Bijna helft van jongeren gebruikt AI als alternatief voor Google: klassieke zoekmachine blijft wel dominant
Google blijft voor Belgen de belangrijkste plek om online informatie te zoeken, maar bijna de helft van de jongeren (46 procent) gebruikt intussen ook AI-tools zoals ChatGPT als alternatief voor klassieke zoekmachines. Ook op sociale media groeit de generatiekloof: jongeren zitten vooral op Instagram, TikTok en Snapchat, terwijl oudere Belgen trouw blijven aan Facebook en WhatsApp. Dat blijkt uit de nieuwe SMI-barometer van Arteveldehogeschool en handelsfederatie Comeos.
Voor het eerst onderzocht de hogeschool hoe vaak Belgen AI-tools gebruiken voor online zoekopdrachten. Klassieke zoekmachines blijven voorlopig dominant: 85 procent van de Belgen gebruikt nog altijd Google of Bing voor online zoekopdrachten.
Ook bij jongeren tussen 16 en 24 jaar blijft de klassieke zoekmachine de norm. Toch gebruikt daar al bijna de helft (46 procent) AI-tools als alternatief. Over alle leeftijdsgroepen heen gaat het om 29 procent.
AI-gebruik bij jongeren
Tegelijk blijkt dat AI vooral bij jonge generaties ingeburgerd raakt. Meer dan de helft van de 16- tot 24-jarigen gebruikt AI-tools dagelijks. Bij 25- tot 34-jarigen zakt dat aandeel al naar 35 procent, om daarna verder af te nemen bij oudere leeftijdsgroepen.
Ook op sociale media botsen gebruikers steeds vaker op AI-content. Vier op de tien Belgische socialemediagebruikers zeggen al bewust influencercontent te hebben gezien die volledig of gedeeltelijk met AI werd gemaakt. Bij jongeren loopt dat aandeel zelfs op tot 66 procent.
“Deze cijfers zeggen in de eerste plaats iets over het bewustzijn rond AI in influencercontent”, zegt onderzoeker Marijke De Veirman van Arteveldehogeschool. “We kunnen hieruit niet eenduidig besluiten dat jongeren vaker worden blootgesteld aan AI-content dan oudere groepen. Wel zijn jongeren doorgaans actiever op sociale media, waardoor de kans groter is dat ze dergelijke content tegenkomen en leren herkennen.”
Instagram blijft koning bij jongeren
Op vlak van sociale media blijft Instagram veruit het populairste platform bij Belgische jongeren. Liefst 86 procent van de 16- tot 24-jarigen gebruikt de app dagelijks. WhatsApp volgt met 71 procent dagelijkse gebruikers. Ook TikTok (67 procent) en Snapchat (66 procent) blijven bijzonder populair. YouTube vervolledigt de top vijf met 61 procent dagelijkse gebruikers.
TikTok houdt daarmee stand als vaste waarde bij jongeren. Het platform groeide van 47 procent dagelijkse gebruikers in 2021 naar 67 procent vandaag, al lijkt die sterke groei stilaan af te vlakken.
Facebook kent intussen de omgekeerde evolutie. In 2021 gebruikte nog 71 procent van de jongeren het platform dagelijks. Vandaag is dat teruggevallen tot 48 procent. Facebook blijft aanwezig, maar speelt bij jongeren duidelijk een minder centrale rol dan vroeger.
Opvallend is ook dat Snapchat standhoudt naast de populariteit van TikTok en Instagram. Twee derde van de jongeren gebruikt de app nog altijd dagelijks.
Verschillen tussen Vlaamse en Franstalige jongeren
Volgens de onderzoekers bestaan er bovendien duidelijke verschillen tussen Nederlandstalige en Franstalige jongeren. Franstaligen gebruiken TikTok en Snapchat vaker, terwijl WhatsApp sterker ingeburgerd is bij Nederlandstaligen.
Senioren blijven trouw aan Facebook
Bij oudere Belgen blijft Facebook dan weer bijzonder populair. Bij de 65-plussers gebruikt 68 procent het sociale medium dagelijks. Evenveel senioren gebruiken dagelijks WhatsApp. Daarmee zijn beide platformen veruit de belangrijkste sociale media in die leeftijdsgroep. YouTube volgt pas op ruime afstand met 26 procent dagelijkse gebruikers. Instagram haalt nog 17 procent. TikTok en Snapchat spelen bij senioren nauwelijks een rol.
Ook bij de 55- tot 64-jarigen blijven Facebook en WhatsApp dominant, met respectievelijk 70 en 67 procent dagelijkse gebruikers. Instagram haalt in die groep nog 26 procent, terwijl TikTok blijft steken op 5 procent.
Generatiegebonden
Volgens de onderzoekers toont dat aan hoe sociale media steeds meer generatiegebonden worden. Waar vroeger enkele platformen een breed publiek bereikten, gebruiken verschillende leeftijdsgroepen vandaag steeds vaker hun eigen vaste combinatie van sociale media. WhatsApp blijkt zowat het enige platform dat jong en oud nog met elkaar verbindt.
De SMI-barometer werd dit jaar voor het eerst afgenomen bij een representatieve steekproef van 4.926 Belgen tussen 16 en 70 jaar. In eerdere edities lag de focus alleen op jongere leeftijdsgroepen.
Vergelijkingen met vorige jaren moeten volgens de onderzoekers wel voorzichtig worden geïnterpreteerd. De barometer werd namelijk uitgebreid naar alle Belgen tussen 16 en 70 jaar en werkte dit jaar ook met een andere panelleverancier.
De cijfers tonen daardoor vooral een algemene trend over meerdere jaren en zijn niet volledig vergelijkbaar met eerdere edities.
