Macron betreurt dat “legitieme zorgen” van studenten worden omgezet in “stedelijk geweld”

Sinds het uitbreken van de grootschalige onderwijsprotesten zijn in Frankrijk bijna 8.000 mensen aangehouden. 26 personen werden in voorlopige hechtenis genomen. Dat blijkt uit een balans van het Franse ministerie van Justitie.

Het gaat om 6.773 minderjarigen en 1.177 meerderjarigen. Tegen 2.735 van hen werd een strafrechtelijke vervolging opgestart, bij 2.225 anderen gaat het om een alternatief voor vervolging. Bij 1.263 anderen werd het dossier geseponeerd.

Tijdens de ministerraad woensdag sprak de Franse president Emmanuel Macron zich uit over de mobilisatie van middelbare scholieren die Frankrijk al enkele weken in haar greep houdt. Macron erkende dat jongeren "legitieme zorgen uiten", maar betreurde dat die zorgen "politiek werden uitgebuit" en "omgezet werden in stedelijk geweld, met taferelen die in alle opzichten onaanvaardbaar zijn", aldus regeringswoordvoerder Maud Bregeon. 

De president zou de regering hebben gevraagd om snel met "concrete, duidelijke antwoorden" te komen en die de "komende weken" te presenteren. Daarbij zou het onder meer gaan om kwesties als de staat van de schoolgebouwen en de overvolle en onevenwichtige lessenroosters, twee van de belangrijkste eisen van de protesterende scholieren. 

Wat de vervanging van leerkrachten betreft, zijn van de 3.000 extra aanwervingen die minister van Onderwijs Édouard Geffray heeft aangekondigd, "al 2.000 ingevuld", aldus Bregeon. "Uiteraard moet dat werk worden voortgezet."

In Frankrijk zijn 96 procent van alle middelbare scholen in drie op de vier departementen intussen opnieuw open. Dat meldt de minister van Onderwijs, Edouard Geffray, woensdag bij de zender BFMTV. Vandaag is de vijfde dag van de onderwijsprotesten in Frankrijk.

"Er zijn momenteel nog iets minder dan tweehonderd middelbare scholen gesloten" op een totaal 3.700, verduidelijkt de minister. "Daarmee is ongeveer 4 procent van de instellingen nog gesloten."

Dinsdag waren er in heel Frankrijk tussen de 161.500 (volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken) en 480.000 (volgens de vakbondscoalitie van de jeugd) demonstranten. Een week eerder waren dat er nog 266.000 tot 450.000.

Vooral in Parijs zijn er scholen gesloten. De protesterende scholieren en leerkrachten vragen een investering van 10 miljard euro in het onderwijs.

In Frankrijk is een politieagent in verdenking gesteld van "zware geweldpleging", nadat eind september een middelbare scholier een oog had verloren tijdens een scholierenprotest in de stad Tours. De agent is onder gerechtelijk toezicht geplaatst, zo maakte het parket dinsdag bekend.

De politieagent mag geen LBD-wapen ('Lanceur de Balles de Défense') meer dragen of in zijn bezit hebben. Dat wapen schiet rubberen projectielen af ter zelfverdediging. Een andere agent kreeg de status van getuige. 

Op 30 september verloor een 16-jarige scholier zijn oog na incidenten tijdens de blokkade van een school in Tours, in het centrum van Frankrijk. De familie van het slachtoffer had aangekondigd dat ze aangifte zou doen wegens "geweld door een persoon met openbaar gezag". De procureur van Tours stelde dat onderzoeken aantoonden dat de verwondingen aan het oog van de tiener "overeenkwamen met de inslag van een LBD-kogel".  

In totaal stelde de Algemene Inspectie van de Nationale Politie (IGPN), de Franse tegenhanger van het Comité P, 36 onderzoeken in naar mogelijke feiten die sinds het begin van de middelbare scholierenbeweging zouden zijn gepleegd. In vier gevallen zou er sprake zijn van "verminkende verwondingen", zei de Franse minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez dinsdag.

