Dit verandert aan kinderbijslag: elk kind krijgt 160 euro

De Vlaamse regering heeft vannacht een akkoord bereikt over de kinderbijslag, de provincies en het secundair onderwijs. "Dit systeem is eenvoudig, rechtvaardig, sociaal en efficiënt", zei minister-president Geert Bourgeois (N-VA) vandaag op een persconferentie.

De Vlaamse regering bakkeleide al maanden over de hervorming van de kinderbijslag. Nu bereikte ze een akkoord: "Elk kind krijgt een gelijke kinderbijslag ongeacht het werk of het statuut van de ouders. Elk kind krijgt 160 euro", lichtte Bourgeois het akkoord toe. Het nieuwe systeem, dat vanaf 1 januari 2019 ingaat, kan beter dan vroeger armoede tegengaan, onderstreepte hij.

Wie krijgt wat?

Ook Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) benadrukte dat de regering armoede aanpakt, "zowel op niveau van het kind als op niveau van het gezin".
Vandeurzen lichtte het zogenoemde 'Groeipakket' toe. Dat bestaat uit het al genoemde basisbedrag van 160 euro per kind. Daarbovenop krijgt elk kind bij zijn of haar geboorte of adoptie ook nog een eenmalig startbedrag van 1.100 euro.

Daar bovenop kunnen gezinnen ook aanspraak maken op drie verschillende toeslagen: een zorgtoeslag, een sociale toeslag en een participatietoeslag.

De zorgtoeslag: wie wees is of in een pleeggezin wordt opgevangen, krijgt maandelijks een zorgtoeslag bovenop het basisbedrag. Voor een wees is het bedrag 160 euro bovenop het basisbedrag, 80 euro voor een halve wees. Een pleegkind ontvangt 61 euro. Ook het kind met een bijzondere ondersteuningsnood ten gevolge van een handicap of aandoening heeft recht op een zorgtoeslag die aan de specifieke noden van het kind wordt aangepast.

De sociale toeslag is er voor gezinnen die met hun inkomen de opvoedingskost moeilijker kunnen dragen. Zij krijgen een toeslag op het basisbedrag, afhankelijk van hun inkomen en hun gezinsgrootte. Een gezin met maximaal twee kinderen krijgt maandelijks 50 euro per kind extra als dat gezin jaarlijks niet meer dan 29.000 euro verdient. Als zo'n gezin drie kinderen heeft, krijgt het 80 euro per kind per maand.

Een gezin dat jaarlijks tussen de 29.000 en de 60.000 euro verdient, krijgt pas een extra bedrag van 60 euro per kind per maand wanneer er minstens drie kinderen zijn.

Participatietoeslag

De participatietoeslag dient om gezinnen te stimuleren om hun kinderen te laten deelnemen aan kinderopvang en onderwijs. De vroegere schooltoelagen worden omgevormd tot een participatietoeslag en versterkt. Op die manier krijgt Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten waar ze om vroeg: de koppeling van de kinderbijslag aan opvang en onderwijs.

De participatietoeslag bestaat uit twee delen. De universele participatietoeslag zit als volgt in mekaar: kinderen onder de twee jaar krijgen 20 euro per jaar als ze naar de voorschoolse kinderopvang gaan. Voor kinderen vanaf 5 jaar gaat het om 35 euro per jaar, voor kinderen vanaf 12 jaar om 50 euro en voor jongeren vanaf 18 jaar om 60 euro.

Daarnaast is er ook een selectieve participatietoeslag. Die vervangt de schooltoelage zoals we die kennen. Door de koppeling van kindergeld en schooltoelage verwacht de Vlaamse regering in de toekomst een beter zicht te hebben op wie recht heeft op een studietoelage.

"Welzijn en onderwijs slaan vandaag de handen in elkaar en geven een bijzonder krachtig signaal", zegt minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V). "Door de schooltoelage in de kinderbijslag te integreren automatiseren we op termijn de toekenning van de schooltoelage."

Kind en Gezin reageert positief

Kind en Gezin reageert positief op de hervormde kinderbijslag. "Een hoger startbedrag is goed, omdat we bij veel gezinnen toch horen dat de kosten in het begin erg hoog zijn", zegt Leen Du Bois.

