Waarom Friends na 10 jaar nog steeds zo populair is

Comedyserie Friends zag deze maand 20 jaar geleden het levenslicht en is 10 jaar na de laatste aflevering nog altijd ongekend populair. "De kracht was en is dat het gaat om dat moment dat je net na de universiteit begint aan het echte leven en je vrienden je familie zijn. Dat warme gevoel kent iedereen."

De serie die 22 september 1994 op de Amerikaanse televisie debuteerde en 10 jaar geleden stopte, werd een regelrechte wereldhit: te zien in meer dan honderd landen, de dvd-boxen staan bij miljoenen en nog eens miljoenen mensen in de kast en de show leverde wereldwijd 3 miljard dollar (2,4 miljard euro) aan inkomsten op. Sterker nog, er zijn wetenschappers die beweren dat de serie bepalend is geweest voor het leven van een complete generatie. "Ik weet dat ze dat zeggen en ik ben er enorm door gevleid," zegt schrijfster en medebedenkster Marta Kauffman. "Maar of ik het ermee eens ben, dat weet ik zo net niet."

Central Perk bestaat
Een Amerikaanse koffiemerk heeft voor de gelegenheid - de twintigste verjaardag van Friends - een namaakversie ingericht in de wijk SoHo in downtown Manhattan en die trekt prompt duizenden belangstellenden. Dat is, om precies te zijn, 10 jaar nadat de laatste aflevering van Friends werd uitgezonden. De massale belangstelling zegt veel over de populariteit en daarmee de impact van de serie. Kauffman vindt het 'ongelooflijk' dat er zelfs nu nog zo veel mensen op de been zijn gekomen voor haar geesteskind. Het maakt haar apetrots. "Het is zo bijzonder te weten dat de show nog steeds iets betekent voor mensen."

Alle personages in de serie, toen het begon twintigers en later dertigers, zijn erg herkenbaar. Zeker voor Generatie X, de generatie die na de babyboomers, grofweg tussen 1960 en 1980, ter wereld kwam. "Een generatie die de weigering om verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen leven verhief tot een soort heroïek," analyseert cultuurcriticus Andrew Harrison in het Britse tijdschrift The New Statesman. Hij denkt dat daar een deel van de kracht van Friends schuilt.

Geruststellend
Naar Friends kijken had juist wel iets geruststellends, zegt David Bushman. Hij is verbonden aan het Paley Center for Media, voorheen het Museum of Television & Radio in New York. "De kijkers van dezelfde leeftijd kampten met dezelfde problemen als de mensen in de show, of ze zouden willen dat ze alleen maar zulke simpele problemen hadden. Er zit een element van escapisme in."

Gary Edgerton, decaan van de Butler University en gespecialiseerd in media- en cultuurwetenschappen: "De nostalgie is enorm. Het heeft te maken met het verlangen naar een tijd die niet meer bestaat. Friends speelde grotendeels in het tijdperk van voor de aanslagen van 11 september. Het onconventionele leven van de zes vrienden was betrekkelijk onbekommerd. Dat is iets waar iedereen nog wel naar terugverlangt."

Slecht nieuws
Kauffman heeft trouwens slecht nieuws voor de verstokte Friendsfans: nieuwe afleveringen of een reünie zitten er echt niet in. "Nooit", zegt ze. "De spelers zijn allemaal ouder geworden. Er is geen reden voor om het te doen, behalve dat mensen herinnerd willen worden aan dat gevoel van vrienden die je familie zijn geworden. Maar daar hebben we de herhalingen voor."