Het overlijden van politieagent Nordine (41), die werd doodgeschoten tijdens een onderzoek naar een gestolen wagen, zette bij 'De Tafel van Gert' een gesprek in gang over geweld tegen de politie. Volgens Vincent Houssin van de liberale politievakbond VSOA wordt het risico waarmee agenten dagelijks worden geconfronteerd al jarenlang onderschat.

Houssin wijst op bredere maatschappelijke problemen, onder meer in sommige Brusselse wijken. Als voorbeeld verwijst hij naar de rellen na een recente betoging. "Er zijn kinderen van tien jaar opgepakt. Hun ouders werden verwittigd, maar kwamen hen zelfs niet ophalen op het commissariaat", zegt hij.

Volgens de vakbondsman wijst dat op diepere problemen in bepaalde buurten. Hij spreekt over "zeer onveilige" wijken of "no-go zones" waar bendes actief zijn en waar jongeren op jonge leeftijd worden gerekruteerd voor de drugshandel, bijvoorbeeld door hen met een step drugs te laten rondbrengen. Volgens Houssin moet justitie een krachtig signaal geven dat geweld tegen politie niet ongestraft blijft.

Zowat 250 mensen zijn dinsdagavond in Luik samengekomen om te protesteren tegen maatregelen van de burgemeester en tegen politiegeweld, in het kader van de recente leerlingenprotesten. Dat heeft persagentschap Belga ter plaatse vastgesteld. De bijeenkomst is rustig verlopen.

De deelnemers verzamelden zich voor het hoofdkwartier van de PS en trokken vervolgens naar het stadhuis, waar toespraken werden gehouden. "Overal politie, nergens gerechtigheid", "Racistische politie, medeplichtige justitie", "Luik antifa" en "Bevrijd onze kameraden" waren enkele van de slogans die werden gescandeerd. Sprekers gaven getuigenissen over politiegeweld.

De oproep tot mobilisatie, die op sociale media werd verspreid, richtte zich met name tegen het besluit van de burgemeester dat bijeenkomsten van meer dan drie personen verbiedt. Ook werd kritiek geuit op discriminerende controles, op arrestaties die als willekeurig werden bestempeld en op druk op mensen die medische of juridische hulp boden aan gearresteerde jongeren.

Politieagenten in burger volgden de optocht dinsdagavond vanop afstand.

In totaal hebben dinsdag 161.500 mensen in Frankrijk gedemonstreerd, onder wie 41.500 in Parijs, tijdens een nieuwe actiedag van het scholierenprotest. Dat zegt het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken, dat daarmee het aantal van de jongerenbewegingen naar beneden stelt.

In een bericht aan de pers had het samenwerkingsverband van studenten- en middelbare scholierenorganisaties het aantal deelnemers in het hele land op ongeveer 480.000 geschat.

In totaal hebben in heel Frankrijk 480.000 mensen dinsdag gemanifesteerd in het kader van de scholierenprotesten. Dat zegt de koepel van studenten- en middelbare scholierenorganisaties.

Daarnaast zijn er in totaal 36 onderzoeken ingesteld door de Algemene Inspectie van de Nationale Politie (IGPN), de Franse tegenhanger van het Comité P, naar vermeende feiten die sinds het begin van de middelbare scholierenbeweging zouden zijn gepleegd. Dat zegt een politiebron.

Sinds het begin van de protesten van middelbare scholieren half september zijn meer dan 200 middelbare scholieren gewond geraakt, evenals meer dan 800 politieagenten en gendarmes en 147 medewerkers van het ministerie van Onderwijs.

De Franse vakbond CGT heeft ook opgeroepen tot een algemene stakingsdag op 5 november, aldus de zender BFMTV.

Sinds het begin van de protesten in september zijn al 147 medewerkers van het Franse ministerie van Onderwijs gewond geraakt. Dat meldt het ministerie dinsdag. Alleen al maandag vielen twintig gewonden, onder wie vijf schooldirecteuren. Volgens het ministerie is dat "de op een na zwaarste dagelijkse balans voor het personeel sinds het begin van de beweging", na 1 oktober.

Het ministerie meldt ook dat het aantal gesloten middelbare scholen verder daalt: dinsdag bleven 214 scholen dicht, tegenover 224 afgelopen donderdag en 800 op dinsdag 6 oktober.

