Bu tür görüntülerin tekrarı yasaklanıyor

ABD Başkanı George Bush'un CIA'in bazı terör zanlılarını gizli cezaevlerinde tuttuğu itirafının hemen öncesinde yapılan açıklamalar, ABD'nin siyasetleri açısından önemli değişikliklere işaret ediyor.

Savunma Bakanlığı Pentagon, bundan böyle tüm tutsakların Cenevre Sözleşmesi hükümlerinden yararlanacağını açıkladı.

Sözleşme, acımasız, insanlığa yakışmayan ve aşağılayıcı muamele biçimlerini yasaklıyor.

ABD yönetimi 11 Eylül 2001'deki saldırıları takiben özellikle Afganistan'daki askeri müdahale sırasında yakalanan Talebane ve El Kaide mensuplarının savaş esiri olmadığını bu nedenle bu hükümlerden yararlanamayacağını savunuyordu.

Zanlıları "düşman savaşçı" olarak ifade eden Bush yönetimine göre, bu kişiler düzenli bir ordunun parçası olmadıklarından, askerlere tanınan haklardan yararlanmayı hak etmiyordu.

Pentagon'un aldığı yeni kararlar, işkencenin tüm biçimlerini; tutsakların köpeklerle korkutulmasını, suya batırılmasını, cinsel aşağılanmaya maruz kalmasını yasaklıyor.

Tutsakların soyulması ve başlarına çuval geçirilmesi de yasak kapsamına alınıyor.

Yeni ilkeler, ABD'nin son beş yılda uygulamaya koyduğu sorgu ve gözaltı uygulamalarını eleştirenler açısından bir zafer olarak ifade ediliyor.

Bush'tan askeri komisyon atağı

Bush, bugünkü konuşmasında kilit önemde olduğunu söylediği 14 yabancı uyruklu terör zanlısının CIA gözetiminde tutuldukları bu cezaevlerinden alınıp Guantanamo Üssü'ne nakledileceğini söyledi.

ABD Başkanı, buna karşılık Kongre'den tartışmalı askeri yargı komisyonlarını işleyişi için yetki vermesini isteyeceğini duyurdu.

Bush bu komisyonların Guantanamo'da tutulan yüzlerce zanlıyı savaş suçu işledikleri gerekçesiyle yargılamasını istiyor.

	Bush tutsakların komisyonlarca yargılanması için bastırıyor

ABD Anayasa Mahkemesi, bu komisyonların Kongre onayı olmadan faaliyet gösteremeyeceği hükmünü vererek Bush yönetiminin oluşturduğu sivil yargıya alternatif sistemi felç etmişti.

Sistemin en tartışmalı yönlerinden birisi, ulusal güvenlik gerekçesiyle sanığa aleyhindeki delillerin gösterilmemesine olanak vermesi.

Bush Kongre'nin bu alanda derhal harekete geçip komisyonları onaylayarak, yaklaşık üç bin kişinin hayatına mal olan 11 Eylül saldırılarının zanlılarının adalet önüne çıkmasını sağlayabileceğini savundu.

Washington'daki yorumcular, 14 zanlının Guantanamo'ya sevkini de taktik bir manevra olarak görüyorlar.

Zira başlıca tehdit unsuru olarak tanıtılan kişilerin burada bulunuşu muhalefetteki Demokratların ve diğer muhaliflerin üssün kapatılması çağrılarının kamuoyu nezdinde güç kaybetmesine yol açabilir.

CIA'in gizli cezaevleri işlettiği iddiaları Avrupa'da tartışmalara neden olmuş, Avrupa Konseyi Haziran ayında bazı ülkelerin, topraklarındaki terör zanlılarının Amerikalı ajanlar tarafından götürülmesine izin verdiğini belirtmişti.

Ayrıca bu kişileri ABD ya da üçüncü ülkelere nakleden uçakların, pek çok ülkede mola verdiği kaydedilmişti.