"Bijzondere commissie Dexia is doofpot met strik errond"
De Kamer heeft na een lang en bitsig debat beslist een bijzondere commissie op te richten over de affaire-Dexia. Er komt voorlopig dus geen onderzoekscommissie. CD&V, Open Vld, PS, MR en cdH stemden voor. N-VA, Vlaams Belang, de groenen, LDD en Louis Laurent stemden tegen. De Vlaamse socialisten onthielden zich.
De bijzondere commissie Dexia komt volgende donderdag al samen om experten aan te duiden en te beslissen wie wanneer zal worden gehoord. Het MR-Kamerlid Marie-Christine Marghem gaat de commissie voorzitten. Wie de voorbije dagen en weken in de commissie Financiën al de revue passeerde, kan opnieuw worden uitgenodigd, klonk het na afloop van de vergadering.
De stemming kwam er na een hevig en geëmotioneerd debat tussen de meerderheidspartijen en de oppositie, die pleitte voor een onderzoekscommissie.
Volgens de oppositiepartijen kan enkel zo'n commissie ervoor zorgen dat de volledige waarheid in het dossier aan het licht komt. Zij verwezen naar de hoorzitting gisteren met Luc Coene, de gouverneur van de Nationale Bank. Coene liet weten dat hij voor een gewone commissie geen informatie kan geven zonder het risico te lopen om vervolgd te worden. Enkel in een onderzoekscommissie kan Coene dus praten, besluiten N-VA, sp.a, Vlaams Belang en de groenen.
Hoofdtaak bijzondere commissie
Hoofdtaak van de bijzondere commissie wordt het onderzoek naar de omstandigheden die geleid hebben tot de ontmanteling van NV Dexia, de overdracht van haar verschillende activiteiten en de toekenning van staatswaarborgen. De commissie dient daarnaast ook het toezicht door de regulatoren onder de loep te nemen en na te gaan wat er met de bevindingen van de toezichthouders is gebeurd. Ze moet ook onderzoeken welke informatie de aandeelhouders kregen over de toestand bij de groep en de verschillende compenenten ervan. Na het onderzoek zal de commissie aanbevelingen en conclusies formuleren. Dit alles moet binnen de drie maanden gebeuren.
N-VA-fractieleider Jan Jambon zei aangedaan en verontwaardigd te zijn door de houding van de meerderheid. "Om de onderste steen te kunnen bovenhalen, is een onderzoekscommissie de meest aangewezen formule (...) Wie heeft hier iets te verbergen (...) Dit is een doofpot met een strik er rond (...) U zal de kiezer in de straat moeten gaan uitleggen waarom u kiest voor een doofpot", wierp hij de Kamerleden van CD&V en Open Vld voor de voeten.
Ook LDD'er Jean-Marie Dedecker had het over een doofpot. "De raden van bestuur van Dexia zaten vol met mensen die hun werk niet hebben gedaan en dat moet nu in de doofpot", klonk het.
"Stap in goede richting, maar onvoldoende"
Voor sp.a is de bijzondere commissie een stap in de goede richting, maar onvoldoende. Fractieleidster Karin Temmerman benadrukte dat Coene enkel in een onderzoekscommissie niet kan worden vervolgd voor het doorbreken van zijn discretieplicht. "Dat is het essentiële verschil", poneerde ze.
Ook Groen! -fractieleidster Meyrem Almaci reageerde op die manier. Zij had het consequent over de "Dexia-partijen" en hekelde de houding van de meerderheidspartijen, die volgens haar enkel maar drogredenen bovenhalen om zicht te kanten tegen een onderzoekscommissie.
Volgens Vlaams Belang-fractieleider Gerolf Annemans is dit dossier maar een bagatel in vergelijking met de Agusta-affaire uit de jaren '90. Hij vroeg zich af waar de meerderheid schrik van heeft om een onderzoekscommissie op te richten.
De meerderheidspartijen stellen dat een bijzondere commissie sneller en efficiënter kan werken en dat een onderzoekscommissie niet altijd het ideale instrument is. Ze benadrukten ook dat voor de spaarders, de werknemers en de overheid zelf - die nu eigenaar is van Dexia België - de nodige sereniteit nodig is. Indien nodig kan de bijzondere commissie altijd worden omgeturnd tot een onderzoekscommissie, luidde het op de meerderheidsbanken.
Extra juridische wapens
CD&V-fractieleider Servais Verherstraeten gaf toe dat een onderzoekscommissie extra juridische wapens heeft, maar benadrukte dat er niet altijd mee kan worden geschoten. Hij verwees onder meer naar de Fortis-onderzoekscommissie, waar advocaat Christian Van Buggenhout weigerde te getuigen en zich daarvoor verschool achter zijn beroepsgeheim. De Sabenacommissie riep hij in om te bewijzen dat het zeer moeilijk is om buitenlandse getuigen te sommeren. "Laten we dan maar gewoon niets doen", repliceerde Jambon, die van de CD&V'er dan weer het verwijt kreeg een karikatuur te maken van zijn pleidooi.
De Vlaamse christendemocraat argumenteerde dat de laatste drie bijzondere commissies in de Kamer - seksueel misbruik, Buizingen en de bankencommissie - beter werk hebben geleverd dan de laatste onderzoekscommissies.
Open Vld-fractieleider Patrick Dewael wees op de juridische gevaren van een onderzoekscommissie en verweet N-VA en sp.a selectieve verontwaardiging, omdat ze volgens hem in de Vlaamse regering dezelfde houding aannemen als de meerderheidspartijen op het federale niveau. "Dit maakt een verschrikkelijke indruk op de publieke opinie", stelde hij. Jambon repliceerde dat na de hoorzitting met Jean-Luc Dehaene in het Vlaams parlement ook op Vlaams niveau zal worden nagegaan of er niet beter een onderzoekscommissie wordt opgericht. Ook Karin Temmerman wees erop dat de keuze voor een onderzoekscommissie er pas kwam na de hoorzitting met Coene.
Inventaris opmaken
Dewael stelde voor om eerst snel een reeks mensen te horen en dan een inventaris op te maken. "Als dan blijkt dat er dingen ontbreken, zal ik de eerste zijn om te pleiten voor een onderzoekscommissie."
Christiane Vienne (PS) hamerde erop dat alle licht moet worden geworpen op het dossier, maar dat dit met de nodige sereniteit moet gebeuren. Ze wil Dexia België beschermen tegen speculanten. "De markten zitten in een zenuwcrisis. Zelfs een tweet is genoeg om heibel te creëren". Daarom stelde ze voor om een groot deel van de commissiewerkzaamheden achter gesloten deuren te laten plaatsvinden. (belga/sam/adha)