Ze juicht ook toe dat het nieuwe systeem ook armoede aanpakt. "Er wordt zwaar ingezet op selectiviteit. Gezinnen met een laag inkomen en veel kinderen gaan er niet op achteruit dankzij de sociale toeslag."

Ook de toeslag van 3,17 euro per dag voor kinderopvang is zeer belangrijk, onderstreept Kind en Gezin. "Zo kan je die gezinnen wiens kinderen naar een niet-inkomensgerelateerde kinderopvang gaan een duwtje in de rug geven." Du Bois voegt er wel aan toe dat in de komende maanden duidelijk moet worden hoe de hervorming precies zal worden uitgewerkt.

Netwerk tegen Armoede: "Gemiste kans om kinderarmoede te doen dalen"

Het Netwerk tegen Armoede reageert dan weer ontgoocheld over de hervorming van de kinderbijslag. "Wij vrezen dat Vlaanderen een historische kans laat liggen om de kinderarmoede eindelijk te doen dalen", zegt coördinator Frederic Vanhauwaert van het Netwerk tegen Armoede.

De kinderarmoede bleef volgens het Netwerk tegen Armoede de voorbije 10 jaar sterk stijgen. "Met een basisbedrag van 160 euro per kind is er nauwelijks budget om sociale correcties te voorzien voor zij die het nodig hebben", meent de koepelorganisatie van 59 Vlaamse en Brusselse verenigingen, waar mensen in armoede het woord nemen. "Het is duidelijk dat op deze hervormingsplannen geen armoedetoets uitgevoerd is, nochtans een belofte van deze Vlaamse regering."

"De regering denkt met supplementen op de kinderbijslag kinderen sneller in de kleuterklas te krijgen, maar dit is niet de manier om kleuterparticipatie te bevorderen", vindt het Netwerk. "Dat kan vooral door te investeren in goede gezinsondersteuning en in een vertrouwensrelatie met de scholen."

Caritas is blij met hervorming, maar heeft vragen bij definitie van inkomen

Caritas Vlaanderen reageert positief op de hervorming van de kinderbijslag, maar stelt zich wel nog vragen bij de participatietoeslagen voor het onderwijs en kijkt uit naar de inkomensdefinitie die de Vlaamse overheid zal hanteren.

Over het basisbedrag en de sociale toeslagen is Caritas positief. "Een goed basisbedrag voor elk kind wordt aangevuld met stevige sociale toeslagen. De Vlaamse regering heeft hier een mooi evenwicht gevonden tussen de kinderbijslag als kindpremie en als middel tegen armoede", vindt Smeyers.

Caritas Vlaanderen maakt zich wel zorgen over de koppeling van een participatiepremie aan de aanwezigheid op school. "Net als andere armoedeorganisaties stellen we ons de vraag of dit de beste manier is om kinderen op de schoolbanken te krijgen", aldus Smeyers.

Voka vindt nieuwe regeling "helder en sociaal"

De Vlaamse ondernemersorganisatie Voka is tevreden met de hervorming van de kinderbijslag. "Het nieuwe systeem is helder en sociaal" vindt Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka.

Voka vindt het ook goed dat er een koppeling wordt gemaakt met de kinderopvang en het onderwijs. "Dankzij deze maatregelen stimuleren we kansarme ouders om te gaan werken en vermijden we vroegtijdige schoolachterstand bij hun kinderen. Op die manier kan de kansarmoede aangepakt worden, luidt het in de persmededeling. Voka is verder ook tevreden dat er duidelijkheid is over de rol van de kinderbijslagfondsen.

Beroepsvereniging zelfstandige kinderopvang "zeer tevreden"

"We zijn bijzonder tevreden met het akkoord dat de Vlaamse regering zaterdagochtend heeft bereikt", laat UnieKO vzw in een persbericht weten.

UnieKO is de erkende beroepsvereniging voor de zelfstandigen in de kinderopvang in Vlaanderen en Brussel. UnieKO toont zich vooral opgetogen over de positieve gevolgen voor de ouders en de kinderopvang van trap 0 en trap 1, de kinderopvang zonder subsidie (TO) en met basissubsidie (T1).

