Deze bijwerkingen kan jouw anticonceptiemiddel hebben
Anticonceptiemiddelen hebben één groot voordeel: het beschermt je op een makkelijke manier tegen een zwangerschap. Maar helaas heeft deze anticonceptie ook een aantal neveneffecten, soms zelfs zonder dat je het beseft. Wij leggen een paar problemen bloot, geven de oorzaak en een mogelijke oplossing.
1. Angst en/of depressie
De synthetische hormonen die je vindt in de meest anticonceptiemiddelen kunnen een invloed hebben op je humeur, weet dr. Elizabeth Reynoso. Alle hormonale opties bevatten een bepaalde hoeveelheid van de synthetische versies van oestrogeen en progesteron. Die twee hormonen controleren, samen met testosteron, je cyclus.
In sommige gevallen kunnen anticonceptiemiddelen leiden tot depressies of angsten omdat ze een invloed hebben op de hormonen die zorgen voor het evenwicht van serotonine, dopamine, GABA en norepinephrine, de 'feel good' neurotransmitters in je brein.
Vooral oestrogeen speelt een belangrijke rol bij depressies. Te weinig oestrogeen zorgt voor een verlaging van het serotoninegehalte, waardoor de eierstokken nog minder oestrogeen produceren. Dat leidt tot een vicieuze cirkel van een slecht gevoel, of een depressie. Te weinig progesteron wordt dan weer geassocieerd met angst, aangezien het hormoon een kalmerend effect heeft.
Wie loopt risico? Vrouwen die een persoonlijke of familiegeschiedenis hebben van depressies of angsten.
De grootste boosdoeners: alle hormonale anticonceptiemiddelen kunnen je depressief of angstig maken, maar bij de implantaten in je arm is het risico het grootst. Dat komt waarschijnlijk omdat die enkel progesteron bevatten en zo een onevenwicht van hormonen uitlokken.
Wissel naar: een methode zonder hormonen of met minder hormonen.
2. Doorbraakbloeding
Een maandelijkse bloeding is al erg genoeg, maar bij sommige vrouwen is de cyclus erg onvoorspelbaar. "Onverwachte bloedingen zijn een van de meest voorkomende klachten bij anticonceptiemiddelen", weet gynaecologe dr. Khai Ling Tan. De redenen daarvoor zijn niet helemaal duidelijk, maar het is wel geweten dat te weinig oestrogeen ervoor kan zorgen dat het baarmoederslijmvlies zich overmatig opstapelt.
Wie loopt risico? Rokers, aangezien dat het oestrogeen in je lichaam afbreekt, waardoor je een verhoogde kans op bloedingen, hartproblemen en wellicht ook een verminderde werking van de pil hebt.
Vrouwen die voor de eerste keer de pil gebruiken hebben ook een verhoogd risico, omdat het lichaam moet wennen aan de synthetische hormonen. Gelukkig gaan die doorbraakbloedingen bij veel vrouwen over na enkele cyclussen.
De grootste boosdoeners: elke hormonaal anticonceptiemiddel kan zorgen voor een onregelmatige cyclus, maar de methodes met uitsluitend progesteron verhogen het risico. Zonder oestrogeen kan de cyclus onderbroken raken of zelfs helemaal stoppen.
Wissel naar: een anticonceptiemiddel met een iets hogere dosis oestrogeen. Gebruik de kleinste hoeveelheid die je nodig hebt om je cyclus te regelen.
3. Gewichtstoename
Hoewel de meeste anticonceptiemiddelen geen gewichtstoename veroorzaken bij de meerderheid van de vrouwen, hebben sommigen er wel last van. Van oestrogeen is geweten dat het de verzadigdheid verhoogt omdat het een remmend effect heeft op het hongergevoel. Een laag oestrogeengehalte kan je dus hongerig maken.
Progesteron daarentegen stimuleert je eetlust. Dat kan verklaren waarom je zin krijgt in chocolade vlak voor de menstruatie. Het progesterongehalte is immers het hoogst in de twee weken tussen je ovulatie en je menstruatie.
