Jan Decleir krijgt Vlaamse Cultuurprijs

Acteur Jan Decleir heeft uit handen van Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege de Vlaamse Cultuurprijs voor Algemene Culturele Verdienste gekregen. De jury loofde Jan Decleir voor de vele hoogtepunten in zijn carrière, maar ook voor zijn "bezieling en inzet voor de gemeenschap".

De Cultuurprijs voor Algemene Culturele Verdienste werd uitgereikt als afsluiter van het Cultuurforum 2020 in Kortrijk. Aan de prijs is een bedrag van 20.000 euro verbonden. Decleir kreeg ook het bronzen beeldje 'La ultima isla' van Philip Aguirre. Hij nam de prijs in ontvangst tijdens een lange staande ovatie, onder meer van vrienden als Tom Van Dyck, Tom Lenaerts, Tom Lanoye, Peter Van Den Begin en Roland Van Campenhout.

"Bezieling, dat is misschien wel hét woord om Jan Decleir te omschrijven", stelde de jury onder leiding van choreografe Anne Teresa De Keersmaeker. "Nooit op reserve, altijd met oog voor de wereld rondom hem, altijd geëngageerd in de gemeenschap. De Prijs voor Algemene Culturele Verdienste is bij hem in goede handen."

Ook Joke Schauvliege was vol lof over Jan Decleir: "'Ik doe niet aan streven. Daar schemert te veel krampachtig proberen doorheen. Ik doe dingen.' Dit tekent Jan Decleir: karakterkop en karaktermens, altijd voluit, grenzeloos, en bovenal, een rasacteur, subliem in woord en gebaar."

Jan Decleir had zelf ook nog een boodschap voor de minister. "Ik heb het sterk geargumenteerd juryrapport gelezen en daar is goed naar geluisterd. Vandaar mijn oproep, mevrouw de minister: meer doen!", aldus Decleir, die daarmee samen met De Keersmaeker het subsidiebeleid van de minister op de korrel nam.

Man van het toneel
Hoewel Jan Decleir (67) erg bekend is van televisie (van 'Sil de Strandjutter' tot en met de norse cafébaas in vrouwenkleren uit 'Met man en macht') en van zijn acteerprestaties in tal van topfilms ('Daens', 'Karakter', 'Antonia', 'De Zaak Alzheimer', ...), is en blijf hij een man van het toneel. Met de Internationale Nieuwe Scene bewerkte hij in 1971 Dario Fo's 'Mistero Buffo'. Later volgden nog vele hoogtepunten: solo met 'Obscene fabels' van dezelfde Dario Fo, samenwerkingen met geestesgenoten als Pjeroo Roobjee ('Wolfsklem' en 'Faust') en Hugo Claus ('Gilles!') en recent nog 'Onvoltooid verleden'.

Decleir was jarenlang verbonden aan de Blauwe Maandag Compagnie, later Het Toneelhuis, waar hij onvergetelijke voorstellingen speelde als 'De Meeuw', 'Dodendans', 'All For Love' en 'Ten Oorlog'. Hij engageert zich ook naast het podium. Hij was lang de bezieler van Studio Herman Teirlinck, waar hij vele jonge acteurs opleidde.