Türkiye Artemis Anlaşmaları'na katıldı, ABD tebrik etti

    • Yazan, BBC News Türkçe
    • Bildirdiği yer, Londra
  • Yayın tarihi
  • Okuma süresi 2 dk

Türkiye, ülkelerin Ay'ı, Mars'ı ve ötesini keşfederken güvenlik ve koordinasyonu artırmayı amaçlayan ilk pratik ilkeler bütününü ortaya koyan Artemis Anlaşmaları'na katıldı. ABD Dışişleri BAkanlığı bu adımı tebrik etti.

Washinton'daki ABD Uzay Ajansı NASA genel merkezinde, 31 Ağustos Pazartesi yapılan törenle Türkiye Artemis Anlaşmaları'nın 71. imzacısından biri oldu.

NASA Direktörü Jared Isaacman Türkiye'nin barışçıl ve şeffaf uzay araştırmalarına adanmış, benzer görüşlere sahip ülkelerden oluşan büyüyen uluslararası koalisyona katıldığını duyurdu.

Isaacman, "Geçen yıl Başkan Trump, NASA'ya Ay yüzeyine dönüşünü hızlandırma ve başka bir dünyadaki insanlığın ilk kalıcı varlığını, bir Ay Üssü'nü kurma talimatı verdi. Ayrıca Mars'ın insanlı keşfinin temelini atmamızı istedi. NASA bu büyük girişimlere hiçbir zaman tek başına kalkışmaz" dedi ve ekledi:

"Ay Üssü'nde, Artemis Anlaşmaları'nın ilkelerini alıp bunları Ay yüzeyinde uygulamaya koyuyoruz.

"NASA, her imzacı ülkeyi bu girişimin bir parçası olmaya davet etti ve ülkelere gelecekteki Artemis görevlerine önemli donanımlar, bilimsel yükler, teknoloji gösterimleri, CubeSat'ler ve diğer kabiliyetlerle katkıda bulunma fırsatları yaratıyor."

Türkiye adına Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır anlaşmaya imza attı.

Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç ve ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevre'den Sorumlu Bakan Yardımcısı Connor Tomlinson da etkinliğe katıldı.

Ardından ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yazılı bir açıklama yapılarak Türkiye tebrik edildi.

Türkiye'nin "değerli bir NATO müttefiki olduğu" vurgulandı.

Bakan Kacır, 2027'nin ilk aylarında hibrit motora sahip bir uzay aracını Ay'a göndermeyi planladıklarını söyledi.

"Bu vesileyle hem Ay yörüngesinden veri toplayacağız hem de Ay'a erişen ülkeler arasındaki yerimizi alacağız" dedi.

Ayrıca Türkiye'nin Somali'de bir uzay limanının inşasına başladığını ifade ederek bunun Türkiye'nin uzay ekonomisinde daha güçlü şekilde yer almasını sağlayacağını ve uzay çalışmalarında daha bağımsız adımlar atabilmesini mümkün kılacağını ekledi.

Kacır şunları ifade etti:

"Artemis Anlaşmaları kapsamında özellikle Ay, Mars ve derin uzay alanında ülkelerin yürüttüğü çalışmalarda şeffaflık, veri paylaşımı ve birlikte çalışılabilirlik ilkelerinin benimsenmesi, bu alanda yürütülen çalışmalarda ülkelerin uyum içinde hareket etmesi konusunda iyi niyet çerçevesinde bir yaklaşım ortaya konuluyor.

"Türkiye olarak 2027 yılında gerçekleştirmeye hazırlandığımız Ay misyonu çerçevesinde Artemis Anlaşmaları'na imza atmak ve uluslararası işbirliğini bu anlamda daha ileri bir düzeye taşıyabilecek bir zemini oluşturmayı önemsiyoruz."

Artemis Anlaşmaları nedir?

Artemis Anlaşmaları 2020 yılında NASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından, Ay faaliyetlerine hem hükümetler hem de özel şirketler tarafından artan ilgiye yanıt olarak, diğer altı kurucu ülkeyle birlikte oluşturdu.

Bu ülkeler, Kanada, Japonya, Avustralya, İtalya, Lüksemburg ve Birleşik Arap Emirlikleri'ydi.

NASA'nın aktardığına göre bu anlaşmalar ülkeleri şu taahhütlere bağlı kalmaya yönlendirdi:

  • Barışçıl ve şeffaf şekilde keşif yapmak
  • İhtiyaç duyanlara yardım sağlamak
  • Bilimsel verilere erişimi mümkün kılmak
  • Faaliyetlerin diğerlerinin çalışmalarına müdahale etmemesini sağlamak
  • En iyi uygulamaları geliştirerek tarihi açıdan önemli alanları ve eserleri korumak