افزایش تنش در تنگه هرمز؛ از نبرد با مین‌ها تا سیاست «نفتکش در برابر نفتکش»

    • نویسنده, خشایار جنیدی، بی‌بی‌سی
  • منتشر شده در
  • زمان مطالعه: ۴ دقیقه

بالا گرفتن مجدد تنش در تنگه هرمز که روز سه‌شنبه نیز ادامه داشت، توجه رسانه‌های آمریکایی را به خود جلب کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، سه‌شنبه با تأکید بر ادامه حملات ایالات متحده علیه ایران، به تهران درباره اقدامات تلافی‌جویانه شدید هشدار داد.

با این حال، این سخنان مانع از حملات متقابل ایران علیه مواضع آمریکا در منطقه نشد.

فعالیت‌های مین‌ریزی ایران برای مقابله با آمریکا، تأثیر دور تازه زد و خوردها بر بهای نفت خام و اجرای طرح حملات متقابل علیه نفتکش‌های ایرانی، از جمله موضوع‌های مورد بررسی در رسانه‌های آمریکا در روز سه‌شنبه بود.

اکسیوس: آمریکا سیاست «نفتکش در برابر نفتکش» را علیه ایران آغاز کرد

سایت خبری اکسیوس گزارش داده است که دولت دونالد ترامپ، در اقدامی که نشان‌دهنده تغییری مهم در نحوه مقابله آمریکا با حملات ایران به کشتیرانی در تنگه هرمز است، سیاست جدیدی موسوم به «نفتکش در برابر نفتکش» را در پیش گرفته است. بر اساس این سیاست، آمریکا در واکنش به حمله ایران به کشتی‌های تجاری، نفتکش‌های متعلق به دولت ایران را هدف قرار خواهد داد.

به نوشته اکسیوس، نیروهای آمریکایی در جریان حملات اخیر به حدود یکصد هدف ایرانی، دو نفتکش دولتی ایران را نیز هدف قرار داده‌اند. اهمیت این اقدام در آن است که حمله به نفتکش‌های ایرانی دیگر صرفاً بخشی از اجرای تحریم‌ها یا جلوگیری از صادرات غیرقانونی نفت نیست، بلکه به ابزاری برای تلافی مستقیم نظامی در برابر حملات ایران به کشتیرانی تبدیل شده است.

این تحول در شرایطی رخ داده است که آمریکا طی هفته‌های اخیر تلاش کرده کنترل مسیر اصلی عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را بازپس گیرد و هم‌زمان توان موشکی، راداری و مین‌گذاری ایران در این منطقه را تضعیف کند. اکسیوس پیش‌تر گزارش داده بود که فرماندهی مرکزی آمریکا طرحی برای حملات محدود و مستمر، با هدف جلوگیری از بازسازی این توانایی‌ها، تهیه کرده است.

وال‌استریت ژورنال: جنگ مین‌ها تلاش آمریکا برای تسلط بر هرمز را مختل می‌کند

هم‌زمان با بالا گرفتن تنش در خلیج فارس، روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی نوشته است که مین‌های دریایی به ایران امکان داده‌اند با سلاحی نسبتاً ارزان، برتری دریایی و هوایی آمریکا را در تنگه هرمز به چالش بکشد.

بر این اساس، حمله اخیر آمریکا به پرتابگرهایی که بنا بر اعلام سنتکام برای پرتاب مین به داخل تنگه هرمز آماده می‌شدند، نشان‌دهنده اهمیت این رقابت است؛ اقدامی که با شلیک موشک‌های ایران به سوی نیروهای آمریکایی در اردن و خطر بازگشت به جنگی گسترده‌تر همراه شد.