Volgens de Franse studentenvakbond Union étudiante is dinsdag, tijdens de nieuwe nationale actiedag, "90 procent van de universiteiten geblokkeerd of gesloten". De vakbond zegt daarvoor een gedetailleerde lijst van de betrokken instellingen te hebben. De Franse regering spreekt daarentegen van verstoringen bij 35 procent van de instellingen voor hoger onderwijs.

In Parijs vertrekt om 14 uur een betoging van de Place d'Italie naar Les Invalides, waar onder meer het Hôtel Matignon, de officiële residentie van premier Sébastien Lecornu, en het ministerie van Onderwijs liggen. De belangrijkste jongerenorganisaties vragen al enkele dagen om een ontmoeting met de premier.

De bekende Zweedse activiste Greta Thunberg sloot zich dinsdagochtend aan bij de manifestaties voor een middelbare school in Saint-Denis, een van de epicentra van de protesten in Parijs. Hiermee lijkt ze haar steun te betuigen aan de beweging. 

"Als we in een samenleving leven die de jeugd, onze toekomst, verwaarloost, is dat een van de duidelijkste tekenen dat die samenleving de moed heeft opgegeven. Daarom is het tijd dat jongeren in opstand komen en hun rechten opeisen", zei ze tegen de aanwezige journalisten. Volgens Thunberg leven politici "in een totaal andere realiteit" dan de jongere generatie.

Ze bevestigt dat ze dinsdagmiddag zal deelnemen aan de mars in Parijs. Ze pleit ook voor "de vereniging van doelen" en de samenkomst van strijdpunten, of het nu gaat om klimaat, werk of de economie.

Volgens de Franse minister van Onderwijs, Édouard Geffray, zullen dinsdag ongeveer 200 scholen gesloten blijven. Franse scholieren hebben opgeroepen tot een nieuwe nationale actiedag. Ze eisen een investeringsplan van 10 miljard euro voor het secundair onderwijs. Volgens de minister gaat het wel om minder scholen dan vorige week. 

In Frankrijk wordt dinsdag opnieuw massaal betoogd door scholieren. Volgens politiebronnen worden tussen de 130.000 en 200.000 demonstranten verwacht. In Parijs zijn de eerste schoolblokkades al begonnen. Scholieren versperren onder meer de toegang tot het Lycée Turgot en het Lycée Hélène Boucher.

Het is de vijfde actiedag van de scholierenprotesten, waarbij ook verschillende vakbonden uit het onderwijs zich aansluiten. Vorige week dinsdag kwamen volgens de autoriteiten 266.000 mensen op straat, terwijl de organisatoren spraken van 450.000 betogers.

De Franse overheid heeft op verschillende plaatsen extra maatregelen genomen. Zo zijn betogingen in delen van Nancy verboden en gelden in het departement Var beperkingen op vuurwerk en gezichtsbedekking rond scholen.

De rust in de omgeving van het station Brussel-Zuid is teruggekeerd omstreeks 17.30 uur. De oproerpolitie is er vertrokken. "Maar onze ploegen blijven waakzaam", zegt de lokale politie (zone Brussel Hoofdstad/Elsene).

Er is nog altijd sprake van een tiental gerechtelijke vrijheidsberovingen, waarvan negen voor minderjarigen, en een reeks bestuurlijke aanhoudingen. Het exacte aantal daarvan zal dinsdag bekend zijn.

Er waren maandagnamiddag op verschillende plaatsen rond Brussel-Zuid schermutselingen tussen groepjes jongeren en de politie. Er werden projectielen en vuurwerkmortieren naar de agenten afgevuurd, die op hun beurt het waterkanon inzetten en traangas spoten.

Maandag staakte de socialistische vakbond ACOD bij de openbare diensten, maar was er ook opnieuw tot scholierenprotest opgeroepen.

De politie heeft net een oproep gedaan: "Iedereen die hier in het zwart gekleed gaat, jong is en slechte bedoelingen heeft, het is tijd om naar huis te gaan", klinkt het.

