De iPhone-maakster die zelfmoordpoging overleefde

Foxconn, het Aziatische bedrijf dat uw en mijn gadgets assembleert, kwam drie jaar geleden in opspraak nadat enkele werknemers er zelfmoord pleegden. Tian Yu probeerde dat ook, maar zij overleefde.  Drie jaar lang werd ze regelmatig geïnterviewd door een doctoraatstudente en enkele mensenrechtenactivisten, en die interviews werden nu gepubliceerd in het academische magazine New Technology, Work and Employment.

Foxconn maakt smartphones en tablets die verkocht worden door Samsung, Sony en Dell. Het bedrijf is echter het bekendste om alle gadgets die het voor Apple maakt. In de grootste Chinese fabriek in Longhua, maken 400.000 werknemers 90 iPhones per minuut. Dat komt neer op 130.000 smartphones per dag.

Tian Yu werkte ook in die fabriek. Op 17 maart 2010 gooide de jonge vrouw zich echter van de vierde verdieping van haar slaapplaats naar beneden. Wonderwel overleefde ze de val, al lag ze 12 dagen in coma en zijn haar benen wegens een rugletsel verlamd. Tian was toen 17. Datzelfde jaar probeerden in totaal 18 werknemers van het bedrijf zelfmoord te plegen. 14 van hen lieten daarbij het leven.

Sindsdien kwam het bedrijf meermaals negatief in het wereldnieuws, en Apple zag zich genoodzaakt alle leveranciers beter te controleren. Inspecteurs werden regelmatig door allerlei media opgevoerd, en ze vertelden hoe slecht de werkomstandigheden wel zijn. De werknemers zelf kwamen echter amper zelf aan het woord. Jenny Chan, een Britse doctoraatstudent, werkte samen met de Hongkongse mensenrechtenorganisatie om Tian over een periode van drie jaar regelmatig te interviewen. Die interviews werden nu gepubliceerd in een artikel 'A suicide survivor: the life of a Chinese worker'.

Arme migranten
Tian vertelt hoe Foxconn zich richt op erg jonge, arme migranten afkomstig van het afgelegen, Chinese platteland. Vervolgens worden ze in gigantische zalen aan het werk gezet, en krijgen ze onderdak in een piepkleine slaapkamer waar ze met enkelen moeten samenleven. Tian past perfect in dat plaatje. In februari 2010 zei ze haar kleine dorpje in het centrum van China vaarwel. Haar vader wist omgerekend ongeveer 60 euro bij elkaar te schrapen om een tweedehands gsm te kopen, zodat ze ten minste nog met elkaar konden bellen. De Foxconn-fabriek ligt namelijk 1.000 kilometer verder.

Tian herinnert zich nog perfect haar eerste dag in Longhua. Ze kreeg er de werknemersgids, die haar een "een prachtig leven" beloofde, zoals in "haar wildste dromen". De weken die volgden waren echter allesbehalve prachtig, hoewel ze dat wel elke ochtend moesten zeggen. Voor de shift begon, vroegen de managers hoe de werknemers zich voelden. Het gepaste antwoord luidde: "Goed! Heel goed! Heel erg goed!" Vervolgens was absolute stilte vereist tijdens de hele werkdag.

Werkschema
En die werkdagen duren lang. Heel lang. Heel erg lang. De werknemers kloppen werkdagen van 12 uur lang, de verplichte, niet betaalde vergaderingen niet meegerekend. De lunchbreaks werden meermaals overgeslagen om overuren te werken, en naar toilet mochten ze enkel op vooraf bepaalde momenten gaan. Normaal gezien wordt er zes dagen per week gewerkt, maar tijdens haar eerste maand moest ze eens 14 dagen op rij werken.  Regelmatig wisselden dag- en nachtshiften elkaar af, bijgevolg spendeerde ze haar vrije uren in bed.

Na de eerste maand werken, voelde Tian zich verschrikkelijk. Ver weg van huis, verschrikkelijk werk, onmogelijk om vrienden te maken, en wegens de afwisselende shiften erg moeilijk om lang genoeg de slaap te vatten. Voor Tian was het breekpunt bereikt toen bleek dat ze niet zou betaald worden voor haar eerste maand wegens een administratief probleem. Uit wanhoop gooide ze zich uit het raam van haar slaapkamer. Foxconn had haar normaal gezien 160 euro voor die hele maand moeten betalen. Nog geen kwart van de kostprijs van een iPhone.