Daders schijnrelaties in toekomst zwaarder bestraft
Een opvallende daling van het aantal schijnhuwelijken heeft ertoe geleid dat minister van Justitie Annemie Turtelboom en staatssecretaris voor Asiel en Migratie Maggie De Block een initiatief hebben genomen tegen schijnsamenwoonst, dat alsmaar meer gebruikt wordt om verblijfsrecht te krijgen. Het afgelopen jaar is het aantal gerechtelijke onderzoeken naar schijnhuwelijken immers met een kwart gedaald, van 5.770 in 2011 naar 4.711 in 2012. Met een nieuwe wet hopen de minister en de staatssecretaris de daders zwaarder te bestraffen, en slachtoffers beter te beschermen.
Met de wet, die op 3 oktober in werking treedt, komen zwaardere straffen voor daders en betere bescherming van de slachtoffers. De grootste vernieuwing echter is dat de definitie van "schijnwettelijke samenwoning" in het Burgerlijk Wetboek wordt opgenomen. Ambtenaren van de burgerlijke stand en parketten kunnen nu een onderzoek voeren als ze twijfelen aan de werkelijke bedoelingen van de samenwonenden. Het parket krijgt met de nieuwe wet vijf maanden in plaats van twee maanden de tijd voor een onderzoek.
Naar de gemeenten is een rondzendbrief gestuurd, waarin voor ambtenaren van burgerlijke stand opgesomd staat wat kan wijzen op een schijnhuwelijk of een schijnwettelijke samenwoonst. "De ambtenaar van de burgerlijke stand heeft een actieve en preventieve rol te vervullen", aldus Turtelboom. "Een combinatie van op het eerste zicht evidente factoren, zoals de partijen die elkaars naam of nationaliteit niet kennen of niet weten waar de ander werkt, kan een ernstige aanwijzing vormen voor een schijnrelatie."
De strafmaat wordt ook opgevoerd. "Wie iemand anders dwingt wettelijk samen te wonen, riskeert afhankelijk van eventuele verzwarende omstandigheden, een gevangenisstraf van één maand tot vijf jaar en een boete van 50 tot 500 euro", zegt Turtelboom. "Nu is de maximale celstraf nog drie maanden." Bovendien zal de strafrechter met hetzelfde vonnis ook het huwelijk of het wettelijk samenwonen nietig kunnen verklaren. Met de nieuwe regeling kunnen daders een inreisverbod van vijf jaar opgelegd krijgen.
Verschillende diensten, zoals de parketten, rechtbanken, politie en Dienst Vreemdelingenzaken, startten in 2009 de strijd tegen schijnhuwelijken. "Uit de cijfers blijkt dat dat kanaal nu is afgesloten", zegt De Block. "We rusten niet op onze lauweren", voegt Turtelboom eraan toe. "Als het terrein ons attent maakt op nieuwe technieken, zullen we onze wetgeving indien nodig daaraan aanpassen."
