Unicef België trekt aan alarmbel over ongelijkheid op school
VN-kinderrechtenorganisatie Unicef België trekt aan de alarmbel over de ongelijkheid in de Belgische scholen. "Voor heel wat maatschappelijk kwetsbare kinderen en jongeren is de school een waar hindernissenparcours dat kwetst en uitsluit", stelt een nieuw rapport van de organisatie, op basis van getuigenissen van een duizendtal jongeren tussen 6 en 18 jaar oud.
Unicef wijst op het belang van participatie van jongeren. "De meest kwetsbaren worden vaak als slachtoffer bestempeld, maar niet als een actor", aldus Isabelle Marneffe, directeur Communicatie en Programma's van Unicef België. "Zij worden weggelaten uit de debatten, maar zijn als ervaringsdeskundigen een belangrijke bron van informatie."
Bij de voorstelling van het rapport hekelde kinderrechtenofficier Gaelle Buysschaert dat de socio-economische situatie van de kinderen zwaar doorweegt op hun leerprestaties, meer dan inzet en prestaties. Zo is de kans dat leerlingen met laagopgeleide ouders afstromen naar het BUSO, vier keer hoger dan bij kinderen van hoogopgeleide ouders. Het onderwijssysteem houdt die ongelijkheid in stand en reproduceert die, klonk het vandaag.
Watervalsysteem
Uit het rapport blijkt voorts dat de leerkrachten een heel belangrijke plaats innemen voor de leerlingen, maar die relatie is niet altijd ideaal door misverstanden en vooroordelen. Ook hekelen de leerlingen het watervalsysteem en het zittenblijven, dat zij als kwetsend ervaren en een bron van pesten kan zijn. Daarnaast wordt gewezen op het belang van de schoolinfrastructuur.
In het rapport doet de organisatie een zevental aanbevelingen voor gelijke onderwijskansen aan beleidsmakers, actoren uit het onderwijs, kinderen en ouders.
Lieten
"Ik weet dat veel scholen en veel leerkrachten erg hun best doen, maar op onze kinderen mogen we niet bezuinigen", reageert Ingrid Lieten, Vlaams minister van Armoedebestrijding.
Lieten benadrukt dat kinderen onze toekomst zijn en dat als samenleving investeren in kinderen een hoog rendement oplevert. "Een samenleving die kinderen aan hun lot overlaat, betaalt later immers veel aan opvang voor schoolverlaters, werkloosheidsuitkeringen, enzovoort. Het is dus in ieders belang om in kinderen te investeren", aldus de minister.
Achterstand
Lieten zet vanuit het Vlaams armoedebeleid in op de leeftijd van 0 tot 3 jaar, omdat de belangrijkste hersenontwikkeling zoals omgangsvormen, taal en emotiecontrole voor de leeftijd van 3 jaar gebeurt. "We ondersteunen projecten die zich specifiek focussen op jonge gezinnen die het 'moeilijk' hebben. Deze gezinnen hebben vaak veel zorgen aan hun hoofd en daardoor weinig tijd om in hun kind te investeren. Zo bouwen veel kinderen al op heel jonge leeftijd een grote achterstand op", klinkt het.
Daarnaast stelt Lieten dat zoveel mogelijk ouders moeten warm gemaakt worden voor de kinderopvang "omdat daar gewerkt wordt aan interactie, sociale vaardigheden en aan cognitieve en emotionele ontwikkeling van het kind". "Op die manier proberen we de ongelijkheid waar kinderen mee geconfronteerd worden, zo vroeg mogelijk aan te pakken", besluit Lieten.
Minderhedenforum
Het Minderhedenforum pleit voor een beleid van nultolerantie tegen discriminatie op school, omdat "vooroordelen en discriminatie het onderwijs ontregelen".
"Het rapport brengt goed in beeld hoe het streven naar gelijke kansen in scholen vaak botst op de alledaagse werkelijkheid. Uit het Unicef-rapport blijkt namelijk dat leerlingen met een migratieachtergrond regelmatig het doelwit zijn van vooroordelen zowel van leerkrachten als leerlingen", aldus Minderhedenforum-directeur Naima Charkaoui in een persbericht.
Migratieachtergrond
"Ook wij horen vaak van leerlingen met een migratieachtergrond dat ze het zwaar hebben op school: ze merken dat leerkrachten er vooroordelen op nahouden of ze worden gepest door medeleerlingen. Zoiets kraakt iemands zelfvertrouwen. Terwijl aanleg en talent de fundamenten moeten zijn van een schoolcarrière, niet je religie of sociale afkomst", aldus Charkaoui. Het forum vreest daarnaast dat het probleem van voortijdige schooluitval van veel leerlingen met een migratieachtergrond blijft bestaan.
Het Minderhedenforum pleit voor een striktere naleving van antidiscriminatieregels op scholen. De organisatie merkt op dat veel scholen dergelijke regels hebben, maar dat het vaak bij louter richtlijnen blijft. "Door strikte naleving van de schoolregels en een duidelijke procedure bij een discriminatiekwestie worden leerkrachten en leerlingen zich bewust van hun vooroordelen en de impact hiervan op leerlingen met een migratieachtergrond", aldus nog Charkaoui.
