"Geen ruimte voor vijf volledige universiteiten in Vlaanderen"
Er is geen ruimte voor vijf volledige universiteiten in Vlaanderen en we zijn te bekrompen met de Nederlandse taalvereisten. Wat de oriëntatieproef betreft is er geen afspraak met de Vlaamse overheid. Dat en andere stellingen verdedigden rectoren Rik Torfs (KU Leuven), Alain Verschoren (Universiteit Antwerpen), Paul De Knop (Vrije Universiteit Brussel), Luc De Schepper (Universiteit Hasselt) en voormalig rector Paul Van Cauwenberge (UGent) tijdens een debat, georganiseerd door de krant De Morgen, in de Gentse Vooruit.
Over de financiering en de rationalisering: "Het zijn altijd de kleinste opleidingen die van Vlaanderen moeten rationaliseren, dat begrijp ik niet", verklaarde De Knop. Rector Verschoren (UA) benadrukte dat universiteiten elkaars concurrenten zijn, liefst op kwalitatief vlak en niet op kwantitatief vlak. Hij herinnerde aan het feit dat veel landen over één universiteit per miljoen inwoners beschikken. Dat daar in Vlaanderen niet voldoende intellectuele capaciteit voor is, werd niet gedeeld door alle rectoren.
"Er is geen ruimte voor vijf volledige universiteiten in Vlaanderen", zegt Rik Torfs. "Alle universiteiten hebben bestaansrecht, maar het lijkt me niet slim om vijf volledige universiteiten op alle terreinen uit te bouwen", klinkt het. "Daarom zijn wij van plan om volgend jaar geen accreditatie meer aan te vragen voor Diergeneeskunde. Wij hebben daar geen traditie in, Gent doet dat fantastisch." De Knop vindt dat het rendement bij slagen een rol moest spelen bij de financiering.
De taalvereisten liggen gevoelig. "We zijn bekrompen met taal", aldus De Knop. "We gaan nooit buitenlandse studenten binnenhalen als we vasthouden aan de Nederlandse taal." Het Nederlands blijkt aan de VUB een rem te zijn om een meer divers studentenpubliek te bereiken. "Aan de VUB moet men bijna alles in het Nederlands doceren. Niet evident om studenten en proffen met migratie-achtergrond aan te trekken. Liever lesgeven in de eigen taal die verstaanbaar is, dan in een andere taal waarvoor een taaltest moet afgelegd worden", klonk het.
De discussie over de publicatiedruk werd enerzijds genuanceerd en anderzijds verbreed naar meer werk- en loopbaandruk. De Knop verklaarde dat ook meer doctoraatsstudenten voor druk zorgen. Ook het financieringssysteem zorgt voor druk, de basisfinanciering is te klein, aldus de rectoren. "Gevolg: mensen steken meer tijd in binnenhalen van projecten en publicaties." Van Schoor: "Wetenschappers hebbben de plicht om te publiceren en te communiceren, maar dat moet niet alleen in A1-publicaties." Onderwijs is een kerntaak van de universiteit, benadrukte Torfs.
Over de oriëntatieproef herinnerde Luc De Schepper dat er gewoon geen afspraak is tussen de universiteiten en de Vlaamse overheid. "Een oriënteringsproef moet ook gevalideerd worden, er moet een correlatie aangetoond worden tussen het succes en latere resulaten aan de universiteit", aldus De Schepper. Rik Torfs wil een verplichte maar niet-bindende proef na het secundair onderwijs.