به نوشته این روزنامه، مشکل مهم آمریکا این است که ایران برای مختل کردن کشتیرانی الزاماً نیازی به غرق کردن کشتی‌ها ندارد و کافی است مالکان، خدمه و بیمه‌گران را متقاعد کند که احتمال برخورد با مین بالاست. در مقابل، آمریکا برای تضمین عبور امن باید تقریباً همه مین‌ها را پیدا و خنثی کند؛ هدفی که کارشناسان تحقق قطعی آن را ناممکن می‌دانند.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، نیروهای مسلح ایران می‌توانند مین‌ها را با قایق‌های کوچک در امتداد ساحل وارد آب کنند. روش غیرمعمول‌تر، استفاده از راکت‌هایی مانند فجر-۵ برای پرتاب مین از خشکی است؛ روشی که امکان مین‌گذاری سریع، بدون به خطر انداختن شناورها، را فراهم می‌کند. با این حال، نزدیکی ایران به تنگه هرمز و توانایی مین‌گذاری مجدد، پاک‌سازی را از یک عملیات یک‌باره به مأموریتی دائمی تبدیل کرده است.

سی‌ان‌بی‌سی: افزایش قیمت نفت برنت در پی دور تازه حملات آمریکا و ایران

شبکه تلویزیونی سی‌ان‌بی‌سی گزارش داده است که با ازسرگیری حملات متقابل آمریکا و ایران و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه نفت از خلیج فارس، قیمت نفت برنت بار دیگر افزایش یافته است. تشدید درگیری‌ها باعث شده است بازار نفت، پس از دوره‌ای امیدواری به کاهش تنش میان واشنگتن و تهران، دوباره احتمال اختلال طولانی‌تر در صادرات نفت منطقه را در قیمت‌ها لحاظ کند.

نگرانی اصلی بازار همچنان تنگه هرمز است؛ مسیری که پیش از جنگ حدود یک‌پنجم نفت مصرفی جهان از آن عبور می‌کرد. حملات ایران به کشتی‌ها، مین‌گذاری و عملیات نظامی آمریکا برای باز نگه داشتن این آبراه، خطر اختلال در حمل‌ونقل انرژی را افزایش داده است. داده‌های اخیر نیز نشان می‌دهد حجم نفت عبوری از تنگه همچنان به‌مراتب کمتر از سطح پیش از جنگ است.

دور جدید حملات آمریکا همچنین امیدها به تثبیت وضعیت در خلیج فارس را کاهش داده است. افزایش قیمت نفت تنها بازار انرژی را تحت تأثیر قرار نداده است؛ بالا رفتن هزینه انرژی، نگرانی‌ها درباره تورم جهانی و افزایش بازده اوراق قرضه را نیز تشدید کرده است. وال‌استریت ژورنال گزارش داده است که نفت برنت طی دو روز، در پی ازسرگیری درگیری آمریکا و ایران، حدود ۴.۵ درصد افزایش یافته است.

نیویورک پست: بسنت وعده می‌دهد ایران را از نظر اقتصادی «خفه» کند

نیویورک پست در گزارشی از سخنان اسکات بسنت، وزیر دارایی آمریکا، درباره گسترش فشار مالی مستقیم بر دارایی‌های خارجی حکومت ایران و سپاه پاسداران خبر داده است. آقای بسنت در نشست وزیران دارایی گروه ۲۰ در اشویل آمریکا گفت هدف او وارد کردن چنان فشار اقتصادی‌ای است که تهران به توافق با دونالد ترامپ تن دهد.

محور تازه این کارزار، فراتر رفتن از تحریم بانک‌ها و تجارت نفت و شناسایی ثروت شخصی مقام‌هاست. بسنت گفت خزانه‌داری حساب‌های مرتبط با سپاه در شرکت‌های تراستی در جزایر ویرجین بریتانیا و خانه‌های بسیار گران‌قیمت وابستگان حکومت در کشورهای مختلف را شناسایی کرده است. او وعده داد آمریکا با کمک شرکای خارجی این حساب‌ها و املاک را مسدود کند.

این برنامه بخشی از «عملیات طرد اقتصادی» است که در کنار محاصره دریایی بنادر ایران اجرا می‌شود. اسکات بسنت همچنین هشدار داده است که بانک‌ها، شرکت‌ها، شرکت‌های هواپیمایی و دیگر طرف‌های معامله با سپاه ممکن است از نظام مالی دلاری، بانک‌های آمریکایی و شبکه‌های پرداخت بین‌المللی کنار گذاشته شوند. بریتانیا نیز از این کارزار حمایت سیاسی کرده است.