelfverzekerd naar de kiezer kunt. Een remake lijkt vandaag ver weg.
