Van pijpleidingen tot luchtafweer: koning Filip en koningin Mathilde focussen op klimaat en defensie in Noorse oliestad Stavanger

Koning Filip (65) en koningin Mathilde (53) zetten hun staatsbezoek aan Noorwegen voort in Stavanger, in het zuiden van het land. Ze werden er hartelijk ontvangen door kroonprins Haakon (52). Hoewel de stad bekendstaat als de hoofdstad van de Noorse olie-industrie, ligt de focus tijdens deze reis niet op het ‘zwarte goud’, maar op de energietransitie en cruciale militaire samenwerkingen.

KIJK. Filip en Mathilde arriveren in Stavanger en worden verwelkomd door kroonprins Haakon

Het koningspaar is sinds dinsdag in Noorwegen voor een driedaags staatsbezoek, dat donderdag wordt afgerond. Tijdens de tussenstop in Stavanger staan er twee zware, strategische thema’s op de agenda: de energietransitie en defensie.

Om de Belgische economie koolstofvrij te maken kijken Vlaanderen en Wallonië naar het noorden. Beide gewesten ontwikkelen momenteel transportnetwerken voor koolstofdioxide. Het is de bedoeling dat deze CO2 vervolgens via een pijpleiding vanuit Zeebrugge naar Noorwegen wordt getransporteerd, om daar veilig te worden opgeslagen in lege putten onder de Noordzee.

De federale regering gaf vorige week al groen licht voor het bilaterale akkoord dat dit ambitieuze pijpleidingproject vastlegt. De officiële ondertekening ervan vormt een van de speerpunten van dit staatsbezoek.

Spanningen in het Noordpoolgebied

Naast klimaat staat ook defensie op de agenda. Zowel België als Noorwegen behoren tot de oprichters van de NAVO. Met een grens aan Rusland die tot voorbij de Noordpoolcirkel reikt, bevindt Noorwegen zich in de frontlinie van de geopolitieke strijd om het Noordpoolgebied, een van de zwaarst bewaakte regio’s ter wereld.

Mede daarom heeft Noorwegen 2026 uitgeroepen tot het jaar van de “totale defensie”, waarbij de focus ligt op het voorbereiden van burgers en instellingen op oorlog of rampen. Het land is ook een belangrijke drijvende kracht achter ‘Arctic Sentry’, een NAVO-missie die begin dit jaar werd gelanceerd na oplopende spanningen tussen Europa en de VS rond Groenland.

De Noorse focus op veiligheid vertaalt zich ook in de aankoop én productie van nieuw militair materieel. Een bekend exportproduct is het NASAMS-luchtverdedigingssysteem, dat door het Noorse bedrijf Kongsberg en het Amerikaanse Raytheon werd ontworpen.

België koopt samen met Nederland 10 van deze geavanceerde luchtdoelraketbatterijen aan, waarvan de eerste volgend jaar al wordt geleverd. Koning Filip en koningin Mathilde zullen, in het bijzijn van de meegereisde ministers Maxime Prévot en Theo Francken, een uitgebreide demonstratie van dit systeem bijwonen.