Vrees voor vergeldingsacties na dood Osama bin Laden

Bij de NAVO en de instellingen van de Europese Unie in België geldt een verscherpte waakzaamheid na de uitschakeling van Osama bin Laden. Het algemeen dreigingsniveau in België is niet verhoogd, omdat er geen aanwijzingen van een specifieke dreiging zijn.

Het algemeen dreigingsniveau voor België blijft op niveau 2 (gemiddeld). Voor de Amerikaanse ambassade in Brussel en andere Amerikaanse belangen wordt niveau 3 (ernstig) gehandhaafd. Voorlopig is er geen reden om het zogenoemde dreigingsniveau te verhogen, aldus een woordvoerder van het crisiscentrum van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Er wordt gewacht op een nieuwe dreigingsanalyse.

Mondiale dreiging
Interpol, de organisatie voor internationale politiesamenwerking, heeft gewaarschuwd voor "een hoger terroristisch risico", na de dood van Osama bin Laden. De organisatie roept op tot "hogere waakzaamheid".

"De dood van bin Laden betekent niet de verdwijning van de bij al-Qaida aangesloten of op al-Qaida geïnspireerde organisaties. Die doen voort en zullen voortdoen met terroristische aanslagen over heel de wereld", aldus Ronald Noble, secretaris-generaal van Interpol. "We moeten dus verenigd blijven en geconcentreerd blijven op de samenwerking en de strijd die we zijn aangegaan, niet enkel tegen deze mondiale dreiging maar ook tegen het terrorisme van eender welke groep, waar dan ook".

Interpol werkt samen met de politiediensten van z'n 188 lidstaten, die in opperste staat van alertheid zijn "om te strijden tegen wraakacties indien al-Qaida probeert te bewijzen dat de organisatie nog bestaat".

Vergeldingsacties
Terreurexpert Claude Moniquet, tevens de directeur van het European Strategic Intelligence and Security Center (ESISC), vindt het noodzakelijk om de veiligheidsmaatregelen in België te verscherpen.

Volgens Moniquet moet rekening gehouden worden met vergeldingsacties in de Verenigde Staten, maar ook daarbuiten. "Het is een psychologische slag voor de terroristen. Maar het overlijden van Bin Laden, die zal gezien worden als een martelaar, zal op korte en middellange termijn het identiteitsgevoel van de jihadi's versterken." De Amerikaanse belangen in België zijn een bedreiging voor ons land, aldus Moniquet. Ook de aanwezigheid van de zetel van de NAVO in Brussel is een risico.

Verhoogde dreiging
Net voor de bekendmaking van het overlijden van bin Laden schatte het ESISC de terreurdreiging al hoger in dan drie maanden geleden, vooral wegens de aanslag in het Marokkaanse Marrakech. Toch was de dreiging lager dan enkele jaren geleden. Moniquet denkt niet dat de dood van Bin Laden de jihadi's zal ontmoedigen. Integendeel, hij vermoedt dat ze vergeldingsacties zullen uitvoeren op korte en middellange termijn.

Voor Moniquet was bin Laden de jongste jaren in de eerste plaats een symbool geworden en leidde hij niet langer terroristische operaties.

Focus verliezen
Ook Britse veiligheidsexperten waarschuwen voor vergeldingsacties. "Al-Qaida zal zeker willen aantonen nog sterk te staan", aldus John Gearson van het Instituut voor Terrorismestudies aan het Londense King's College. Het grootste gevaar is volgens Gearson dat de Verenigde Staten hun focus zouden verliezen en zo de overblijfselen van al-Qaida de kans zouden bieden zich weer te groeperen en sterker te worden.

Ook kolonel Richard Kemp, de vroegere leider van de Britse troepen in Afghanistan, ziet in de dood van bin Laden niet het einde van al-Qaida: "Ze zullen zonder twijfel proberen in eender welke vorm terug te slaan". Kemp ziet al-Qaida wel niet in staat een aanslag van de omvang van 9/11 in New York te herhalen.

Bittere nederlaag
"Voor de moslims is dit een bittere nederlaag. De dood van Osama bin Laden gaat gewroken worden. Dat is zo helder als wat", denkt de Nederlandse  massapsycholoog Hans van de Sande. Van de Sande reageert op de vreugde die vooral in Amerika is losgebarsten na het nieuws dat de meestgezochte terrorist is gedood. "De wraakacties beginnen waarschijnlijk met aanslagen op ambassades of met bomaanslagen op westerse doelen."

Hij noemt de 'vreugdedans' in Amerika niet verstandig, maar dat is volgens hem een rationele reactie op een emotioneel tafereel. "In zo'n geval als de dood van Osama bin Laden doet het er niet toe wat verstandig is. Het is een diepliggend gevoel bij mensen om een overwinning op je tegenstander te vieren, ook al roept deze euforie weer een negatieve reactie op bij de tegenpartij." (anp/vsv/adb)