Wie loopt risico? Dat is moeilijk te zeggen, omdat wetenschappers onvermurwbaar zijn over het feit dat anticonceptie geen gewichtstoename veroorzaakt.
De grootste boosdoeners: ook dat is moeilijk te zeggen.
Wissel naar: Volgens dr. Reynoso zijn spiraaltjes het best, aangezien die geen of weinig hormonen bevatten en enkel op baarmoederslijmvlies (en dus niet op het hele lichaam) werken.
4. Acne
Sommige anticonceptiemiddelen kunnen leiden tot huidproblemen. "De hormonale hoogtes en laagtes tijden je cyclus zijn dikwijls de schuldige", aldus dr. Reynoso. Als progesteron domineert in de tweede helft van je cyclus, produceert je lichaam meer talg. Dat zorgt ervoor dat je T-zone (voorhoofd en neus) erg vettig wordt. Progesteron minimaliseert ook je poriën en de combinatie van dichte poriën met extra talg zorgt voor puistjes. Bovendien heb je vlak voor en tijdens je menstruatie ook meer testosteron in je lichaam, wat ook kan leiden tot puistjes.
De hormonen in je anticonceptie kunnen dit effect nog vergroten door meer hormonen in je lichaam te brengen én de natuurlijke variatie te verhogen. Sommige ingrediënten kunnen ook functioneren als androgenen, waardoor er meer testosteron in je lichaam komt en acne uitbreekt.
Wie loopt risico? Vrouwen met een vette huid zijn voortdurend in gevecht met hun hormonen. Ook vrouwen met obesitas hebben een hoger risico, omdat je lichaam meer testosteron produceert als je meer weegt.
De grootste boosdoeners: omdat progesteron een paar androgene eigenschappen heeft die gelijkaardig zijn aan testosteron, zijn anticonceptiemiddelen met enkel progesteron het gevaarlijkst.
Wissel naar: monofasische pillen - met eenzelfde hoeveelheid hormonen tijdens de volledige maand - kunnen acne tegengaan omdat ze de hormonale schommelingen beperkt houden. Ook het type progestin (synthetisch progesteron) speelt een rol. Dr. Tan raadt norgestimate of desogestrel aan.
5. Zware PMS
Het opgeblazen gevoel, de humeurigheid, de hoofdpijn, de krampen en andere symptomen van PMS (premenstrueel syndroom) kunnen erger worden door bepaalde anticonceptiemiddelen. De plotse daling van hormonen als je de placebopillen (zonder actieve ingrediënten) neemt, is daarvan de schuldige.
Wie loopt risico? vrouwen met een familiegeschiedenis van depressies of vrouwen die veel stress hebben zijn vatbaarder voor de hormoonschommelingen. Ook degene die veel verwerkt, suikerrijk of zoutrijk voedsel eten lopen een hoger risico, omdat ze een tekort hebben aan voedingsstoffen die PMS verzachten, zoals magnesium en vitamine E.
De grootste boosdoeners: multifasische pillen en pillen die enkel progesteron bevatten.
Wissel naar: een lagere dosis progesteron is de oplossing.
6. Hevige menstruaties
Hoewel de meeste anticonceptiemiddelen na verloop van tijd je bloeding verminderen, kan het in sommige gevallen net erger worden.
Wie loopt risico? Vrouwen met een geschiedenis van zware bloedingen, vleesboom (goedaardig gezwel in de spierwand van de baarmoeder) en endometriose kunnen gevoelig zijn voor de irritatie van de baarmoeder zelf.
De grootste boosdoeners: de koperhoudende spiraaltjes, omdat die het baarmoederslijmvlies kunnen aantasten.
Wissel naar: een hormoonhoudend spiraaltje (mirena), omdat dit het baarmoederslijmvlies drastisch doet verdunnen. "Veel vrouwen hebben met dit spiraaltje helemaal geen menstruatie of een zeer lichte", aldus dr. Reynoso.
