Hạ viện Mỹ bác bỏ chủ nghĩa xã hội nhưng từ chối lên án chính quyền Việt Nam, Dân biểu Derek Trần nói gì?

Dân biểu Derek Trần – đại diện địa hạt 45, bang California – đã đưa ra tuyên bố sau cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện về Nghị quyết 1490.

"Là con của những người tị nạn Việt Nam, những nỗi đau đau thương dưới thời chính quyền Việt Nam luôn mang tính cá nhân sâu sắc đối với tôi cũng như cộng đồng người Việt mà tôi đại diện tại Quận Cam.

"Đó là lý do hôm nay tôi đã bỏ phiếu phản đối Nghị quyết 1490 của Hạ viện – một dự luật dù mang tiếng là lên án chủ nghĩa xã hội nhưng lại không hề đề cập đến những mất mát, đau thương mà cộng đồng chúng tôi đã phải trải qua," ông Derek viết trên trang web chính thức của mình.

Vào tối 1/9 giờ Mỹ, tức sáng 2/9 giờ Việt Nam, Hạ viện Mỹ đã thông qua một nghị quyết lên án chủ nghĩa xã hội "dưới mọi hình thức" – điều được xem là một bước đi mang tính thông điệp chính trị trước kỳ bầu cử giữa kỳ tháng 11 sắp tới.

Nghị quyết viết rằng "tư tưởng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi sự tập trung quyền lực – điều này dẫn đến các chế độ cộng sản, sự cai trị độc tài và các chế độ độc tài đàn áp".

"Chủ nghĩa xã hội đã liên tục dẫn đến nạn đói cùng các vụ thảm sát hàng loạt, lấy đi sinh mạng hơn 100.000.000 người trên toàn thế giới," nghị quyết viết tiếp, qua đó phản đối việc thực thi các chính sách xã hội chủ nghĩa tại Mỹ.

Hạ viện đã thông qua nghị quyết với tỷ lệ 220 phiếu thuận, 192 phiếu chống và 2 phiếu trắng.

Ông Derek Trần đã nộp một bản sửa đổi cho Nghị quyết 1490 của Hạ viện nhằm ghi nhận những sự kiện lịch sử liên quan đến chính quyền Việt Nam.

Tuy nhiên, sau cuộc họp của Ủy ban Quy tắc Hạ viện, bản sửa đổi này đã bị lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Hạ viện bác bỏ.

Vị dân biểu gốc Việt nói bản sửa đổi mà ông đệ lên này nhằm nhìn nhận những tổn thất kinh tế, làn sóng hàng trăm ngàn người phải vượt biển tị nạn và các trại học tập cải tạo đã giam giữ hơn một triệu người sau biến cố năm 1975.

Phần ông Derek muốn thêm vào nghị quyết có nội dung như sau:

"Xét rằng chế độ xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam đã dẫn đến sự sụp đổ về kinh tế, làn sóng hàng trăm ngàn người tị nạn phải vượt biển, cùng các trại học tập cải tạo giam giữ hơn một triệu người sau biến cố năm 1975;..."

Ông Derek Trần cho biết: "Tôi rất thất vọng vì đây là lần thứ hai trong chưa đầy một năm, Đảng Cộng hòa tại Hạ viện cố tình chia rẽ cộng đồng chúng ta bằng một nghị quyết mang tính hình thức, không hề đối diện với thực tế khốc liệt mà gia đình chúng ta đã phải trải qua."

Không những thế, ông cho rằng nghị quyết bị lợi dụng để kêu gọi thông qua đạo luật SAVE America – một dự luật "làm suy yếu nền dân chủ thông qua các biện pháp hạn chế cử tri".

Đạo luật SAVE America sẽ bắt buộc công dân Mỹ phải chứng minh quốc tịch khi đăng ký bầu cử. Luật cũng quy định cử tri bắt buộc phải xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh còn hiệu lực trước khi bỏ phiếu.

Hiện tại, một số bang đã yêu cầu cử tri trình giấy tờ tùy thân có ảnh tại điểm bầu cử. Luật liên bang quy định cử tri tham gia bầu cử toàn quốc phải là công dân Mỹ, nhưng không bắt buộc phải đưa ra bằng chứng chứng minh quốc tịch như dự luật mới đề xuất.

Theo dự luật mới, các quan chức bầu cử tiến hành đăng ký cho cử tri mà không thu thập đủ bằng chứng quốc tịch theo quy định có thể sẽ phải đối mặt với các hình phạt hình sự.

Đạo luật SAVE cũng thiết lập một quy trình dành cho những người đã thay đổi họ tên, yêu cầu họ nộp thêm giấy tờ bổ sung để xác minh danh tính. Quy định này gây ra mối lo ngại đặc biệt đối với những người đã đổi họ sau khi kết hôn.

Ông Derek sinh năm 1980 trong một gia đình người tị nạn Việt Nam và là người Mỹ gốc Việt đầu tiên tại California được bầu vào Quốc hội Mỹ.

Trên cương vị dân biểu liên bang, ông thường xuyên cam kết lên tiếng đại diện cho cộng đồng người Việt trên trường quốc tế.

Trong thư gửi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 4/2026, ông Derek Trần đã yêu cầu được đến thăm những người mà các tổ chức nhân quyền gọi là "tù nhân lương tâm" đang bị giam giữ tại Việt Nam để kiểm tra tình trạng sức khỏe và điều kiện giam giữ họ.

Bên cạnh đó, Dân biểu Derek Trần đã trình một nghị quyết tại Quốc hội nhằm chính thức đánh dấu ngày 30/4/2026 là kỷ niệm 51 năm Tháng Tư Đen (Black April).

Là người thường xuyên lên tiếng thúc đẩy nhân quyền tại Việt Nam, Dân biểu Derek Trần đã đồng bảo trợ dự luật lưỡng đảng H.R. 3122 (Đạo luật Nhân quyền Việt Nam).

Dự luật này được xây dựng nhằm buộc các quan chức Việt Nam phải chịu trách nhiệm về các vi phạm nhân quyền, đưa các ưu tiên về nhân quyền và thương mại công bằng vào mối quan hệ song phương Mỹ-Việt.

Đồng thời, thông qua Dự án Bảo vệ Tự do (Defending Freedoms Project) của Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos thuộc Hạ viện Mỹ, ông nhận bảo trợ chính thức cho nhà báo tự do Lê Hữu Minh Tuấn, người mà ông cho rằng đang bị giam giữ oan sai.