Wat meisjes beschermt tegen negatief zelfbeeld

Met berichten over anorexia, graatmagere modellen, ontelbare diëten en strakke celebs, lijkt het onvermijdelijk dat een opgroeiend meisje zich ontevreden voelt over haar lichaam. Gelukkig hoeft dat niet: Amerikaans onderzoek toonde aan dat verschillende factoren een buffer kunnen vormen tegen de druk van het graatmagere ideaal. De belangrijkste? Liefhebbende vrienden en familie en goede manieren om met stress om te gaan.

Shannon Snapp van de University of Arizona gaf 301 vrouwelijke universiteitsstudenten tussen 17 en 23 jaar een vragenlijst om de mate van (on)tevredenheid met het lichaam te meten. Daarvoor werd de studenten gevraagd of ze het eens of oneens waren met uitspraken als  "Ik ben tevreden met wat ik zie in de spiegel" en "Er zijn veel dingen die ik zou veranderen aan mijn uiterlijk als ik zou kunnen".

Daarnaast werd ook de mate van steun en druk van familie, vrienden, liefjes en de media gemeten, samen met de wens om succesvol te zijn in verschillende velden (de zogenaamde 'superwomanschaal') zoals moeder, echtgenote, werknemer, buurvrouw en een aantrekkelijk persoon.

Voorspelbaar hadden de studenten met het meeste steun van familie en weinig druk het meest positieve beeld van hun lichaam. Zij worden vaak bevestigd in hun zijn, in hun aantrekkelijkheid en voelen zich geliefd, waardoor ze minder twijfelen over zichzelf.

Wie hoog scoort op de superwomanschaal had een beetje meer kans om streng te zijn voor het lichaam. Omgekeerd was duidelijker: wie een positief lichaamsbeeld heeft, vond het minder nodig om uit te blinken in veel zoniet alle rollen. Ook dat is logisch: perfectionistische types willen overal goed in zijn en zij zijn sowieso minder snel tevreden, en dat geldt ook voor hun lichaam.

Verrassender had ook de stressbestendigheid een invloed op het lichaamsbeeld. Wie goed met stress kan omgaan, is meer tevreden met haar lichaam.

"Zij lossen vaker problemen op in plaats van ze te vermijden, waardoor ze anders leren denken en emoties beter kunnen verwerken", argumenteren de onderzoekers. Vrouwen die dat niet doen, nemen vaker toevlucht tot snoepen, overeten of extreem sporten in plaats van actief met de stress om te gaan.

"Het is belangrijk om jonge vrouwen een gevoel van eigenwaarde te geven dat niet is gebaseerd op uiterlijk. Bovendien moeten ze weerbaar zijn tegen de druk die ze voelen van familie, vrienden en media."

Daarvoor moeten drie dingen gebeuren:
-    Goede manieren aanleren om met stress om te gaan
-    Preventief werken: jongeren leren om om te gaan met verschillende, vaak tegenstrijdige verwachtingen (zoals slank blijven en bord leeg eten)
-    Sport en gezonde voeding moeten een gewoonte worden

Uit eerdere onderzoeken bleek al dat 25 tot 40 procent van de Amerikaanse universiteitsstudenten een negatief lichaamsbeeld heeft gecombineerd met een eetstoornis.

In de studie werd geen link gelegd met het werkelijke gewicht van de vrouwen. Of mollige meisjes met een ondersteunende familie even tevreden zijn met hun lichaam als slanke meisjes, is dus niet duidelijk. Netzomin of de vrouwen met een kritische familie niet eerder ongezond leven en te veel kilo's meeslepen in vergelijking met slanke vrouwen. Verder ondezoek zal moeten uitwijzen of sociale aanvaarding en steun ook objectieve factoren kan overwinnen.