"Vluchtelingen staan symbool voor veerkracht in elke mens"
Voor het eerst in de rijke geschiedenis van de Olympische Spelen neemt in Rio de Janeiro een olympische vluchtelingenploeg deel. Deze tien atleten belichamen de boodschap van hoop en samenhorigheid die het Internationaal Olympisch Comité (IOC) via de Spelen naar de wereld wil uitdragen.
De tien werden gekozen uit een groep van 43 sporters die allemaal het officiële statuut van vluchteling hebben. De vijf atleten uit Zuid-Soedan, twee judoka's uit Congo, twee Syrische zwemmers en een marathonloper uit Ethiopië nemen deel onder de vlag het IOC. Tegla Loroupe, een voormalig wereldrecordhoudster op de marathon, fungeert als delegatieleider van het team.
Speciaal team
"Ik ben heel blij dat wij hier vandaag zijn. Dit is een speciaal team", vertelde de Keniaanse tijdens een persconferentie met enkele leden van de ploeg. "Vluchtelingen zijn ook mensen. Deze atleten staan symbool voor de veerkracht en het talent dat in elke mens schuilt."
Rami Anis was een aanstormend zwemtalent in Syrië toen hij in 2011 met zijn familie het verscheurde land ontvluchtte om aan de dienstplicht te ontsnappen. Ze werden opgevangen door een familielid in Istanboel waarna ze in oktober 2015 naar België verhuisden, waar eveneens familie leefde. In februari 2016 sloot Anis zich in Gent aan bij het team rond ex-kampioene Carine Verbauwen. Na enkele maanden intensieve training mag de Syriër binnenkort deelnemen aan de olympische 100 meter vlinder en vrije slag.
IJzeren wil
"De Olympische Spelen zijn een heel groot sportevenement. Uiteraard is het een eer dat ik deel mag uitmaken van deze ploeg", zegt de 25-jarige Syriër, die beseft dat hij voor een moeilijke (sportieve) opdracht staat. "De voorbereiding was kort hoewel ik veel heb kunnen trainen. Maar het is hoe dan ook te weinig om mijn beste niveau te halen, zeker in vergelijking met andere atleten die jaren naar dit evenement hebben toegewerkt. Maar ik heb een ijzeren wil en, hoewel ik veel verdriet voel om de oorlog in mijn land, heb ik mezelf altijd voorgehouden niet op te geven."
Grootse vlag
"Hier in Rio zijn, is een droom voor elke atleet", vult Yusra Mardini, landgenote van Rami Anis en eveneens zwemster, aan. "Uiteraard zouden we liever ons land willen vertegenwoordigen, maar nu zijn we er ook bij onder een grootse vlag. Voor alle vluchtelingen over de hele wereld heb ik een boodschap: we gaan proberen jullie zo goed mogelijk te vertegenwoordigen. Het leven gaat altijd verder. Iedereen moet zijn dromen najagen." .
Belgische coach
Als coach van Rami Anis tekent niemand minder dan onze landgenote Carine Verbauwen present en dat 36 jaar na haar tweede en laatste olympische deelname in Moskou. De samenwerking tussen de 54-jarige Verbauwen - drievoudig Sportvrouw van het Jaar ('75, '76 en '78) - en Anis startte begin 2016, enkele maanden nadat hij als vluchteling in België was toegekomen. Op korte tijd stoomde de voormalig rugslagkampioene uit Gent haar nieuwe pupil klaar voor dit bijzondere sportieve avontuur.
"We werken nog niet zo lang samen. Hij zocht mij midden februari op. Vanaf 1 maart zijn we alle dagen beginnen trainen", legt Verbauwen zaterdag uit in de marge van een persconferentie met enkele leden van de olympische vluchtelingenploeg in Rio. "De eerste twee weken trainden we zes dagen per week, daarna acht of negen keer per week. Veel rust heeft hij niet gehad. Op twee maanden tijd verloor hij 13 kg alleen maar door training. We hebben echt wel doorgetraind. We hebben nu een stage achter de rug waarop hij 23 dagen aan een stuk heeft gezwommen, met slechts twee halve dagen rust. Ik maakte hem duidelijk dat hij moest doorbijten, want dat het zwemmen of verzuipen zou worden. Gelukkig heeft hij een grote motor. Dat bleek ook uit testen met Jan Olbrecht."
Rami Anis, die in België verblijft met zijn vader en jongere broer, neemt op de Spelen deel aan de 100m vrije slag en de 100m vlinder. Verbauwen zegt zich niet te willen focussen op een plaats of een tijd.
Mentale aspect lastig
"Ik ga hem meer beoordelen op de manier waarop dan op de eindtijd. Ik heb wel een chrono in mijn hoofd. Hij moet (op de 100 vlinder, red) onder de 55 kunnen, misschien zelfs een 54.5. Maar door de mentale druk weet ik niet of het zal lukken. Het mentale wordt de grootste hinderpaal. Dat is een aspect dat ik niet onder controle heb", voorspelt Verbauwen, die Anis eerst de 100 vrij laat zwemmen om hem te laten wennen aan de omstandigheden. "De negende (augustus) zwemt hij de 100 crawl, die echt niets voor hem is. Hij is geen crawlzwemmer maar ik wil dat hij alle gangen eens doorloopt zodat hij weet hoe alles in elkaar zit en de stress een stuk kleiner is wanneer hij de elfde de vlinder zwemt."
Naar de VS?
Hoe het na de Spelen verder moet, is nog een open vraag. "Rami blijft alleszins in België zolang Bashar al-Assad (de Syrische president) aan de macht is en het land in oorlog verkeert. Dat is een zekerheid. Niemand weet hoelang het zal duren. Hoe dan ook wil Rami verder in het zwemmen. Wie weet komt er wel een Amerikaanse universiteit die hem een beurs aanbiedt, dan vertrekt hij zeker want hij kiest voor het zwemmen en in België kan je nog niet kiezen voor het zwemmen. Alleen Pieter Timmers krijgt geld om te zwemmen en diens niveau haalt hij zeker niet. Hij zal dus verder Nederlands moeten leren en een job zoeken, waardoor het zwemmen onvermijdeljk op een lager pitje zal komen. Het wordt niet eenvoudig. Ik weet niet wat er zal gebeuren. In elk geval wil hij blijven zwemmen", besluit Verbauwen.
