Hoe cosmetica je dik en ziek maakt
Een Zweedse studie toonde aan dat mensen die een kleine hoeveelheid van een bepaalde chemische stof in hun bloed hebben twee keer meer kans lopen om diabetes te ontwikkelen. Dit bestanddeel wordt vaak toegevoegd aan verpakking van eten en cosmetica.
De schuldige stoffen zijn chemicaliën genaamd ftalaten die in bijvoorbeeld vershoudfolie gebruikt worden, maar ook voorkomen in cosmetica als zelfbruinende crème en parfums. Ze analyseerden cijfers van 1.000 mensen ouder dan 70, daarvan ontwikkelden 114 deelnemers diabetes. De vorsers hielden rekening met andere factoren die met deze ziekte in verband staan als obesitas, roken en een hoge cholesterol. Ze ontdektendat mensen met een verhoogd niveau van ftalaten in hun bloed meer risico liepen om diabetes te ontwikkelen.
Bedenking
Enige bedenking bij de studie: de bestudeerde populatie was redelijk oud, en ook leeftijd heeft een belangrijke invloed op het voorkomen van diabetes.
Dikmakers
Professor Monica Lind: "Er is nog meer onderzoek nodig om deze resultaten te bevestigen, maar dit ondersteunt de hypothese dat bepaalde chemische stoffen in het milieu kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van diabetes. Een eerdere studie toonde al aan dat pesticiden en gelijkaardige stoffen het risico op obesitas en osteoporose verhogen. Ze maken mensen dik en nu ontdekten we dat ze tot diabetes kunnen leiden."
Opname
"Iedereen komt met ftalaten in aanraking, je inhaleert ze wanneer je haarlak gebruikt of ze komen via luchtverfrissers in je lichaam terecht. Voeding kan hier ook mee 'besmet' zijn, doordat er ftalaten in de verpakking zitten. Maar je treft dit ook aan in make-up, parfum, zelfbruinende en gezichtscrèmes. Zo komen ze via de huid in het lichaam en de bloedstroom terecht", besluit Lind.
Nog slecht nieuws
Dat is nog niet alles. Ftalaten verstoren ook de hormonenspiegel; wat bij mannen het gevolg heeft dat testosteron uitschakelt en leidt tot gewichtstoename. Voor vrouwen is de verstoring van de hormonenbalans gelijkaardig aan veranderingen tijdens de puberteit of menopauze. Uit eerdere studies was ook al gebleken dat ze longen, lever en nieren kunnen aantasten.
Hoe vermijden?
Waar ze precies inzitten is niet altijd gemakkelijk te achterhalen: in veel landen is het niet verplicht om het voorkomen ervan te vermelden op de ingrediëntenlijst. Parfums en haarproducten, zoals mousse en spray, zouden de hoogste concentratie bevatten.
De Europese Unie doet wel enige inspanning om ftalaten te weren: sinds 1999 is het verboden in speelgoed en in 2003 werden enkele soorten ftalaten geweerd uit cosmetica.
Ftalaten worden toegevoegd aan cosmeticaproducten, omdat ze zorgen dat de geur langer blijft hangen, dat de crème beter in de huid trekt of op de nagels blijft plakken. Met andere woorden: alles wat 'gemakkelijk' te gebruiken is of een langdurig effect belooft, zit er zeker vol van.
Wil je (meer) ftalaten vermijden zonder (alle) cosmetica op te geven, ga dan op zoek naar ecologische producten of producten die expliciet vermelden dat ze geen ftalaten gebruiken.
Dat gebeurt nu al steeds vaker met parabenen, die gebruikt worden om de houdbaarheid van zepen, shampoos, crèmes en make-up te verlengen. Zij worden gelinkt aan zowel borstkanker als vruchtbaarheidsproblemen bij mannen.
