Geen celstraf maar enkelband voor 1.300 criminelen. Wat denk jij?

Enkele cijfers:

Er zitten op dit moment 13.470 mensen in onze gevangenissen terwijl er maar plaats is voor 11.098 gedetineerden. Door die overbevolking moeten 545 mensen op de grond slapen. 3.193 veroordeelde criminelen zitten thuis in afwachting van een plek in de cel.

Premier De Wever stelt nu voor dat 1.300 veroordeelden die een celstraf van minder dan 18 maanden moeten uitzitten, gratie zouden krijgen van de koning waardoor de wachtlijst kleiner wordt. Zij krijgen dan een enkelband in de plaats. Het gaat voor alle duidelijkheid niet om mensen die veroordeeld zijn voor zedenfeiten of terrorisme.

Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V):

De minister verzet zich tegen het idee van de premier om 1.300 veroordeelden eenmalig gratie te geven. “Die eenmalige maatregel heeft alleen effect op het aantal wachtenden, dat is geen duurzame oplossing. Mocht het iets veranderen, zou ik mijn handtekening zetten, maar de druk en de onveiligheid in de gevangenissen blijft ook met deze maatregel nog altijd heel groot. Wat voor mij essentieel is, is dat we zeker het probleem van de grondslapers aanpakken.” De minister pleit zelf voor een strafkorting voor langer gestraften tot vijf jaar (met uitzondering van veroordeelden voor terrorisme en zedenfeiten). Vandaag voorziet een noodwet al dat deze gedetineerden zes maanden voor het einde van hun straf kunnen vrijkomen, maar Verlinden wil daar nog eens vier maanden bij doen, zodat langdurig gestraften tien maanden eerder naar huis mogen. Dan zou het aantal grondslapers met 250 tot 300 dalen.

Advocaat Walter Damen:

Walter Damen deed in december vorig jaar een voorstel tot wetswijziging. Hij wil dat verdachten die nog niet definitief veroordeeld zijn, niet langer in de gevangenis worden opgesloten. Dat zou gaan over één op de drie gevangenen in België. “Als de onderzoeksrechter vandaag beslist om iemand in voorlopige hechtenis te nemen, wordt in de wet standaard gekozen voor de gevangenis. Wij willen dat omdraaien: men zou standaard moeten kiezen voor elektronisch toezicht en als de onderzoeksrechter iemand toch naar de cel stuurt, zou die dat grondig moeten motiveren. Daarom willen we dat artikel 16 van de Wet op de Voorlopige Hechtenis wordt aangepast.”

Advocaat Johan Platteau:

“Uit schrik om stemmen te verliezen beloven politici aan burgers meer veiligheid. Eens aan de macht zullen ze de straffen verzwaren, de pakkans vergroten en gevangenissen bijbouwen.”

“Als er ondanks al die maatregelen nadien opnieuw een ophefmakende misdaad gebeurt, zullen ze opnieuw meer geld vragen om de pakkans nóg meer te vergroten en nóg zwaardere straffen uit te spreken. Het is een utopie te denken dat absolute veiligheid bestaat. We moeten er wel naar streven. Maar we moeten efficiënter straffen in plaats van steeds zwaarder.”

“Korte gevangenisstraffen kunnen mensen doen voelen dat ze verkeerd bezig zijn, zelfs een paar dagen. Dat schudt ze wakker. Tegelijk zorgt een korte gevangenisstraf ervoor dat we die mensen niet helemaal sociaal doodmaken.” “Zeven of veertien dagen gevangenis: daar kan je op je werk nog vakantie voor vragen. Maar laat je baas eens weten dat je er maandenlang of twee jaar niet zal zijn omdat je naar de gevangenis moet: ge zijt gegarandeerd uw job kwijt. Mogelijk verlies je op den duur ook je partner en je huis. We moeten er ook voor zorgen dat mensen beter uit de gevangenis komen dan ze erin zijn gegaan. Dat gebeurt niet door mensen in de gevangenis te frustreren en mensonwaardig te behandelen. Kortere straffen zouden voor een vlottere doorstroming kunnen zorgen. Kijk naar Nederland: daar bestaan die celstraffen van een paar dagen en een paar weken. En toch is het in Nederland niet onveiliger.”

Politiek journaliste Isolde Van den Eynde:

Drieduizend veroordeelde criminelen ontlopen vandaag hun straf. De regering wil aan 1.300 van de 3.000 veroordeelde criminelen gratie verlenen. De redenering is dat die veroordeelde burgers vandaag gewoon vrij rondlopen. Met een enkelband is er op z’n minst een vorm van vrijheidsberoving en dus een straf. Rechters kunnen steigeren omdat hun straf wordt omzeild. Vlaams minister van Justitie Zuhal Demir (N-VA) zal zich in de haren krabben over hoe ze een deel van die mensen zal opvolgen. Maar vooral CD&V trekt er een lijn onder.”

“Bijna alle partijen staan graag te boek als law-and-order-partijen en komen dus niet graag soft over. Gedetineerden zijn een electoraal niemandsland. De publieke empathie eindigt waar de tralies beginnen.”

“Als de bevolking hun verontwaardiging (over de overbevolking, red.) niet uitschreeuwt, dan zullen politici uiteraard ook niet reageren.”

“Op korte termijn zijn de opties beperkt. Je kan gevangenissen bijbouwen. Maar dat duurt jaren en lost bijlange niet alles op. Je kan containers plaatsen als pleisters op een houten been. Je kan het strafwetboek herschrijven – en zo geschiedde – waardoor de celstraf echt het allerlaatste redmiddel wordt. Magistraten moeten die filosofie dan ook uitdragen. Maar nu is de crisis acuut.”

En nu is het aan jou. Wat denk jij en waarom? Laat het weten in de comments onder dit artikel. We bundelen de boeiendste reacties vanavond in een nieuw stuk.