"Naast de hervormde kinderbijslag met als basisbedrag 160 euro per kind krijgt elk kind bij zijn of haar geboorte of adoptie ook nog een eenmalig startbedrag van 1.100 euro. Daarbovenop kunnen gezinnen ook aanspraak maken op drie verschillende toeslagen: een zorgtoeslag, een sociale toeslag en een participatietoeslag", stelt UnieKO met tevredenheid vast.

"De participatietoeslag dient om gezinnen te stimuleren om hun kinderen te laten deelnemen aan kinderopvang en onderwijs. De toeslag voor kinderen die naar een voorschoolse kinderopvang gaan met een niet-inkomensgerelateerd tarief zullen in de toekomst kunnen rekenen op 3,17 euro per opvangdag. Dit stemt ons zeer tevreden", besluit UnieKO.

Gezinsbond: "Tevreden, maar anderzijds wat bezorgd"

"We zijn tevreden omdat de verworven rechten gerespecteerd werden en niemand erop achteruitgaat", zegt Manu Keirse namens de Gezinsbond over de hervorming van de kinderbijslag. "We zijn enerzijds ook tevreden over het basisbedrag, maar anderzijds wat bezorgd over het verlies van de leeftijdstoeslag."

"Ook de toeslag voor de minderbedeelden is een goede zaak, al mag het niet zo zijn dat men de armoedeproblematiek denkt te hebben aangepakt door dat te regelen via de kinderbijslag. Daar zal meer voor nodig zijn."

Sp.a: "Voorspelbaar compromis haalt het van ambitieuze keuzes"

Joris Vandenbroucke is teleurgesteld. "Ik zie voorspelbare compromissen, geen duidelijke keuzes. Interne tegenstellingen binnen de regering hebben geleid tot verwaterde ambities en teleurstellende resultaten", meent de sp.a-fractieleider. "Men zet minstens twee stappen terug als het gaat over toekomstgericht onderwijs. En het is bijzonder jammer dat de regering de kans heeft laten liggen om via de kinderbijslag de strijd tegen de kinderarmoede in Vlaanderen krachtdadiger aan te pakken."

"Het is positief dat er één basisbedrag voor elk kind komt, zoals sp.a ook had voorgesteld. Maar de regering houdt geen rekening met het feit dat een kind duurder wordt naarmate het ouder wordt. "Gezinnen met studerende kinderen dreigen erop achteruit te gaan."

Vandenbroucke betreurt dat een deel van het budget van de kinderbijslag voortaan gebruikt wordt om een schoolpremie te geven aan kleuters. De Vlaamse regering ondergraaft zo het belangrijke principe dat de kinderbijslag een recht van elk kind is en dus onvoorwaardelijk moet zijn.

Bovendien zijn het net kinderen uit kansarme milieus die minder vaak naar de kleuterschool worden gestuurd, waardoor zij de premie zullen mislopen. Tot slot versluist de Vlaamse regering geld uit het budget van de kinderbijslag naar de niet-inkomensgerelateerde kinderopvang. "Hiermee verzwakt de Vlaamse regering de slagkracht van de kinderbijslag ten koste van zij die er het meeste nood aan hebben", besluit Vandenbroucke.

Vlaams Belang reageert vernietigend

Vlaams Belang reageert vernietigend op de hervorming. Fractieleider Chris Janssens verwacht bovendien dat het "pacificatieakkoord" niet lang voor wapenstilstand zal zorgen onder coalitiepartners N-VA, CD&V en Open Vld.

Vlaams Belang verwacht dat veel Vlaamse middenklassegezinnen zicht krijgen op minder kinderbijslag in het nieuwe systeem. Tegelijk stoort de extreemrechtse partij zich aan de "forse sociale tegemoetkomingen" voor grote gezinnen met een laag inkomen. "Dit komt erop neer dat het nieuwe systeem in het voordeel is van kinderrijke - vaak allochtone - gezinnen die in kinderbijslag een extra inkomen zien", aldus Janssens.

Vlaams Belang plant alvast een eigen amendement om de kinderbijslag voor nieuwe immigranten te beperken. Want het N-VA-voorstel in die zin is blijkbaar "in rook opgegaan", klinkt het nog.