In de buurt van het station Brussel-Zuid is al de hele dag een kat-en-muisspel aan de gang tussen de politie en jonge amokmakers. Er blijft een spoor van vernieling achter. Omstreeks 16 uur lijkt de rust terug te keren. 

Afgelopen vrijdag heeft de dienst Openbare Netheid van de stad Brussel maar liefst 920 kg afval opgeruimd na de rellen die uitbraken in de marge van de nationale betoging. Dat meldt het stadsbestuur maandag. 

Bevoegd schepen Anas Ben Abdelmoumen is niet te spreken over de aangerichte schade. De stad zette vrijdag 24 medewerkers, twee pick-ups, drie straatveegmachines en twee grijperwagens in om alle afval op te ruimen en de ploegen waren tot 20 uur 's avonds in de weer om de stad terug zo netjes mogelijk te maken.

Na nieuwe rellen aan Brussel-Zuid op maandag heeft de Brusselse politie al een tiental gerechtelijke vrijheidsberovingen verricht. In negen gevallen gaat het om minderjarigen. De agenten voerden ook meerdere bestuurlijke aanhoudingen uit. De precieze telling is daarvan nog steeds aan de gang, meldt de politie in een persbericht.

In en rond het Zuidstation werden een voertuig en straatmeubliair in brand gestoken. Toen de politie tussenbeide kwam om de openbare orde te herstellen, werden de agenten "het doelwit van projectielen en vuurwerkmortieren die door verschillende personen werden afgevuurd, van wie sommigen gemaskerd waren".

"Er werden teams ingezet om elke verstoring van de openbare orde te voorkomen en de veiligheid van iedereen te garanderen", klinkt het bij de politie. "Wanneer schoolverzuim werd vastgesteld, werd een proces-verbaal opgesteld. Eventuele gerechtelijke inbreuken werden onmiddellijk ter kennis gebracht van het parket van Brussel."

Tijdens die controles stelde de politie ook vast dat verschillende jongeren in het bezit waren van gevaarlijke voorwerpen of voorwerpen die als projectielen kunnen worden gebruikt, waaronder vuurwerkmortieren, flessen met ontvlambare vloeistoffen, deodorants, maskers, handschoenen en andere gelijkaardige voorwerpen. Die voorwerpen werden in beslag genomen.

Volgens de politie circuleerden nadien oproepen om zich op andere plekken in Brussel te verzamelen: "Verschillende groepen jongeren verzamelden zich vervolgens in de omgeving van het Zuidstation en het Baraplein. Bij de aankomst van de eerste groepen werden verschillende feiten van vernieling vastgesteld, waaronder het in brand steken van straatmeubilair en een voertuig. Politieversterking werd onmiddellijk ingezet om de openbare orde te herstellen en te handhaven."

Verschillende ingangen van het station Brussel-Zuid zijn als gevolg van de opstootjes in de omgeving afgesloten. Dat stellen onze journalisten ter plaatse vast. De ingang langs de Fonsnylaan is wel nog open.

De politie heeft een groep relschoppers omsingeld op het Baraplein (Anderlecht) om te vermijden dat die terug richting het station Brussel-Zuid trekken. De politie chargeert en zet opnieuw het waterkanon in.

Het blijft een kat-en-muisspel tussen de politie en de amokmakers aan station Brussel-Zuid. Jongeren blijven zich in de omgeving verzamelen en provoceren de politie. Die probeert de jongeren te omsingelen, zodat ze niet terug de stad intrekken. De politie gebruikt ook traangas, zet het waterkanon in en voert arrestaties uit. Over het aantal arrestaties is voorlopig niets bekend. 

Bij station Brussel-Zuid is de situatie intussen opnieuw gekalmeerd. Hoewel de rellen niet de omvang van afgelopen vrijdag aannamen en het vooral bij een kat-en-muisspel bleef, moesten opnieuw enkele deelfietsen en steps eraan geloven. Ook werden twee bestelwagens kort en klein geslagen. "Overal in de omgeving is vernieling zichtbaar", stellen HLN-journalisten ter plaatse vast. 

De sfeer blijft wel gespannen, zeggen onze journalisten. De politie blijft massaal aanwezig en ook het waterkanon staat paraat.