Celstraffen tot acht maand op 'aardappelproces'

De correctionele rechtbank van Dendermonde heeft op het zogenaamde aardappelproces elf leden van de Field Liberation Movement veroordeeld tot celstraffen tussen de zes en de acht maanden. Voor vijf verdachten gaat het om effectieve straffen. Ze moeten voor de schade op het proefveld in Wetteren ook een vergoeding van ongeveer 25.000 euro betalen, zegt advocaat van de burgerlijke partij Kristiaan Vandenbussche.

De elf beklaagden moesten zich verantwoorden voor de actie op een proefveld met genetisch gewijzigde aardappelen in Wetteren eind mei 2011. Ze worden vervolgd voor onder meer vernielingen, het toebrengen van slagen en verwondingen of bendevorming.

Op de vorige zitting wilden 91 "vrijwillige verschijners" mee vervolgd worden, maar de rechtbank gaat daar niet op in. De elf beklaagden verlieten de rechtszaal omdat ze meenden dat hun rechten van verdediging geschonden werden. Hun advocaat had voorgesteld om getuigen te horen en videofragementen te tonen, maar de rechtbank had dat geweigerd.

De beklaagden werden nu bij verstek veroordeeld en de verdediging heeft al beslist in verzet te gaan, zodat het proces opnieuw moet gevoerd worden.

Geweld
Twee beklaagden werden veroordeeld tot acht maanden effectieve celstraf en een boete van 550 euro. Drie andere beklaagden kregen zes maanden effectief, en nog zes anderen kregen zes maand met uitstel.

"Op zeer goed georganiseerde manier probeerden ze de veldproef te vernietigen. Er zijn andere manieren om te laten blijken dat men het niet eens is met dergelijke wetenschappelijke experimenten. (..) Hoewel de actie werd aangekondigd als geweldloos, werd er toch geweld gebruikt", oordeelde de rechtbank.

"Tevreden"
De elf veroordeelden moeten een schadevergoeding van in het totaal ongeveer 25.000 euro aan de burgerlijke partijen ILVO (Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek), VIB (Vlaamse Instituut voor de Biotechnologie), de Universiteit Gent en de Hogeschool Gent. "We zijn tevreden met de uitspraak", zegt advocaat Kristiaan Vandenbussche.

"De schuldigverklaring is een signaal dat dergelijke wetenschappelijke proven waarde hebben, en niet zomaar vernield mogen worden. Het proces zal opnieuw gevoerd moeten worden omdat de beklaagden verstek lieten gaan, maar de rechtbank heeft nu al duidelijk gemaakt hoe het tegenover de feiten staat."

"Zeer hoge straffen"
De zaak op verzet zal vermoedelijk binnen enkele weken door dezelfde rechtbank opnieuw behandeld worden. "We zullen opnieuw vragen om getuigen te horen, om de motieven achter de actie uiteen te zetten. Het was te verwachten dat we veroordeeld gingen worden, maar de straffen zijn zeer hoog en ook een deel van de schadevergoeding werd toegekend. Er werd 200.000 euro gevraagd en ongeveer 20.000 euro toegekend. Daarvoor kan je verschrikkelijk veel aardappelen kopen, al dan niet genetisch gemodificeerd", vindt Mieke Van den Broeck, een van de advocaten van FLM.

In een persbericht omschrijft FLM het vonnis als "een bijzonder gevaarlijk precedent dat alle vormen van maatschappelijke actie kan treffen". Volgens de beweging "ondergraaft het Belgisch gerecht op die manier de vrijheid van meningsuiting fundamenteel". Volgens het FLM wordt de strijd voor duurzame landbouw "gecriminaliseerd".

Reactie experts
De Vooruitgroep drukt haar verbazing en ongenoegen uit over het vonnis, meldt de informele groep van academici, kunstenaars en publicisten in een persbericht. "De vernietiging van plantgoed was symbolisch en heeft de resultaten van de veldproef niet of slechts marginaal beïnvloed", stelt de Vooruitgroep.

Vreedzame actie
"Zes tot acht maanden effectief is een straf die wordt toegemeten aan ernstige criminele daden zoals moordpoging of poging tot verkrachting", zo beweert de Vooruitgroep. "Het is onbegrijpelijk, zelfs absurd, dat een vreedzame protestactie, die kadert in een ruimer geheel aan informerende en sensibiliserende activiteiten die onder de vrijheid van meningsuiting ressorteren, op dezelfde voet worden beoordeeld."

Protest
"Het is dan ook bijzonder verontrustend dat een aangevraagde demonstratie die geen criminele intenties had nu als bendevorming wordt begrepen en bestraft", zegt de Vooruitgroep. "Het ligt voor de hand dat de rechtbank hier een symbolisch vonnis heeft willen uitspreken waarin de eigendomsrechten van grote ondernemingen resoluut de bovenhand nemen op elke andere overweging. De Vooruitgroep drukt dan ook haar solidariteit uit met de veroordeelde actievoerders en hun zaak, en roept op tot protest tegen dit vonnis."

Tot de Vooruitgroep behoren onder meer Rik Pinxten (UGent), Jan Blommaert (UTilburg), Patrick De Vos (politicoloog), Barbara Van Dyck (onderzoekster), Eric Goeman (Attac) en Sami Zemni (UGent).